Lögmaður Uhunome Osa­yomore, manns sem neitað var um dval­ar­leyfi og alþjóð­lega vernd á grund­velli mann­úð­ar­sjón­ar­miða vegna þess að stjórn­völd telja að hann sé öruggur í heima­landi sínu þrátt fyrir sögu hans um man­sal og ofbeldi, gagn­rýnir ummæli dóms­mála­ráð­herra í við­tali við RÚV í kjöl­far þess að henni voru afhentar 45.000 und­ir­skriftir gegn brott­vísun Uhunome.

Magnús Norðdahl, lög­maður hins 21 árs Uhunome, segir dóms­mála­ráð­herra gefa það til kynna í við­tali við RÚV fyrr í dag að baga­legt sé að umræða í hæl­is­málum skuli alltaf snú­ast um ein­stök mál en ekki kerfið í heild. „ Orð dóms­mála­ráð­herra verði ekki skilin öðru­vísi en svo að hún átti sig ekki á eðli og inn­taki mann­rétt­inda­bar­áttu,“ sagði Magnús í yfir­lýs­ingu sem hann sendi frá sér rétt í þessu. 

„Eina sem þarf er vilji“

Mann­rétt­inda­bar­átta fer að sögn Magnúsar iðu­lega þannig fram að ljósi sé varpað á ein­stök mál þar sem ekki hefur verið gætt að mann­rétt­indum þeirra sem í hlut eiga. Með þeim hætti telur hann að oftar en ekki verði breyt­ingar á reglu­verki sem leiðir til umbóta fyrir ekki bara ein­stak­ling­inn heldur stóran hóp fólks í sömu stöðu sem sæti sömu skerð­ingum á mann­rétt­indum sínum. „Nærtækt dæmi í sögu­legu sam­hengi er mál Brown v. Board of Education sem fór fyrir Hæsta­rétt Banda­ríkj­anna sem var stórt skref í þá átt að banna aðskilnað svarta og hvítra í skóla­kerf­inu þar í landi,“ sagði Magnús. 

Eiga að hlúa vel að fórnarlömbum mansals

Íslensk stjórn­völd eiga að mati Magnúsar að hlúa vel að fórn­ar­lömbum mansals en þegar þau hafa brugð­ist skyldum sýnum sé rétt að geta veitt þeim aðald. „Þegar stjórn­völd bregð­ast skyldum sínum er gott að geta veitt þeim aðhald en það hafa 45.000 aðilar gert með því að rita undir und­ir­skrifta­söfnun fyrir Uhunoma Osa­yomore. Jákvæð nið­ur­staða í hans máli myndi leiða til breyt­inga fyrir stóran hóp mansals­fórn­ar­lamba, bæði þeirra sem eru stödd hér á landi í dag og eins þeirra sem hingað munu leita í fram­tíð­inni,“ sagði hann. 

Þá vekur furðu Magnúsar að dóms­mála­ráð­herra vísi til þess að mál Uhunoma sé ekki í hennar höndum. „Þetta er því miður kunnu­legt stef að ráð­herra skuli ekki þekkja eða vilja beita vald­heim­ildum sínum. Þó dóms­mála­ráð­herra hafi ekki boð­vald yfir nefnd­ar­mönnum í kæru­nefnd útlend­inga­mála getur ráð­herr­ann allt að einu gefið út almenn leið­bein­andi til­mæli til stjórn­sýsl­unnar hvernig fara skuli með mál mansals­fórn­ar­lamba. Að sama skapi getur ráð­herra ráð­ist í breyt­ingar á reglu­gerð með það mark­miði að tryggja betur rétt­indi Uhunoma Osa­yomore og ann­arra sem eru sömu stöðu og hann. Eina sem þarf er vilji.“

Áslaug vill umræðu um kerfið í heild

Áslaug Arna sagði í sam­tali við RÚV að verið væri að leita leiða til að gera kerfið betra, en það væri ekki í höndum ráð­herra að ákveða með ein­stök mál. „Það hefur verið þannig þó að ráð­herra taki aldrei ákvörðun um ein­stök mál, enda er þetta eins og önnur mál í ferli og fer til sjálf­stæðrar kæru­nefndar útlend­inga­mála.“

Hún sagði að útlend­inga­lögin hefðu verið samin í mik­illi sátt allra stjórn­mála­flokka.

„Við erum að gera mjög vel hér á landi. Við erum að taka á móti fleirum heldur en lönd í kringum okkur, ef við miðum okkur við Norð­ur­löndin til dæmis. Við erum alltaf að leita úrbóta og ég lagði til að mynda [fram] skýrslu um umbætur á stöðu barna á flótta. En athyglin virð­ist ofast bein­ast að ein­stökum málum, í stað­inn fyrir hvað við getum gert betur í kerf­inu í heild sinni. En það er vissu­lega umræða sem við erum alltaf að reyna að taka, bæði að hraða máls­með­ferð og gera betur fyrir fólk á flótta.“

Aðspurð hvort Ísland ætti að taka á móti fleiri flótta­mönnum sagði Áslaug að sömu við­mið væru notuð hér á landi og ann­ars staðar. „Við notum sömu mæli­kvarða og önnur lönd. Og önnur lönd miða við skil­grein­ingu á því hverjir eiga rétt á alþjóð­legri vernd sem bygg­ist á Mann­rétt­inda­sátt­mála Sam­ein­uðu þjóð­anna. Og við byggjum á sömu skil­grein­ingu og önnur lönd.“