Laxa­dauð­inn hjá íslenska lax­eld­is­fyr­ir­tæk­inu Arctic Fish í Dýra­firði er helm­ingi eða tvö­falt meiri en fyr­ir­tækið taldi að hann yrði. Laxa­dauð­inn er nú sagður vera 3.000 tonn af eld­is­laxi eða tæp­lega 430 til 600 þús­und eld­is­laxar. Upp­haf­lega gaf fyr­ir­tækið það út að laxa­dauð­inn væri tal­inn hafa verið á milli 1.500 og 2.000 tonn. Þetta kemur fram í afkomu­kynn­ingu frá eig­anda Arctic Fish, Norway Royal Salmon, í dag. 

Í kynn­ing­unni er fjallað um afkomu Norway Royal Salmon á fjórða árs­fjórð­ungi síð­asta árs og er einnig greint frá laxa­dauð­anum í Dýra­firði á sér­stakri glæru sem kölluð er „Atvikið í Dýra­firði“. Þar segir að sökum laxa­dauð­ans verði árs­fram­leiðsla Arctich Fish 10.100 tonn eða ekki 13.000 tonn eins og áætlað var. „Áætlaður dauði 3.0 þús­und tonn,“ segir í kynn­ing­unni.

Þá kemur fram í til­kynn­ing­unni að áætl­aður kostn­aður vegna laxa­dauð­ans, sé „ein­skiptis­kostn­aður upp á 106 millj­ónir norskra króna“. Þetta þýðir að tjónið vegna laxa­dauð­ans er talið vera tæp­lega 1,5 millj­arður íslenskra króna. 

1500 millj­óna tjónÍ kynn­ing­unni kemur fram að um sé að ræða tæp­lega 1500 millj­óna króna tjón.

Dauðinn sagður 1.500 till 2.000 tonn

Stundin hefur fjallað ítrekað um laxa­dauð­ann síð­ustu vikur enda er hann án hlið­stæðu hér á landi.

Laxa­dauð­inn leiddi til þess að eig­andi Arctic Fish, Norway Royal Salmon, sendi frá sér til­kynn­ingu í síð­ustu viku. Ástæðan er sú að fyr­ir­tækið er skráð á markað í Noregi og þarf að greina frá slíkum upp­lýs­ingum um dóttur- og hlut­deild­ar­fé­lög sín opin­ber­lega. 

Í til­kynn­ing­unni sagði: „Arctic Fish hefur upp­lifað alvar­leg líf­fræði­leg vanda­mál í tveimur af eld­is­stæðum sínum í Dýra­firði, á Íslandi. Umfang laxa­dauð­ans er til skoð­unar en sam­kvæmt áætl­unum mun hann vera 1,5 til 2 þús­und tonn af stórum fiski sem var í slát­ur­stærð og til­bú­inn fyrir mark­að­inn.“ 

Nú liggur fyrir að laxa­dauð­inn er tals­vert meiri en þetta. 

Ástæður laxadauðans hjarta- og vöðvabólga og þrengsli

Norway Royal Salmon lýsir því í kynn­ingu sinni hverjar helstu ástæður laxa­dauð­ans voru.

Um er að ræða blóð­flæð­is­vanda­mál vegna þrengsla í kví­unum, slæms ástands á tálknum fiskanna auk veirunnar HSMI sem er kölluð hjarta- og vöðva­bólga á íslensku. „Hæsta dauða­tíðnin er í sjó­kvíum með stærstu fisk­unum. Rann­sóknir á fisk­unum sýna að dauða­tíðnin er til­komin vegna blóð­flæð­is­vanda­mála, bágs ástands á tálknum og hjarta - og vöðva­bólgu (HSMI). HSMI er skil­greint sem land­lægt vanda­mál á Íslandi.“

Út frá þessu er ljóst að ein af ástæðum laxa­dauð­ans er að beðið var of lengi með að slátra eld­is­lax­inum og að stærð hans í kví­unum skap­aði líf­fræði­leg vanda­mál sökum þrengsla. Kvíarnar rúm­uðu ekki allan þennan stóra lax. Þegar við bætt­ist vonsku­veður og kuldi var nið­ur­staðan þetta slys sem laxa­dauð­inn er.