Héraðsdómur féllst á áframhaldandi gæsluvarðhald yfir öðrum af þeim tveimur mönnum sem setið hafa í gæsluvarðhaldi undanfarna 7 daga vegna rannsóknar yfirvalda á ætlaðri skipulagningu hryðjuverka á Íslandi. Gæsluvarðhaldsúrskurður yfir honum hefði annars runnið út í dag. Hinn maðurinn hafði áður verið úrskurðaður í tveggja vikna gæsluvarðhald. 

„Hættustig vegna hryðjuverka er enn þá metið lágt,“ sagði Grímur Grímsson, yfirmaður miðlægrar rannsóknardeildar lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, á blaðamannafundi sem lögreglan hélt í dag vegna rannsóknar á meintri skipulagningu hryðjuverka hér á landi. Fleiri hafa verið handteknir í aðgerðum lögreglu undanfarna daga án þess að hafa verið úrskurðaðir í gæsluvarðhald. Það eru því bara íslensku mennirnir tveir sem handteknir voru í aðgerðum sérsveitar ríkislögreglustjóra í síðustu viku sem sæta varðhaldi vegna málsins. 

Ríkislögreglustjóri vanhæf til rannsóknarinnar

Sigríður Björk Guðjónsdóttir ríkislögreglustjóri óskaði eftir því við embætti ríkissaksóknara að segja sig frá rannsókn málsins um ætlaðan undirbúning hryðjuverka. Á það féllst saksóknari og flutti rannsóknarforræði málsins til embættis héraðssaksóknara. 

VanhæfSigríður Björk hefur sagt sig frá málinu vegna fjölskyldutengsla við einstakling sem nefndur hefur verið í tengslum við rannsókn málsins.

Mynd: Heiða Helgadóttir

Ástæðan, sagði Sveinn Ingiberg, eru upplýsingar um að einstaklingur sem er tengdur ríkislögreglustjóra fjölskylduböndum hefur verið nefndur í tengslum við málið. „Ríkislögreglustjóri sagði sig frá málinu um leið og þessar upplýsingar lágu fyrir,“ sagði hann í upphafi fundarins. Starfsmenn embættisins munu áfram koma að rannsókn málsins.

Til viðbótar hafa gögn verið send til lögregluembætta á Norðurlöndunum sem og til Europol, sem aðstoðar íslensk yfirvöld við rannsókn málsins. 

Handteknir eftir nokkurra klukkutíma grun

Lögreglan brást hratt við þegar hana fór að gruna að mennirnir væru að skipuleggja hryðjuverk. „Það voru bara örfáar klukkustundir,“ sagði Grímur og Sveinn Ingiberg tók undir. 

Spurður hvort að sannanir liggi fyrir um að í raun hafi mennirnir verið að skipuleggja hryðjuverkaárásir sagði Grímur að það væri það sem verið væri að rannsaka, en hann myndi ekki upplýsa neitt um það á meðan að á rannsókn stæði. Spurður enn fremur um hvort hafi fundist vísbendingar um að mennirnir hafi átt sér einhverja fyrirmynd í þekktum hryðjuverkamönnum vildi Grímur ekki svara því.

Stundin, og fleiri fjölmiðlar, hafa greint frá því að rannsókn lögreglu beinist að því hvort mennirnir tengist norrænum og evrópskum öfgahópum. Um það vildi lögreglan ekki tjá sig á fundinum. Sveinn Ingibergur vildi heldur ekki svara hvort að í raun hafi verið rétt að mennirnir hefðu slíkar tengingar.

Haldlögð vopnHluti vopnanna og skotanna sem haldlögð hafa verið í rannsókn lögreglu.

Mynd: Stundin / Bjartmar Oddur Þeyr Alexandersson

Tugir skotvopna haldlögð

Að rannsókninni koma um 50 lögreglumenn frá embættunum þremur sem koma að málinu, auk sérsveitarmanna og annarra lögreglumanna sem komu að húsleitum og handtökum. Farið hefur verið í 17 húsleitir og 60 munir hafa verið haldlagðir. Tugir skotvopna eru þar á meðal, svo sem vopn sem gerð höfðu verið hálfsjálfvirk. 

Hluti vopnanna voru þrívíddarprentuð og einnig fundust íhlutir, bæði keyptir og prentaðir, til framleiðslu vopna. Þá fundust skotfæri og sveðjur. „Það þarf enginn að efast um það að hægt er að framleiða hættuleg vopn með þessum hætti,“ sagði Sveinn Ingiberg Magnússon, yfirlögregluþjónn hjá héraðssaksóknara, um hin þrívíddarprentuðu vopn.

„Það eru ekki svo margar þrívíddarprentaðar byssur sem við höfum haldlagt, þær eru örfáar,“ sagði Grímur. Flest vopnanna, sem eru framleidd með hefðbundnum hætti, eru skráð í samræmi við lög.

Þau þrívíddarprentuðu vopn sem fundust hafa ekki verið prófuð og því ekki ljóst hvort þau virki. Hins vegar segir Grímur að lögreglan hafi rökstuddan grun um að þau virkuðu. Prófun á slíkum vopnum færi fram með öðrum hætti en verksmiðjuframleidd vopn, enda krefjist það frekari öryggisráðstafana. 

Sveinn Ingiberg fullyrti að full ástæða hafi verið til að fara í þær aðgerðir sem farið var í, húsleitir og handtökur auk gæsluvarðhalds. Grímur tók í sama streng. „Við teljum að hættuástandi hafi verið afstýrt,“ sagði hann. Undir lok fundar var almenningur svo hvattur til að láta lögreglu vita hefði það vitneskju um þrívíddarprentuð vopn einhvers staðar úti í samfélaginu.