Katrín Jak­obs­dóttir, for­sæt­is­ráð­herra og for­maður Vinstri grænna, segir ekki standa til að beita við­skipta­þving­unum í garð Ísraels. Um 230 Palest­ínu­menn hafa látið lífið í árásum á Gaza-svæð­inu und­an­farnar vikur, þar af 65 börn, og yfir 1.700 hafa særst. 12 hafa lát­ist í Ísrael í gagnárásum Palest­ínu­manna.

Síðan hún varð fyrst vara­for­maður Vinstri grænna árið 2003 hefur Katrín hins vegar ítrekað kallað eftir við­skipta­banni gegn Ísrael og hvatt til þess að stjórn­völd and­mæli mann­rétt­inda­brotum gegn Palest­ínu. Síðast árið 2015 sagð­ist hún vilja ræða við­skipta­bann, en þá var hún í stjórn­ar­and­stöðu. Árið 2014 sagð­ist hún einnig vilja skoða að slíta stjórn­mála­sam­bandi við Ísrael.

„Það hefur ekki verið til umræðu,“ sagði Katrín um við­skipta­bann við RÚV nú á þriðju­dag. „Þau við­skipta­bönn sem við höfum tekið þátt í hafa alltaf byggst á alþjóð­legu sam­starfi um slíkar þving­anir. Það hefur ekki verið til umræðu að þessu sinni.“

„Það hefur ekki verið til umræðu að þessu sinni“

Sama dag fund­aði hún með Antony Blinken, utan­ríksi­ráð­herra Banda­ríkj­anna, og ræddi við hann stöð­una á Gaza-svæð­inu. Ítrekaði hún að Ísland við­ur­kenndi Palest­ínu sem sjálf­stætt ríki, væri fylgj­andi tveggja ríkja lausn og sagði Blinken vera sam­mála sér um að vilja vopna­hlé. „Ég vona að þau beiti sér fyrir frið­sam­legum lausnum og mér heyr­ist þau vera að gera það,“ sagði hún um banda­rísk stjórn­völd.

Vildi ræða viðskiptabann árið 2015

Árið 2017 var Katrín fyrsti flutn­ings­maður þings­á­lykt­un­ar­til­lögu þess efnis að vörur sem fram­leiddar eru á hernumdum svæðum Palest­ínu verði merktar. Frá því að hún varð for­sæt­is­ráð­herra hefur málið ítrekað verið end­ur­flutt af öðrum þing­mönnum, en ekki fengið afgreiðslu.

Árið 2015 var hún einn af flutn­ings­mönnum sömu til­lögu. „Þetta er til að vekja stjórn­völd og neyt­endur til vit­undar um það að sumar vörur sem koma frá Ísrael eru ekki innan við­ur­kenndra landamæra þess ríkis, heldur koma þær frá ólög­legum land­nema­byggðum á hernumdum svæðum,“ sagði Katrín um til­lög­una. „Þessar byggðir stríða gegn alþjóð­lega við­ur­kenndum landa­mærum og sam­þykktum Sam­ein­uðu þjóð­anna.“

„Þetta er til að vekja stjórn­völd og neyt­endur til vit­undar“

Sagðist hún vilja sýna í verki að mann­rétt­inda­brotum sem eru framin í Palest­ínu sé and­mælt. „Þetta er eitt skref,“ sagði hún um upp­runa­merk­ing­arnar, en nefndi mögu­leik­ann á við­skipta­banni einnig. „Mér finnst alveg ástæða til að ræða hitt en það þarf auð­vitað að gera í alþjóð­legu sam­hengi líka.“

Sama ár sam­þykkti lands­fundur Vinstri grænna ályktun þess efnis að rík­is­stjórn Íslands ætti að slíta stjórn­mála­sam­bandi við Ísrael. Sjálf hafði Katrín ári áður sagst vilja skoða þann mögu­leika þegar Örygg­is­ráð Sam­ein­uðu þjóð­anna hafði kallað eftir vopna­hléi eftir mikið mann­fall í árásum Ísra­els­hers.

Sagði aðgerðir Ísrael minna á þjóðarmorð

Katrín tók enn harðar til orða í grein á vefrit­inu Múrnum árið 2004, en þá var hún vara­for­maður Vinstri grænna. Þá höfðu Ísra­els­menn jafnað heim­ili hund­raða Palest­ínu­manna við jörðu í flótta­manna­borg­inni Rafah og upp­skorið for­dæm­ingu Örygg­is­ráðs Sam­ein­uðu þjóð­anna fyrir.

„Hér er um að ræða mark­vissar aðgerðir sem minna óhugn­an­lega á þjóð­ar­morð,“ skrif­aði Katrín. „Á sama tíma lætur hinn vest­ræni heimur sér nægja að for­dæma ástandið. Hægt virð­ist að æða í árás­ar­stríð gagn­vart öllum öðrum þjóðum í þessum heims­hluta en ekki Ísra­els­mönnum. Þá má ekki einu sinni beita við­skipta­þving­unum.“

Bætti hún því við að stríð leiddu ekk­ert gott af sér. „Hins vegar höfum við séð við­skipta­þving­anir skila árangri, eins og í Suður-Afríku, þar sem hvíti minni­hlut­inn beitti svarta menn tak­marka­lausu órétt­læti. Þetta ættu þjóðir heims að taka sig saman um en það er reyndar ólík­legt að af því verði á meðan banda­rísk stjórn­völd halda hlífi­skildi yfir hryðju­verka­mönn­unum sem sitja við stjórn­völ­inn í Ísrael. Þetta á almenn­ingur hins vegar að þrýsta á stjórn­völd um að gera og gera sjálfur með því að kaupa ekki ísra­elskar vörur undir nokkrum kring­um­stæðum,“ skrif­aði hún.

„Myndir þú ekki vilja við­brögð frá alþjóða­sam­fé­lag­inu?“

„Hugsaðu þér að þú værir sjálfur eða sjálf í nota­lega rúm­inu þínu í Hraun­bænum eða á Vopna­firði eða hvar sem er, og skyndi­lega vær­irðu rek­inn út, og heim­ili þitt – með öllum minn­ingum, öllum eigum – jafnað við jörðu. Myndir þú ekki vilja við­brögð frá alþjóða­sam­fé­lag­inu? Eitthvað sterkara en að fólk hefði „áhyggjur“?“