Kristrún: „Það er ekki gott að hér verði einhvers konar samfélagsrof“

Kristrún Frosta­dóttir, odd­viti Sam­fylk­ing­ar­innar í Reykja­vík suður, hefur verið áber­andi í kosn­inga­bar­áttu flokks­ins fyrir kom­andi alþing­is­kosn­ingar og er nú þegar byrjað að tala um hana sem mögu­legt leið­toga­efni flokks­ins til fram­tíðar. Hún er með óvenju­legan bak­grunn fyrir jafn­að­ar­mann þar sem hún starf­aði í bönkum og hjá Við­skipta­ráði áður en hún söðl­aði um og fór í póli­tík­ina. 

Í við­tali við Stundina ræðir hún um þennan bak­grunn sinn, kaup­rétt­ar­kerfi banka eins og Kviku þar sem hún starf­aði, skipt­ingu byrða í sam­fé­lag­inu,  stór­eigna­skatt á efna­mesta fólkið og af hverju hún vill taka þátt í stjórn­málum. 

Þú star­faðir í alþjóð­legum stór­banka, Morgan Stanley, og þar á eftir varstu hjá Við­skipta­ráði og svo hjá Kviku banka í hvað, þrjú ár.  Hvað varð til þess að þú ákvaðst að stíga út úr því að starfa í hinu einka­rekna banka­kerfi og  lobbí­ista­sam­tökum eins og Við­skipta­ráði og ákvaðst að venda kvæði þínu í kross og fara út í stjórn­mála­þátt­töku í Sós­í­alde­mókra­ta­flokki?

„Ég hef reyndar alltaf verið sós­í­alde­mókrati. [...] Fólk er flókið  og það er alls konar fólk á alls konar stöðum og ég hef alltaf  haft sós­í­alde­mókrat­ísk gildi. Ég er alin upp á þannig heim­ili og það hefur  alltaf verið mín póli­tík og ég hef verið dyggur stuðn­ings­maður Sam­fylk­ing­ar­innar í gegnum tíð­ina og að mörgu leyti var það bara til­viljun að ég end­aði á að vinna í fjár­mála­geir­anum. [...] Vegna þess að sama hvað fólk vill segja um fjár­mála­geir­ann og margt sem hefur verið lagað og margt sem má gera miklu betur þá hefur fjár­mála­geir­inn alveg gríð­ar­leg völd og ekki bara svona félags­lega, fólk upp­lifir þetta sem sterkt fyr­ir­bæri, heldur ræður þetta atvinnu­tæki­færum að hluta til í land­inu, þetta stýrir fast­eigna­mark­aði að hluta til og það skiptir rosa­lega miklu máli að hafa sem fjöl­breyttastan hóp af ein­stak­lingum í banka­geir­anum. Þannig að ég horfði alltaf á  mitt hlut­verk þar sem bara einn af þeim ein­stak­lingum sem kannski veitti ákveð­inn fjöl­breyti­leika inn í þanka­gang­inn sem var þar. En ég get alveg við­ur­kennt það að ég hef auð­vitað gengið í gegnum tíma­bil á meðan ég hef verið að vinna í geir­anum og velt fyrir mér: Hvað er ég að gera? Skiljið þið? Hvar er ég að láta mína þekk­ingu og hverjir hagn­ast á minni þekk­ingu? [...] Ég var í nokkra mán­uði hjá Við­skipta­ráði að því ég var að leita mér að svona policy, hag­stjórn­ar­vinkli, og átt­aði mig til­tölu­lega fljótt á því, að þó að það sé ýmis­legt gott sem þar er gert, því ég ætla ekki að gera lítið úr því, þá var þetta ekki póli­tík sem mér þótti þægi­legt að stunda. Ég var ekki sam­mála sumum lín­unum sem þar voru teknar og hef líka í gegnum tíð­ina ekki verið sam­mála því að allir í við­skipta­líf­inu þurfi að vera hægri­menn. Sós­í­alde­mókratar trúa alveg á mark­aðs­hag­kerfið. Þeir trúa bara á blöndun á félags­hyggju í bland við mark­aðs­hag­kerfi og þeir trúa líka á, sem mér er mikið í mun að ræða um almennt við fólk, á mark­aðs­bresti. Markaðir bresta og ég held að það sé mjög mik­il­vægt fyrir einmitt sós­í­alde­mókra­ta­flokka að hafa fólk inn­an­borðs sem hefur þekk­ingu á fjár­mála­mörk­uðum og sem hefur þekk­ingu oft á orð­ræð­unni sem á sér þar stað af því að oft er okkar skoð­unum sem erum á vinstri vængnum svo­lítið burstað til hliðar á þeim for­sendum að við skiljum ekki, að við vitum ekki, að við þekkjum ekki. Þannig að ég var líka að taka svo­lítið með­vit­aða ákvörðun þegar ég setti niður akk­eri og sagði bara:  Ég ætla í fram­boð, fyrir Sam­fylk­ing­una, ég er sós­í­alde­mókrati og ég get sýnt að þessi þekk­ing, hún getur legið ann­ars staðar en bara hjá hægri­mönnum.“

Hvað telur þú vera mik­il­væg­asta stefnu­málið hjá ykkur í  Sam­fylk­ing­unni núna? Hvað er það sem þú brennur hvað helst fyrir í stefn­unni hjá ykkur?

„Við höfum eig­in­lega tví­skipt þessu, þó nátt­úr­lega þetta vinni saman. Við höfum talað um lífs­kjör og lofts­lags­mál og þó auð­vitað að lofts­lags­málin séu mér mjög mik­il­væg, bara eins og hjá flestum sem eru með­vit­aðir um lofts­lags­vána, þá get ég alveg sagt að svona lífs­kjara­hliðin er kannski það sem ég brenn mest fyrir. Þetta er  einna helst vegna þess að það er bara svona út frá minni póli­tísku sann­fær­ingu, sem mér leyf­ist nú að segja að er mín póli­tíska sann­fær­ing: Að byrð­unum sé öðru­vísi skipt. [...]  En svo líka það að mig langar líka bara ofboðs­lega mikið að færa póli­tík­ina inn á  nútíma­legra svið. Ég er orð­inn svo­lítið þreytt á þessum frösum og klisjum og við höfum efnið og við erum flokk­ur­inn sem hefur grunn­inn til að hlaupa áfram með þetta efni og það er ástæðan fyrir því að það er spenn­andi að vera í Sam­fylk­ing­unni í dag.“

Talandi um barna­bæt­urnar. Þið talið um að þið ætlið að taka upp nor­rænt barna­bóta­kerfi, eins og það er orðað í stefnu­skránni hjá ykkur. En þið gangið í raun og veru ekki eins langt og til dæmis er gert í Svíþjóð þar sem barna­bætur eru bara flatar og ekki tekju­tengdar heldur fylgir bara ákveðin upp­hæð hverju barni, óháð tekjum fjöl­skyldu við­kom­andi barns. Hvað mælir gegn því að ganga það langt í barna­bóta­kerf­inu  hér á landi?

„Kannski það eina sem mælir gegn því núna, af því að það sem við erum að tala um í kosn­inga­stefnu okkar er það sem við ætlum að gera á næsta kjör­tíma­bili. Ég hef gagn­rýnt suma flokka sem eru vinstra megin við okkur, eða já, lengra til vinstri við okkur, fyrir að vera með stefnu sem er bara um útópíska sýn ef þeir mundu ráða öllu og hvað þeir gætu gert á þrjá­tíu ára tíma­bili. Við erum að segja: Þetta er ábyrg stefna í dag og við ætl­uðum ekki að valda ykkur von­brigðum og þetta er partur af því að velja okkur þá slagi og þau skref sem við getum lofað. Þannig að stað­reyndin er sú að ef við förum í að afnema allar skerð­ingar þá væri þessi pakki bara ein­fald­lega dýr­ari. Við erum að fara úr því að barna­bætur hætta að skerð­ast, núna skerð­ast þær við þrjú hund­ruð og fimm­tíu þús­und krónur sem eru í raun­inni bara lág­marks­laun, og við ætlum að hækka það skerð­ing­ar­hlut­fall upp í sex hund­ruð þús­und þannig að þetta nálgist svona milli­tekju­hóp­inn af því að við vitum að það kostar níu millj­arða. Við getum fundið þennan pen­ing ann­ars staðar í kerf­inu með því að skatt­leggja eigna­mikið fólk. [...] En það er hins vegar stórt skref að taka þá afstöðu sem við erum að gera með stór­eigna­skatt­inum og segja bara: Heyrðu, þarna er pen­ing­inn að finna. Þetta  er bara okkar skýra póli­tík: Við viljum skipta byrð­unum öðru­vísi. Síðan til langs tíma, þá von­andi getum við fært kerfið inn í svona jafn­ara form, en við erum bara ekki sem sam­fé­lag komin þangað og við tölum alltaf um að við séum svo mikið nor­rænt vel­ferð­ar­kerfi. En við erum til dæmis bara ekki  komin eins langt og í Svíþjóð. Það liggur alveg fyrir.“

Talandi um stór­eigna­skatt­inn sem þið eruð að tala um. Það var settur á auð­legð­ar­skattur hér á landi eftir hrun í  nokkur ár. Af því við erum alltaf að bera okkur saman við Norð­ur­löndin þá var  stór­eigna­skatt­ur­inn afnum­inn á hinum Norð­ur­lönd­unum fyrir all­mörgum árum síðan. [...]   Hvað mælir með því að setja á slíkan skatt núna á Íslandi? Þetta er kannski það sem hefur vakið einna mesta athygli í stefnu­skránni ykkar og margir eru pirraðir og reiðir yfir þessu og svo fram­vegis. En hvað mælir með því að það sé gert núna? 

„Fyrir okkur og mér er þetta rétt­læt­is­mál en þetta er líka góð hag­stjórn. Það er bara stað­reynd. Við erum bara að fara inn í nýja tíma í hag­stjórn­arpóli­tík þar sem það hefur bara verið ofboðs­lega mikil gróska í efna­hags­mála­um­ræð­unni um hvers konar skatt­kerfi eru hag­kvæmust, skil­virk­ust, hvað er að valda vand­ræðum í hag­kerfum út frá sam­fé­lag­inu og þess háttar. Og það liggur til dæmis fyrir að eigna­ó­jöfn­uður er sá ójöfn­uður sem er svona hvað hættu­leg­astur fyrir sam­fé­lög og við sjáum sam­fé­lög eins og Banda­ríkin, og ann­ars staðar í Evrópu, [...] þar sem þú ert komin það langt í eigna­ó­jöfn­uði að valda­skipt­ingin er þannig að það er erfitt að snúa aftur á rétta braut. Þú skapar kerfi þar sem hverra manna þú ert, upp­hafs­eigna­staðan er farin að ákvarða tæki­færin sem þú hefur í líf­inu og það hefur áhrif á hag­vöxt þegar stað­reyndin er sú að að bestu hug­mynd­irnar koma ekki alltaf frá heim­ilum þar sem ríkt fólk er og það hefur áhrif á mögu­leika fólks til að sækja fram. [...] Að lokum vil ég líka segja að þetta er líka leið til að færa bara eft­ir­lit og  almenna gagna­söfnun í auknum mæli yfir á eignir vegna þess að þarna skap­ast hvati til að finna eignir sem eru ekki upp­gefnar, finna eignir sem eru ekki metnar bara á nafn­verði og færa þær yfir á mark­aðs­verð og þess háttar.  Við höfum bara verið að skatt­leggja tekjur, bæði launa­tekjur og fjár­magnstekjur, og þarna skap­ast þessi hvati til að ná utan um þetta. Þetta er bæði fram­sýni í hag­stjórn, fyrir utan að vera bara rétt­læt­is­mál, en rétt­læt­is­mál í hag­stjórn í dag, það er bara vitað mál, að þetta er bara góð póli­tík vegna þess að við getum ekki rekið hér sam­fé­lag áfram á efstu tíu pró­sent­unum, efstu fimm pró­sent­unum, efsta eina pró­sent­inu, heldur er það mass­inn sem drífur allt hérna áfram. Þannig að þetta er bara ein­fald­lega fram­tíðin og það sem er svo gott við að geta verið með þessar hug­myndir í Sam­fylk­ing­unni. Þarna er svið til að hlaupa með fram­sýna efna­hag­spóli­tík og þetta er bara stóra einnar línu svarið við af hverju ég er í Sam­fylk­ing­unni, að þarna er svig­rúmið og Sam­fylk­ingin ætlar að taka það svig­rúm til sín.“

En það má nú ætla, og það er reyndar talað um það þarna í þessum kafla ykkar sem þið kallið Sókn gegn sér­hags­munum, að það þurfi að stór­auka eft­ir­lit með skattaund­anskotum, stór­auka eft­ir­lit með eigna­söfnun stöndugra ein­stak­linga og svo fram­vegis og vænt­an­lega þá fara  að skoða hvernig menn eru að bók­færa virði hluta­bréfa og svo fram­vegis. Er það á nafn­virði eða mark­aðsvirði og svo fram­vegis. Þetta hlýtur að kosta mikla fjár­muni. Er það ekki rétt?

„Upp­hafs­kostn­að­ur­inn verður ein­hver. En þetta er bara fjár­fest­ing í skil­virkara kerfi. Og þetta er ástæðan fyrir því að það skiptir máli hverjir halda utan um fjár­veit­ing­ar­valdið. Þeir þurfa að skilja að það er ein­hver upp­hafs­kostn­aður við eitt­hvað. Fyrsta árið verða kannski nettó­tekj­urnar af þessum skatti kannski ekki eins miklar og þær verða á síð­asta árinu. En ef við ætlum alltaf að vera á brems­unni af því eitt­hvað kostar í dag þá gerum við aldrei neitt nýtt og þess vegna skiptir máli að vera með stjórn­mála­flokka og fólk í front­inum sem hefur trú á verk­efn­inu og segir: Það bara þarf að fjár­festa. [...] Þetta er bara fjár­fest­ing sem mun marg­borga sig [...]“

Hvað áæt­lið þið að rík­is­valdið geti náð í raun og veru í miklar skatt­tekjur með inn­komu þessa skatts, stór­eigna­skatts?

„Eins og flestir vita sem fylgj­ast með þess­ari umræðu þá er nátt­úr­lega mjög erfitt að ná utan um heild­ar­eign­irnar sem eru til staðar. Það sem er upp­gefið er svona hátt í þús­und millj­arðar, níu hund­ruð og fimm­tíu til þús­und millj­arðar. Það er ein­hver ávöxtun sem hefur feng­ist á þetta á þessu ári. Við erum að stilla inn núna að vera með tvö hund­ruð millj­óna króna frí­tekju­mark þannig að það þýðir að svona fjöru­tíu pró­sent af þess­ari upp­hæð, 40 til 45 pró­sent, verður und­an­skilið. Við erum kannski með fimm hund­ruð, sex hund­ruð millj­arða stabba sem við getum skatt­lagt. Þetta er það sem er upp­gefið. Eitt og hálft pró­sent skattur á það er níu til tíu millj­arðar, og þetta er það sem er upp­gefið. Þetta er ekk­ert umfram það heldur það sem við treystum okkur til að ná á fyrsta árinu. [...]“

En hvernig finnst þér núna, þú ert að koma út úr Kviku banka og þar áður úr Við­skipta­ráði, og nú ertu að tala fyrir þessum hug­myndum sem vænt­an­lega falla í mjög grýttan jarð­veg í því umhverfi sem þú kemur úr. Hvernig til­finn­ing er það núna að vera að tala fyrir þessum hug­myndum sem þú veist að kannski eru ekki mjög vin­sælar hjá þínum fyrr­ver­andi kol­legum og svo fram­vegis?

„Það er fullt af fólki innan fjár­mála­geirans sem er ekki á háum tekjum. Þar er alveg milli­tekju­fólk. Ef þið skoðið til dæmis bara starfs­manna­skrár í bönkum, þegar bank­arnir eru að tala um hve margar konur eru farnar að vinna í bönk­unum. Þær eru ekk­ert allar með eina og hálfa milljón á mán­uði. [...] Þetta eru örfáir ein­stak­lingar sem eru á hæstu tekj­unum. En auð­vitað er það þannig að umbjóð­endur þeirra eru upp til hópa efn­aðir ein­stak­lingar og þar er auð­vitað allur gangur á því hvað fólki finnst. En mér líður ekk­ert per­sónu­lega illa með þetta vegna þess að ég veit alveg hvaðan ég er að koma. Ef ég væri sjálf í þess­ari stöðu, þá myndi ég vilja borga meira til sam­fé­lags­ins. Ég er ekk­ert efn­aður ein­stak­lingur en ég hef það mjög gott. Ég hef haft það gott í gegnum tíð­ina og ég veit það, ég er með­vituð um það. Ég er alin upp í opin­beru vel­ferð­ar­kerfi. Ég kem af mjög hefð­bundnu heim­ili, öll mín rétt­indi og allt sem ég hef gert af mér hefur verið út af sam­fé­lag­inu og það sem skapar lífs­kjör á Íslandi er einmitt þetta góða sam­fé­lag og ég held að lang­flestir sem eigi pen­inga og eru efn­aðir og eru með haus­inn á réttum stað viti alveg að það er ekki gott að hér verði ein­hvers konar sam­fé­lags­rof af því mikið af þessum ein­stak­lingum eru líka að koma frá hóg­værum bak­grunni. [...] Það vill eng­inn lifa í landi þar sem er rof á milli stétta, á milli ein­stak­linga, og þessir ein­stak­lingar sem eiga svona mik­inn pen­ing fyrir vilja ekki heldur búa í þannig sam­fé­lagi.“ 

Talandi um þetta rof og mik­inn mun á milli ein­stak­linga hvað varðar eignir og svo fram­vegis, þá var greint frá því í lok ágúst að helstu stjórn­endur í Kviku banka hefðu nýtt sér kaup­rétti og keypt hluta­bréf í bank­anum og svo selt hluta­bréf sama dag og hagn­ast um tugi millj­óna. Hvað finnst finnst þér um þetta sem sós­í­alde­mókrati?

„Það er svo­lítið erfitt fyrir mig að taka afstöðu með ein­hverjum per­sónu­legum fjár­fest­ing­ar­á­kvörð­unum þar, þannig að ég get ekki kommentað á það. Það sem ég var að segja hérna áðan, sem er mik­il­vægt, er að fólk sem er í þessum stöðum átti sig á því að það fær oft tæki­færi í líf­inu sem venju­legt fólk, launa­fólk, fær ekki.  Það fær fjár­fest­ing­ar­tæki­færi og bara það eitt að vera með nokkrum millj­ónum meira inni á verð­tryggðum reikn­ingi veitir þér meiri ávöxtun en næsta manni í kerf­inu. Kap­ít­al­ískt kerfi er þannig upp­byggt. Þannig að þetta hlýtur að vekja fólk sem er í þess­ari stöðu til umhugs­unar. Ertu á þeim stað sem þú ert núna, með þær tekjur og þær eignir sem þú átt, vegna þess að þú hafðir svo ofboðs­lega mikið fyrir því? [...] Ég held að þetta sé klár­lega dæmi um þetta, bara gott dæmi um fjár­fest­ing­ar­tæki­færi sem bjóð­ast þröngum hópi sem ekki er allra að sækja og mik­il­vægi þess að þess vegna horfum við, þegar við horfum á skatt­lagn­ingu til að mynda, á svona hópa.“

Þarna verða til tugir millj­óna króna í hagnað á einum degi sem bara örfáir ein­stak­lingar fá.

„Þetta er bara dæmi um gíraðar stöður sem eru teknar í fjár­mála­kerf­inu og ein­stak­linga sem geta oft nýtt sér þær. Þetta eru oft ein­stak­lingar sem eiga pen­ing fyrir. Þetta er bara mjög kon­kret dæmi um það sem ég ræddi hérna áðan, þar sem þessi hagn­aður sem þarna mynd­ast hefur ekk­ert að gera með effort heldur með stöðu. Og ég held að það sé mjög mik­il­vægt að ein­stak­lingar sem eru í þess­ari stöðu séu með­vit­aðir um það og séu þá til­búnir að leggja meira til sam­fé­lags­ins vegna þess að mjög eðli­lega hugsar fólk þarna úti: Ég fékk ekki þessi tæki­færi og ég get ekki ávaxtað mitt fé á sömu for­sendum ...“

Ef Sam­fylk­ingin kemst í þá stöðu til dæmis að fara í rík­is­stjórn, þá ert þú vænt­an­lega fjár­mála­ráð­herra­efni flokks­ins. Er þetta eitt­hvað sem þú gætir hugsað þér að beita þér gegn, þessi kaup­rétt­ar­kerfi bank­anna og svo fram­vegis, ef svo ber undir?

„Það er nátt­úr­lega heil­mikið sem hefur verið gert í þeim málum. Það er sér­stakur launa­skattur á fjár­mála­fyr­ir­tæki. Það eru mjög strangar kröfur þegar kemur að bón­usum og þess háttar. Ég held að það sé mjög eðli­legt að því sé velt upp hvort að það eigi að setja ein­hverjar skorður á ein­hverjum stöðum. Hins vegar held ég að auð­vitað verði maður að fara var­lega í að grípa inn í rekstur ein­stakra fyr­ir­tækja og stað­reyndin er sú, ef við erum bara alveg hrein­skilin, að þá eru alls konar dílar sem eiga sér stað sem eru full­kom­lega eðli­legir í okkar kap­ít­al­íska kerfi sem fólki finnst ósann­gjarnir. Við verðum bara að passa okkur hvar við drögum þá línu. En við þurfum kannski fyrst og fremst bara að skoða að almennu regl­urnar séu þess eðlis að ef svona tæki­færi eru að bjóð­ast ákveðnum ein­stak­lingum, hver sé skatt­lagn­ingin á það og hvort sé eðli­legra til dæmis að skatt­byrðin sé meiri fyrir vikið. Þannig að það er hægt að taka á þessu eða taka til­lit til þessa með mjög mörgum hætti en að fara í bein boð og bönn. Til dæmis er hægt að vera bara með mjög háa skatt­byrði á ákveðnum eignum og ákveðnum gjörn­ingum í því sam­hengi. Þannig að ég get kannski ekki farið út í díteila um það en ég á ekk­ert erfitt með að full­yrða það að mér finnst ekki sann­gjarnt hvernig kerfið er upp­byggt, það liggur alveg fyrir.“

Útilokið þið sam­starf við ein­hvern flokk eða ein­hverja flokka eftir kosn­ingar og eru ein­hverjir flokkar sem þið mynduð helst kjósa að vinna með í rík­is­stjórn?

„Við höfum sagt það. Ég veit ekki hversu form­legt það er, hvort það sé skrifað ein­hvers staðar, en ég meina, það hefur ekki farið fram­hjá neinum að við höfum talið það óskyn­sam­legt að fara í rík­is­stjórn með Sjálf­stæð­is­flokknum. Sumum finnst það vera úti­lokun. Okkur finnst það bara vera raun­sætt og raun­hæft vegna þess að við vitum að sú póli­tík sem við stundum mun stoppa hjá Sjálf­stæð­is­flokknum. [...] Við höfum sagt það beint og óbeint að okkar ósk er að fara í svona hóf­lega vinstri­st­jórn þar sem við náum okkar málum í gegn.“

Ef það er eitt­hvað eitt, eitt­hvað eitt, sem þú mættir velja til að breyta á Íslandi, bara sem stjórn­mála­maður. Hvað væri það? Þú getur valið hvað sem er, bara allt undir sól­inni. Hverjir myndir þú breyta? Hvað er stærst? Stóra málið?

„Þetta er rosa­lega stór spurn­ing. Kannski upp­lifir maður sam­fé­lag sitt öðru­vísi þegar maður stígur til hliðar og kemur svo aftur inn, Ég er að mörgu leyti, þó að ég hafi alltaf haft ákveðin gildi, bara miklu meiri  sós­í­alde­mókrati en ég nokkurn tíma var eftir að ég bjó til dæmis í Banda­ríkj­unum. Þá átt­aði ég mig á þessu sam­fé­lags­rofi sem ég var að tala um, hvað getur gerst þegar það skap­ast ákveðin firr­ing gagn­vart aðstæðum ann­arra, og ég held að eins mikið og mig langar að vera jákvæð og segja að þetta við­horf hjá Íslend­ingum, þetta redd­ast, stétt með stétt og við höfum það alltaf svo, land tæki­fær­anna. En ég held að það sé mjög hollt að við getum tekið raun­hæfa umræðu um að í svona landi eins og við erum í þá getum við klár­lega fallið á vit­lausa braut. [...] Ég held að það sé mjög mik­il­vægt að við getum tekið hrein­skilna umræðu um þessa hluti og það er það sem við í Sam­fylk­ing­unni erum  að berj­ast fyrir þegar við erum að segja: Við viljum fara í að bæta kjör öryrkja, eldri borg­ara, barna­fólks og að skatt­leggja stór­eigna­fólk. Hingað til hefur okkur verið seld sú mýta að það séu allir jafnir á Íslandi, það hafi allir aðgang að sömu tæki­færum og það hefur þótt svona algjört no, no að tala um þetta.  Ég veit að þetta hljómar ótrú­lega svona klisju­kennt og póli­tískt að segja þetta. Þannig að ég held að ef ég mundi fá ein­hverju breytt þá er það bara þess­ari umræðu um hvar fólk stendur og þessum mis­skiln­ingi að hér eigi sér stað hund­rað pró­sent, félags­leg blöndun að það sé ekki firr­ing gagn­vart aðstæðum ann­arra.“