Gunnar Karlsson sagnfræðingur lést síðla árs 2019. Þá lá í ófullgerðu handriti það verk sem nú er út komið á vegum Háskólaútgáfunnar, helmingur þess verks sem handritið geymdi. Er mikil blessun að Gunnar hafði sent þann part verksins til Guðrúnar Sveinbjarnardóttur til lestrar og hún af skarpskyggni sinni og viti hvatt fjölskyldu Gunnars að koma verkinu á prent. Nú telst það fjórða bindi í ritröðinni Handbók í íslenskri miðaldasögu og lýsir rannsóknarsögu og heimildum um húsakost og verkmenningu eins nákvæmlega og kostur er nú um stundir þó þar séu út undan stórir og mikilvægir þættir eins og ullarvinnsla, saumur og vefurinn sem gaf af sér eina helstu útflutningsafurð þess tímabils sem lýst er frá upphafi byggðar til nýaldar um 1500: vaðmálið og tilkomu prjónsins. Þó sá ágalli mæði þennan lesanda verður ekki undan vikist að staðhæfa að hér er framkomin ein merkilegasta og ítarlegasta samantekt um hús manna og dýra …
Fornir hættir útskýrðir
Bók Gunnars er kjörgripur, frábærlega unnið verk og verður öllum þeim að gagni og gleði sem það lesa
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 3 árum.
Mest lesið
1
Auður Jónsdóttir
Tívolíspegillinn í Berlingske – og mál sem menn vildu „öðruvísi tök á"
Í spegli nágrannaþjóða okkar, á borð við Danmörku, birtist það skrumskælt eins og í tívolíspegli að veita ríkisstyrk til fjölmiðils sem beinlínis heyrir undir sjávarútvegsöfl. Aðeins um greinina í Berlingske um sjávarútveginn í ljósi ótta, græðgi og pólitísks undirróðurs.
2
Alvarlegustu áhættuþættir heimsins tengjast umhverfismálum
Fimm af tíu alvarlegustu áhættuþáttum næstu tíu árin tengjast umhverfismálum segir í skýrslu Alþjóðaefnahagsráðsins um alþjóðlega áhættuþætti. „Ég held að mannskepnan eigi svolítið erfitt með að horfa langt fram í tímann, en það er eitthvað sem við þurfum að gera,“ segir Hafdís Hanna Ægisdóttir, forstöðumaður Sjálfbærnistofnunar Háskóla Íslands.
3
Samþjöppun auðs veldur pólitískum óstöðugleika
Gylfi Magnússon, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands, segir að ekki séu mjög sterkar vísbendingar um misskiptingu auðs á Íslandi, hér sé eignahlutfall með jafnasta móti. Hins vegar séu tölur um slíkt frá öðrum löndum, lítill hópur eigi hlutabréf í Bandaríkjunum sem hafi áhrif á fjármálamarkaði. Samþjöppun auðs og misskipting hans geti valdið pólitísku ójafnvægi í samfélögum.
4
Valur Gunnarsson
Hvað gerir okkur kleift að komast af?
Samkeppnin hefur átt þátt í framförum, en samvinnan gerði okkur kleift að komast af.
5
Brim selur útgerð fyrir bréf í sjálfu sér
Stjórn útgerðarfélagsins Brims hefur selt KG Fiskverkun útgerðina Melnes á Rifi, útgerða sem eru að uppistöðu í eigu sömu fjölskyldunnar. Tilkynnt var um söluna á sama tíma og stjórn Brims samþykkti að greiða 20 milljarða fyrir Lýsi. Helmingur kaupverðsins greiðist með hlutum í Brimi.
6
Nýja stjórnarskráin fordæmi um hvernig hunsa megi þjóðaratkvæðagreiðslu
Sigríður Andersen, þingflokksformaður Miðflokksins, segir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra hafa hunsað niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um nýju stjórnarskrána. Með sama hætti megi þingmenn hunsa niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður.
Mest lesið
-
1Auður Jónsdóttir
Tívolíspegillinn í Berlingske – og mál sem menn vildu „öðruvísi tök á"
Í spegli nágrannaþjóða okkar, á borð við Danmörku, birtist það skrumskælt eins og í tívolíspegli að veita ríkisstyrk til fjölmiðils sem beinlínis heyrir undir sjávarútvegsöfl. Aðeins um greinina í Berlingske um sjávarútveginn í ljósi ótta, græðgi og pólitísks undirróðurs. -
2
Alvarlegustu áhættuþættir heimsins tengjast umhverfismálum
Fimm af tíu alvarlegustu áhættuþáttum næstu tíu árin tengjast umhverfismálum segir í skýrslu Alþjóðaefnahagsráðsins um alþjóðlega áhættuþætti. „Ég held að mannskepnan eigi svolítið erfitt með að horfa langt fram í tímann, en það er eitthvað sem við þurfum að gera,“ segir Hafdís Hanna Ægisdóttir, forstöðumaður Sjálfbærnistofnunar Háskóla Íslands. -
3
Samþjöppun auðs veldur pólitískum óstöðugleika
Gylfi Magnússon, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands, segir að ekki séu mjög sterkar vísbendingar um misskiptingu auðs á Íslandi, hér sé eignahlutfall með jafnasta móti. Hins vegar séu tölur um slíkt frá öðrum löndum, lítill hópur eigi hlutabréf í Bandaríkjunum sem hafi áhrif á fjármálamarkaði. Samþjöppun auðs og misskipting hans geti valdið pólitísku ójafnvægi í samfélögum. -
4
Valur Gunnarsson
Hvað gerir okkur kleift að komast af?
Samkeppnin hefur átt þátt í framförum, en samvinnan gerði okkur kleift að komast af. -
5
Brim selur útgerð fyrir bréf í sjálfu sér
Stjórn útgerðarfélagsins Brims hefur selt KG Fiskverkun útgerðina Melnes á Rifi, útgerða sem eru að uppistöðu í eigu sömu fjölskyldunnar. Tilkynnt var um söluna á sama tíma og stjórn Brims samþykkti að greiða 20 milljarða fyrir Lýsi. Helmingur kaupverðsins greiðist með hlutum í Brimi. -
6
Nýja stjórnarskráin fordæmi um hvernig hunsa megi þjóðaratkvæðagreiðslu
Sigríður Andersen, þingflokksformaður Miðflokksins, segir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra hafa hunsað niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um nýju stjórnarskrána. Með sama hætti megi þingmenn hunsa niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. -
7
Rússar vara Armena við ESB-þreifingum þeirra
Vladimír Pútín Rússlandsforseti krefst þess að Armenar haldi þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að Evrópusambandinu áður en lengra er haldið. -
8
Jörð nötrar nálægt Hellisheiðarvirkjun
Skammt frá þjóðvegi eitt stendur yfir skjálftahrina. Upp úr klukkan fjögur varð skjálfti að stærð 3,8. -
9
Carney í bobba vegna „kreppu“
Forsætisráðherra Kanada gagnrýndur fyrir samdrátt í þjóðarframleiðslu eftir tolla Trumps.
Mest lesið í vikunni
1
Móðir lést í fæðingu á Landspítalanum
Ung móðir féll frá en sonur hennar dvelur á vökudeild. Fimm konur höfðu þá látist af völdum þungunar frá árinu 1981.
2
Milljóna bónusgreiðslur ofan á forstjóralaun
Forstjórar fyrirtækja sem skráð eru í íslensku kauphöllina fengu sumir milljóna króna bónusa ofan á laun sín. Samhengið á milli bónusgreiðslna og árangurs fyrirtækjanna er óljóst. Þannig fékk forstjóri Icelandair 9 milljóna króna bónus ofan á ríflega fimm milljóna króna mánaðarlaun þrátt fyrir mikið tap.
3
Flóttinn frá krónunni heldur áfram: 257 fyrirtæki gera upp í erlendum gjaldmiðlum
Stór hluti af íslenska hagkerfinu gerir upp í evrum og dollurum, á meðan íslensk heimili þurfa að láta krónuna nægja.
4
Stefán Ólafsson
Vaxtahækkun er skattahækkun á rangan hóp
Þau skuldugri og tekjulægri eru ekki helstu orsakavaldar verðbólgunnar, heldur frekar hin tekjuhærri og eignameiri, sem hafa meira umleikis.
5
Ójöfnuður birtist helst í eignamyndun
Þingmenn vilja skoða jöfnuð og félagslegan hreyfanleika hér á landi frá aldamótum. Flutningsmaður tillögunnar, Dagur B. Eggertsson segir ójöfnuð ekki aðeins hafa áhrif á tækifæri fólks heldur einnig heilsu.
6
Óljóst hvort Miðflokkurinn virði niðurstöðu þjóðaratkvæðis: „Þú talar eins og þjóðin ráði þessu“
Sigríður Á. Andersen, þingflokksformaður Miðflokksins, gefur til kynna að flokkurinn muni líta fram hjá niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið, komist hann til valda.
Mest lesið í mánuðinum
1
Móðir lést í fæðingu á Landspítalanum
Ung móðir féll frá en sonur hennar dvelur á vökudeild. Fimm konur höfðu þá látist af völdum þungunar frá árinu 1981.
2
Milljóna bónusgreiðslur ofan á forstjóralaun
Forstjórar fyrirtækja sem skráð eru í íslensku kauphöllina fengu sumir milljóna króna bónusa ofan á laun sín. Samhengið á milli bónusgreiðslna og árangurs fyrirtækjanna er óljóst. Þannig fékk forstjóri Icelandair 9 milljóna króna bónus ofan á ríflega fimm milljóna króna mánaðarlaun þrátt fyrir mikið tap.
3
Jón Trausti Reynisson
Rof í Reykjavík
Að kaupa ísskáp á einkabíl, að byggja gegn vilja fólks og útiloka aðra. Ekki aðeins sýna frambjóðendur í borgarstjórnarkosningunum margvíslegt rof frá raunveruleikanum, heldur er borgin sjálf og almenningssamgöngur hennar í rofi.
4
Tugmilljóna launahækkanir forstjóranna í kauphöllinni
Laun forstjóra skráðra félaga hækka víða töluvert á milli ára, á sama tíma og tengsl þeirra við afkomu og verðmætasköpun fyrirtækjanna eru óljós. Fimm forstjórar fengu meira en hundrað milljónir greiddar. Í heild kostuðu 26 forstjórar 3,1 milljarð króna.
5
„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
Eftir útskrift úr háskóla sótti Logn um rúmlega hundrað störf en ekkert kom út úr því. Hán átti góða vini í kynlífsvinnu sem hún leitaði til. Síðar stofnaði hán Rauðu regnhlífarina, samtök kynlífsverkafólks á Íslandi. „Samstaðan sem kann að eiga sér stað meðal kynlífsverkafólks er eitt það fallegasta og dýrmætasta sem ég hef upplifað í mínu lífi.“
6
Ákæran öll: Slóð umsáturseineltis rakin
Ákæran gegn Írisi Helgu sýnir hvernig hún reyndi að hrella fólk og eyðileggja mannorð þess fyrir að þýðast henni ekki.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Móðir lést í fæðingu á Landspítalanum
Ung móðir féll frá en sonur hennar dvelur á vökudeild. Fimm konur höfðu þá látist af völdum þungunar frá árinu 1981. -
2
Milljóna bónusgreiðslur ofan á forstjóralaun
Forstjórar fyrirtækja sem skráð eru í íslensku kauphöllina fengu sumir milljóna króna bónusa ofan á laun sín. Samhengið á milli bónusgreiðslna og árangurs fyrirtækjanna er óljóst. Þannig fékk forstjóri Icelandair 9 milljóna króna bónus ofan á ríflega fimm milljóna króna mánaðarlaun þrátt fyrir mikið tap. -
3
Jón Trausti Reynisson
Rof í Reykjavík
Að kaupa ísskáp á einkabíl, að byggja gegn vilja fólks og útiloka aðra. Ekki aðeins sýna frambjóðendur í borgarstjórnarkosningunum margvíslegt rof frá raunveruleikanum, heldur er borgin sjálf og almenningssamgöngur hennar í rofi. -
4
Tugmilljóna launahækkanir forstjóranna í kauphöllinni
Laun forstjóra skráðra félaga hækka víða töluvert á milli ára, á sama tíma og tengsl þeirra við afkomu og verðmætasköpun fyrirtækjanna eru óljós. Fimm forstjórar fengu meira en hundrað milljónir greiddar. Í heild kostuðu 26 forstjórar 3,1 milljarð króna. -
5
„Ég kom úr mjög nánu, fallegu og stóru samfélagi kynlífsverkafólks“
Eftir útskrift úr háskóla sótti Logn um rúmlega hundrað störf en ekkert kom út úr því. Hán átti góða vini í kynlífsvinnu sem hún leitaði til. Síðar stofnaði hán Rauðu regnhlífarina, samtök kynlífsverkafólks á Íslandi. „Samstaðan sem kann að eiga sér stað meðal kynlífsverkafólks er eitt það fallegasta og dýrmætasta sem ég hef upplifað í mínu lífi.“ -
6
Ákæran öll: Slóð umsáturseineltis rakin
Ákæran gegn Írisi Helgu sýnir hvernig hún reyndi að hrella fólk og eyðileggja mannorð þess fyrir að þýðast henni ekki. -
7
Kyrrsetja 1.700 manns í skemmtiferðaskipi eftir dauða farþega
Tugir veiktust og einn er látinn. Skipið stefnir til Íslands á næstunni. -
8
Í minningu afastráksins
Gunnar Randversson starfaði í áratugi sem tónlistarkennari, hefur skrifað ljóð og smásagnasafn. Áföllin hafa mótað líf hans. Ellefu ára gamall horfði hann á föður sinn deyja, 21 árs missti hann móður sína og fyrir þremur árum lést fjögurra ára gamall dóttursonur hans. Í ljóðabókinni Hvernig er söknuður á litinn? eru ljóð skrifuð í minningu litla drengsins. Eftir fráfall hans leitaði Gunnar í kirkjuna. -
9
Fann leiðina úr myrkri sorgarinnar
Jónas Kwei Ting Sen segir skoðun sína umbúðalaust og viðurkennir að sjá stundum eftir því sem hann hefur skrifað. Nafn kínversks afa hans, Kwei Ting, merkir „hinn heiðarlegi“ og það hefur Jónas ætíð að leiðarljósi. Að baki beinskeyttri ímynd býr saga sem fáir þekkja til fulls. Snemma á lífsleiðinni brilleraði hann sem píanóleikari og tónskáld, en á bak við tónlistina er saga af einelti og botnlausri sorg, stórbrotnum ævintýrum og andlegri leit sem hefur farið með hann um djúpa dali, í dulspeki, hugleiðslu og að lokum í faðm kaþólsku kirkjunnar. -
10
Meintur eltihrellir vill loka réttarhöldunum
Íris Helga Jónatansdóttir vill að réttarhöldum yfir henni verði lokað fyrir almenning. Saksóknari og réttargæslumenn mótmæltu þeirri kröfu skýlaust og verður réttað sérstaklega um þann anga málsins.
Athugasemdir