Samkeppniseftirlitið hefur á elleftu stundu veitt Kjarnanum og Stundinni undanþáguheimild til að hefja útgáfu á sameinuðum fjölmiðli. Nýr fjölmiðill Kjarnans og Stundarinnar lítur dagsins ljós í prent- og vefútgáfu í fyrramálið, en sameining og samstarf miðlanna krafðist undanþágu frá eftirlitinu.

Almennt þarf heimild Samkeppniseftirlitins til þess að sameina tvö félög sem hafa sameiginlega meira en þrjá milljarða króna í veltu. Þrátt fyrir að Stundin og Kjarninn hafi samtals rétt rúmlega tíunda hluta þess í veltu, sem að langmestu leyti samanstendur af áskriftum og styrkjum almennings, þurfa fjölmiðlarnir að tilkynna samrunann til Samkeppniseftirlitsins. Ástæðan er sérákvæði í lögum um fjölmiðla sem skylda fjölmiðla til að tilkynna samruna þeirra félaga sem hafa meira en 100 milljónir króna í veltu. 

Fallist á rök fyrir undanþágu

Í undanþágubeiðni til Samkeppniseftirlitsins kom fram að töf á framkvæmd samrunans gæti skaðað hagsmuni fyrirtækjanna.

Í svari Samkeppniseftirlitsins sem barst í kvöld segir að fallist hafi verið á þau sjónarmið, í beiðni um undanþágu til að framkvæma samruna fyrir endanlega niðurstöðu eftirlitsins, að tafir á samruna gætu skaðað fyrirtækin.

„Samkvæmt 4. mgr. 17. gr. a samkeppnislaga getur Samkeppniseftirlitið veitt undanþágu frá því að samruni komi ekki til framkvæmda á meðan eftirlitið fjallar um hann, enda sé sýnt fram á að tafir á framkvæmd geti skaðað viðkomandi fyrirtæki eða viðskiptaaðila þess og að samkeppni sé stefnt í hættu. Samkeppniseftirlitið hefur farið yfir framkomin rök og kynnt sér gögn sem fylgdu beiðninni. Byggt á fyrirliggjandi gögnum er það niðurstaða eftirlitsins að veita beri umrædda undanþágu.“

Þá segir Samkeppniseftirlitið að Fjölmiðlanefnd hafi vakið athygli á því að fjölmiðlar eigi undir högg að sækja og að starfsfólki þeirra hafi fækkað um 45% á undanförnum árum. Eftirlitið vísar til yfirlýsinga aðstandenda Stundarinnar og Kjarnans um að ástunda sjálfbæran rekstur. „Þá hafa samrunaaðilar opinberlega einnig fjallað um að sjálfbær rekstur sé eitt af grunnmarkmiðum nýs fjölmiðils í erfiðu rekstrarumhverfi og á markaði þar sem viðvarandi taprekstur fjölmiðla sé algengur.“

Samkeppnishömlur séu annars konar

Í beiðni Stundarinnar og Kjarnans kom fram að samruninn ógnaði ekki fjölræði eða fjölbreytni fjölmiðla á Íslandi, heldur styddi við markmið þar að lútandi. Samkeppnishömlur í fjölmiðlum á Íslandi fælust einna helst í stórfelldum niðurgreiðslum á starfsemi annarra fjölmiðla. Þá séu helstu birgjar Stundarinnar í eigu samkeppnisaðila. Póstdreifing, sem dreifir prentblöðum, sé í eigu útgáfufélaga Fréttablaðsins og Morgunblaðsins, og Landsprent, sem prentar dagblöð, sé alfarið í eigu útgáfufélags Morgunblaðsins. 

Þrátt fyrir heimildina áskilur Samkeppniseftirlitið sér rétt til að vinda ofan af samruna Kjarnans og Stundarinnar. Þau skilyrði séu sett að rekstraraðilarnir „grípi ekki til neinna aðgerða sem geri það ómögulegt eða verulegum erfiðleikum háð að vinda ofan af samrunanum, svo sem ef það verður  niðurstaða rannsóknarinnar að samruninn hindri virka samkeppni og/eða hafi neikvæð áhrif á fjölræði og fjölbreytni þannig að íhlutunar sé þörf,“ segir í svari Samkeppniseftirlitsins.

Nýr, sameinaður fjölmiðill Stundarinnar og Kjarnans kemur því út í fyrramálið eins og fyrirhugað hafði verið.

Fyrirvari um hagsmuni: Í fréttinni fjallar Stundin um stjórnvaldsaðgerð sem beinist að útgáfufélagi miðilsins og hefur því hagsmuni tengda umfjöllunarefninu.