Þessi grein birtist upphaflega í Stundinni fyrir meira en 2 árum.

„Snjóflóð“ verðhækkana framundan

Verð­bólg­an í Banda­ríkj­un­um er sú mesta frá ár­inu 1982. Enn mæl­ist minni verð­bólga á Ís­landi, en það gæti breyst ef marka má orð for­stjóra Haga, sem boð­ar ham­far­ir í verð­hækk­un­um.

„Snjóflóð“ verðhækkana framundan
Úr Bónus Forstjóri Haga, sem rekur Bónus, varar við óviðráðanlegum verðhækkunum. Hins vegar muni Hagar vinna gegn hækkunum eftir bestu getu.

Íslenskir neytendur og húsnæðiseigendur eiga von á kjararýrnun á næstunni, ef marka má orð Finns Oddssonar, forstjóra Haga sem reka Bónus og Hagkaup, á uppgjörsfundi félagsins hans í morgun. 

Að sögn Finns eru yfirvofandi verulegar verðhækkanir sem munu „óhjákvæmilega“ leiða út í verðlagið á Íslandi. Verðbólga á Íslandi mælist nú 5,1%, en í Bandaríkjunum hefur hún náð 40 ára hátindi sínum og er orðin 7%, sú mesta frá 1982. Verðbólgan er nú orðin eitt helsta álitamálið í hagkerfinu vestanhafs.

Finnur OddssonForstjóri Haga boðar verðhækkanir.

Fjallað er um uppgjörsfundinn á vef Innherja á Vísi. Þar boðaði Finnur ástand í smásölu sem „má líkja við að standa í fjallshlíð og reyna að stöðva snjóflóð með berum höndum. Það er ekkert að fara takast“.

Þrátt fyrir þetta spá Hagar því að hagnaður félagsins verði 10 milljarðar króna reikningsárið sem lýkur í lok febrúar og hafa bréf félagsins hækkað í íslensku kauphöllinni í dag og stóð hækkunin í 1,5% í hádeginu. Þrátt fyrir yfirstandandi kreppu hefur hagnaður Haga aukist um 78% síðustu 12 mánuði. Finnur sagði jafnframt á fundinum í morgun að Hagar myndu hagræða í innkaupum, „moka skaflana og snúa þessu við um leið og hægt er“, eins og segir á vef Innherja

Verðtryggð lán hækka

Verðhækkanirnar hafa ekki einungis áhrif á þær vörur sem fólk getur keypt. Þær hafa einnig tvíþætt megináhrif á eignir húsnæðiseigenda.

Annars vegar mega þau sem tekið hafa verðtryggð lán vita að höfuðstóll lánanna mun hækka sem nemur verðbólgunni. 50 milljóna króna húsnæðislán hækkar þannig um 500 þúsund krónur fyrir hvert prósent verðbólgu, eða 2,5 milljónir króna á því ári sem verðbólgan er 5%. 

Óverðtryggð lán, sem orðið hafa algengari allt frá því að Seðlabankinn hóf stýrivaxtalækkun til að örva hagkerfið í Covid-kreppunni, hækka hins vegar ekki að höfuðstóli eins og verðtryggðu lánin. Því er eignaupptaka fasteignaeigenda með óverðtryggð lán minni.

Hins vegar eru allar líkur á því að Seðlabankinn hækki stýrivexti, sem hefur bein áhrif á breytilega vexti húsnæðislána. Þrátt fyrir að yfirgnæfandi hluti nýrra fasteignalána undanfarið hafi verið óverðtryggð eru verðtryggð húsnæðislán ennþá um helmingur allra húsnæðislána. Vaxtabreytingar á óverðtryggðum lánum hefur mun örari og meiri áhrif á mánaðarleg útgjöld fólks en hækkun verðtryggðra lána.

Eins og staðan er núna eru lægstu breytilegu óverðtryggðu vextir 3,8% hjá Gildi lífeyrissjóði, á meðan lægstu föstu vextir eru 4,7%. Verðtryggðir vextir hafa hins vegar fallið hratt og eru festanlegir til fimm ára í 1,5% hjá Íslandsbanka.

Afleiðing af faraldrinum

Orsakir verðhækkana hélendis sem erlendis liggja í því að aðfangakeðjan hefur rofnað vegna lokana sem ætlað er að hamla útbreiðslu Covid-19. 

Vonast er til þess að verðhækkanirnar verði skammvinnar og jafnframt að núverandi bylgja omicron-afbrigðis kórónaveirunnar muni víðast hvar ná hátindi sínum á næstu dögum eða vikum og framkalla hjarðónæmi gegn öðrum afbrigðum.

Fleira en innkaupaverð byrgja hefur hins vegar áhrif á verðlag hér á landi. Þannig getur styrking krónunnar til dæmis vegið upp á móti hækkandi verðlagi. Þrátt fyrir að verðbólgan verði skammvinn mun hækkun verðtryggðra húsnæðislána hins vegar ekki ganga til baka og um leið óljóst hvar stýrivextir Seðlabankans enda, en þeir eru sögulega í lágmarki hér á landi.

Verðbólgan framundan getur því haft tvíþætt áhrif á kjör almennra neytenda, þótt þau virðist hafa lítil neikvæð áhrif á hækkandi hlutabréfaverð, sem í kauphöllinni hérlendis hefur risið um 26% síðasta árið í miðri covid-kreppunni.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Leyndin um innanhússdeilurnar í Sjálfstæðisflokknum í Árborg
1
SkýringSigtún, Selfoss og nýi miðbærinn

Leynd­in um inn­an­húss­deil­urn­ar í Sjálf­stæð­is­flokkn­um í Ár­borg

Drama­tísk at­burða­rás átti sér stað í Ár­borg í lok maí þeg­ar frá­far­andi bæj­ar­stjóri, Fjóla Krist­ins­dótt­ir, sagði sig úr flokkn­um þeg­ar hún átti að gefa eft­ir bæj­ar­stjóra­starf­ið til Braga Bjarna­son­ar. Deil­urn­ar á milli Fjólu og Braga ná meira en tvö ár aft­ur í tím­ann til próf­kjörs­bar­áttu í flokkn­um fyr­ir síð­ustu sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­ar.
Áslaug Arna segir sérkennilegt að ekki hafi verið fylgst með starfsemi Running Tide
2
FréttirRunning Tide

Áslaug Arna seg­ir sér­kenni­legt að ekki hafi ver­ið fylgst með starf­semi Runn­ing Tide

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir, há­skóla-, iðn­að­ar- og ný­sköp­un­ar­ráð­herra var fyrsti ráð­herr­ann sem veitti er­ind­rek­um Runn­ing Tide áheyrn eft­ir að fyr­ir­tæk­ið hóf að kanna mögu­leika þess að gera rann­sókn­ir hér á landi. Eft­ir kynn­ingu á áform­um fyr­ir­tæk­is­ins miðl­aði hún er­indi fyr­ir­tæk­is­ins til sam­ráð­herra sinna. Áslaug seg­ist hafa fylgst lít­ið með fram­vindu rann­sókna Runn­ing Tide eft­ir að hafa skrif­að und­ir vilja­yf­ir­lýs­ingu fyr­ir­tæk­inu til stuðn­ings ásamt fjór­um öðr­um ráð­herr­um.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Logos fékk 30 milljónir frá Bankasýslunni eftir að ákveðið var að leggja hana niður
3
Greining

Logos fékk 30 millj­ón­ir frá Banka­sýsl­unni eft­ir að ákveð­ið var að leggja hana nið­ur

Síð­an að til­kynnt var að leggja ætti nið­ur Banka­sýslu rík­is­ins og fram að síð­ustu ára­mót­um þá keypti stofn­un­in þjón­ustu fyr­ir 57,4 millj­ón­ir króna. Fyrr á þessu ári kom fram að hún gæti ekki svar­að því nema að hluta af hverj­um hún keypti þessa þjón­ustu. Nú hafa borist svör um að Logos hafi feng­ið stærst­an hluta en Banka­sýsl­an get­ur enn ekki gert grein fyr­ir allri upp­hæð­inni.
Leyndin um innanhússdeilurnar í Sjálfstæðisflokknum í Árborg
5
SkýringSigtún, Selfoss og nýi miðbærinn

Leynd­in um inn­an­húss­deil­urn­ar í Sjálf­stæð­is­flokkn­um í Ár­borg

Drama­tísk at­burða­rás átti sér stað í Ár­borg í lok maí þeg­ar frá­far­andi bæj­ar­stjóri, Fjóla Krist­ins­dótt­ir, sagði sig úr flokkn­um þeg­ar hún átti að gefa eft­ir bæj­ar­stjóra­starf­ið til Braga Bjarna­son­ar. Deil­urn­ar á milli Fjólu og Braga ná meira en tvö ár aft­ur í tím­ann til próf­kjörs­bar­áttu í flokkn­um fyr­ir síð­ustu sveit­ar­stjórn­ar­kosn­ing­ar.
Ráðherrar vængstýfðu Umhverfisstofnun
7
FréttirRunning Tide

Ráð­herr­ar væng­stýfðu Um­hverf­is­stofn­un

Ít­ar­leg rann­sókn Heim­ild­ar­inn­ar á starf­semi Runn­ing Tide sýndi að í að­drag­anda leyf­is­veit­ing­ar hafi ráð­herr­ar tek­ið stöðu með fyr­ir­tæk­inu gegn und­ir­stofn­un­um sín­um sem skil­greindu áform Runn­ing Tide sem kast í haf­ið. Um­hverf­is­stofn­un hafði ekk­ert eft­ir­lit með þeim 15 leiðöngr­um sem fyr­ir­tæk­ið stóð að, þar sem um 19 þús­und tonn­um af við­ark­urli var skol­að í sjó­inn.
Óvæntur fornleifafundur á hafsbotni: Fyrsta úthafsskipið fundið?
10
Flækjusagan

Óvænt­ur forn­leifa­fund­ur á hafs­botni: Fyrsta út­hafs­skip­ið fund­ið?

Fyr­ir ári síð­an var rann­sókn­ar­skip á ferð­inni all­langt úti í haf­inu vest­ur af strönd­um Ísra­els. Það var að leita að um­merkj­um um gas­lind­ir á hafs­botni. Ekki fer sög­um af því hvort þær fund­ust en hins veg­ar sáu vís­inda­menn í tækj­um sín­um und­ar­lega þúst á botn­in­um á meira en tveggja kíló­metra dýpi. Fjar­stýrð­ar mynda­vél­ar voru send­ar nið­ur í djúp­ið og já,...

Mest lesið í mánuðinum

Auður Jónsdóttir
1
Skoðun

Auður Jónsdóttir

Þið er­uð óvit­ar! ­– hlust­ið á okk­ur

Það er andi elí­tísma í kring­um kosn­inga­bar­áttu Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Nafn­tog­að­ir lista­menn, áhrifa­fólk í sam­fé­lag­inu og stjórn­mál­um jafnt sem vél­virkj­ar þaul­setn­asta stjórn­mála­flokks lands­ins leggj­ast á eina sveif með henni. Fyr­ir vik­ið eru kosn­ing­arn­ar áhuga­verð fé­lags­fræði­leg stúd­ía af því að í þeim af­hjúp­ast sam­taka­mátt­ur þeirra sem vald og raddsvið hafa – á ólík­um svið­um.
Sökktu kurli og seldu syndaaflausn
2
RannsóknRunning Tide

Sökktu kurli og seldu synda­af­lausn

„Ýttu á takk­ann og bjarg­aðu heim­in­um,“ skrif­ar vís­inda­mað­ur af kald­hæðni er hann bend­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu á var­úð­ar­orð ut­an úr heimi um að­ferð­ir sem fyr­ir­tæk­ið Runn­ing Tide fékk leyfi stjórn­valda til að prófa í þágu lofts­lags í Ís­lands­höf­um. Að­gerð­irn­ar umbreytt­ust í allt ann­að en lagt var upp með. Þær voru án alls eft­ir­lits og gerðu svo þeg­ar upp var stað­ið lít­ið ef nokk­urt gagn. „Ís­land er fyrsta land­ið í heim­in­um til að búa til kol­efnisein­ing­ar með kol­efn­is­bind­ingu í hafi,“ sagði fram­kvæmda­stjór­inn.
„Hann sagði við mig að ef mér mislíkaði þetta gæti ég bara flutt út“
8
FréttirBrostnar vonir á Betra lífi

„Hann sagði við mig að ef mér mis­lík­aði þetta gæti ég bara flutt út“

Sylwia Burzy­kowska leigði 12 fer­metra her­bergi á áfanga­heim­ili Betra lífs á Kópa­vogs­braut á 140 þús­und krón­ur á mán­uði sem hún þurfti að greiða í reiðu­fé. Hún skrif­aði und­ir ótíma­bund­inn leigu­samn­ing en hafði að­eins bú­ið þar í þrjá mán­uði þeg­ar hús­ið var rif­ið í byrj­un mán­að­ar­ins. Sylwia býr nú í tjaldi.
Tvíburasystur óléttar samtímis: „Þetta er draumurinn“
9
Viðtal

Tví­bura­syst­ur ólétt­ar sam­tím­is: „Þetta er draum­ur­inn“

Tví­bur­ar, sem lík­lega eru eineggja, gengu sam­tals í gegn­um þrjú fóst­ur­lát á inn­an við ári og voru um tíma óviss­ar um að þeim tæk­ist nokk­urn tím­ann að eign­ast börn. En nú hef­ur birt til og þær eiga von á börn­um með tæp­lega tveggja mán­aða milli­bili. Gen barn­anna verða lík­lega eins lík og hálf­systkina vegna mik­illa lík­inda með genum mæðr­anna.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár