Rögn­valdur Ólafsson, aðstoð­ar­yf­ir­lög­reglu­þjónn hjá almanna­varn­ar­deild rík­is­lög­reglu­stjóra, segir að hnykkt verði á því við þá sem starfa á Kefla­vík­ur­flug­velli hvaða skila­boð ferða­langar sem til lands­ins koma fái. Skýrt sé í leið­bein­ingum til vegna tvö­faldrar sýna­töku og sótt­kvíar þar á milli að fólki sé heim­ilt að dvelja um hríð til hvíldar á einum stað áður en það heldur áfram þangað sem það hyggst dvelj í sótt­kvínni. Þó þurfi vit­an­lega að virða sótt­varn­ar­reglur.

Jóhann Sig­ur­jóns­son læknir gagn­rýndi í morgun þá miklu áherslu sem landamæra­verðir á Kefla­vík­ur­flug­velli hafa lagt á það við ferða­langa að þeir haldi bein­ustu leið á leið­ar­enda í sótt­kví eftir kom­una til lands­ins, óháð ferða­tíma, tíma sól­ar­hrings­ins, færð á vegum, veðri og öðrum aðstæðum. Ákvað Jóhann að viðra þá gagn­rýni eftir banaslysið sem varð í Skötu­firði í Ísa­fjarð­ar­djúpi síð­ast­lið­inn laug­ar­dag. Hjón með ungt barn sitt voru þar á ferð­inni, á leið til síns heima á Flateyri, eftir að hafa komið til lands­ins frá Póllandi. Konan lést en faðir og barn slös­uð­ust. Jóhann var meðal við­bragðs­að­ila sem komu að slys­inu og lýsti hann aðstæðum á veg­inum þar sem slysið varð sem þeim verstu sem hægt er að hugsa sér.

Ekki þarf að breyta reglum

Rögn­valdur segir að ekki þurfi að breyta regl­unum sem í gildi séu, heim­ilt sé fyrir fólk að taka sér hvíld áður en það haldi í sótt­kví. „Í fyrra haust þurftum við að leggja hart að fólki á flug­vell­inum að kynna fólki regl­urnar af því að við vorum að lenda í því að það voru dæmi um að ferða­menn komu til lands­ins og voru svo að fara á milli hót­ela. Þeir túlk­uðu regl­urnar með þeim hætti, sem mátti auð­vitað alls ekki. Það voru líka dæmi um að fólk túlk­aði reglur um sótt­kví, þar sem er heim­ild til að fara út og viðra sig, þannig að fólk fór út að morgni og skil­aði sér ekki til baka fyrr en að kvöldi, eftir að hafa farið í dags­ferðir á ferða­manna­staði. Við lögðum því mikið upp úr því að skila­boðin væru skýr, þetta mætti ekki og fólk ætti að koma sér á dval­ar­stað og halda þar sótt­kví.“

Rögn­valdur segir að fólk hafi gert sér grein fyrir því að á Íslandi sé allra veðra von og því hafi verið klá­súla í leið­bein­ingum til fólks sem hingað kemur til lands um þennan mögu­leika. ,,Ef brýna nauð­syn ber til má gista eina nótt í sótt­kví nærri landamæra­stöð áður en ferð­ast er til end­an­legs dval­ar­staðar í sótt­kví."

„Það gildir alltaf sú regla á okkur öku­mönnum, óháð Covid, að við þurfum að meta okkar ástand. Ef við erum þreytt eða illa fyr­ir­kölluð eigum við annað hvort að stoppa úti í kanti og leggja okkur eða taka okkur næt­ur­hvíld áður en við leggjum af stað,“ segir Rögn­valdur og leggur áherslu á að með þeim orðum sé hann alls ekki að vísa til slyss­ins sem varð í Ísa­fjarð­ar­djúpi um liðna helgi heldur sé þetta regla sem almennt eigi að fara eftir.

Fjöldi hótela býður upp á gistingu í sóttkví

Rögn­valdur bendir á að langur listi sé yfir hótel sem bjóði upp á gist­ingu fyrir fólk sem sé í sótt­kví og að þau hótel bjóði sann­gjörn verð. Hins vegar sé það auð­vitað svo að ein­hverjir geti sett kostn­að­inn fyrir sig. „Við sáum þegar að gjald­töku var breytt í des­em­ber, þegar að sýna­takan var gerð gjald­frjáls, þá snar­fjölg­aði þeim sem völdu sýna­töku á landa­mær­unum. Ein­hverjir höfðu því sett þá upp­hæð sem greiða þurfti fyrir sig, þó hún væri ekki há. Það er því alveg við­búið að ein­hverjir setji fyrir sig að þurfa að kaupa sér gist­ingu áður en haldið er á áfanga­stað. Þannig að það eru margar hliðar á þessu.“

Spurður hvort að það verði þá hnykkt á því við þá sem starfa á Kefla­vík­ur­flug­velli að kynna ferða­löngum þessa leið betur, að hægt sé að hvíl­ast á hót­eli áður en haldið í loka­á­fang­ann á daval­ar­stað, svara hann því ját­andi. „Ég held að það sé einmitt spurn­ing um að skoða það, í ljósi umræð­unnar. Þetta var mjög fín ábend­ing og gott að fá umræð­una upp á yfir­borðið. Maður veit svo sem að þó leið­bein­ing­arnar séu góðar, á átta tungu­málum, þá er það svo að ekki lesa allir leið­bein­ingar. Fólk tekur við bæk­lingum og hlustar á það sem sagt er og leggur svo kannski út af því sinn skiln­ing. Með því að lyfta þessu upp í umræð­una hjálpar það von­andi til að fólk taki upp­lýstar ákvarð­anir.“