Mikil fjölgun bráðatilfella fólks í sjálfsvígshættu

„Fólk er að hringja í okkur þegar það stendur á strönd­inni og er við það að ganga í sjó­inn,“ segir Birgir Örn Stein­ars­son, fagteym­is­stjóri Píeta sam­tak­anna, um mikla fjölgun til­fella þar sem fólk í sjálfs­vígs­hug­leið­ingum hefur sam­band við sam­tökin.

Píeta sam­tökin sinna for­varn­ar­starfi gegn sjálfs­vígum og sjálf­skaða ásamt því að styðja aðstand­endur þeirra sem takast á við slíka líðan og hafa sinnt þeirri starf­semi frá því í byrjun árs 2018. 

Árið í ár er þó ein­stakt í starf­semi sam­tak­ana. Í sam­tali við Stundina lýsir teym­i­stjóri þeirra, aukn­ing­unni sem hefur orðið í skjól­stæð­inga­hópi þeirra sem og aukn­ingu í bráða­til­fellum ein­stak­linga í sjálfs­vígs­hættu. Alls hefur verk­efnum fjölgað um 146% frá því í maí á þessu ári.

Birgir Örn Stein­ars­son starfar sem teym­is­stjóri Píeta sam­tak­ana en hann hefur unnið fyrir sam­tökin síðan sum­arið 2018 og hefur hann því um þriggja ára reynslu í starfi.

Yfir tvö hundruð einstaklingar í sjálfsvígshættu

Í nóv­em­ber 2020 hafa sam­tök­unum borist um fimm hund­ruð sím­töl sem hafa leitt af sér við­töl við fag­að­ila innan teym­is­ins vegna rúm­lega tvö hund­ruð skjól­stæð­inga sem leitt hafa hug­ann alvar­lega að því að enda eigið líf.

„Fólk er að hringja í okkur þegar það stendur á strönd­inni og er við það að ganga í sjó­inn.“

Til sam­an­burðar má líta á tölur frá því í sama mán­uði í fyrra en þá voru tekin rétt rúm­lega hund­rað við­töl við um hund­rað skjól­stæð­inga.

Birgir segir þetta mikla aukn­ingu og það sem meira er, málin eru orðin alvar­legri. „Það er orðið miklu algeng­ara að við þurfum að bregð­ast við bráða­til­fellum sama dag og við fáum sím­töl frá ein­stak­lingum,“ segir Birgir en áður hefur oft dugað að bjóða ein­stak­lingum að koma í við­töl dag­inn eftir slíkt sím­tal.

Stendur við sjóinn með símann í hendi

Hljóðið í skjól­stæð­ing­unum hans er mun þyngra en hann er vanur. „Um þessar mundir erum við að sinna fólki sem þarf hjálp strax. Það var bara síð­ast í gær [fyrra­dag] sem við rukum út á höfn til þess að koma ein­stak­lingi til hjálpar,“ segir Birgir. 

Slíkum til­fellum hafa að hans sögn fjölgað með árinu sem líður. „Almennt hafa sím­tölum til okkar fjölgað á þessu ári en það sem er að ger­ast meira núna eru þessi bráða­til­felli, þau eru nú orðin nokkur á dag en áður fyrr voru þau kannski eitt til­felli á mán­uði.“

Fleiri virð­ast vera í krísu, eins og Birgir orðar það en það tengir hann við far­aldur Covid-19. „Það er okkar kenn­ing og fræðin styðja hana. Sam­fé­lags­leg ein­angrun hefur gíf­ur­leg áhrif sál­ar­líf ein­stak­linga. Við erum að tala um fólk sem sækir í þjón­ustu okkar sem hefur misst sam­skipti við alla vegna þessa far­ald­urs.“

Krís­urnar segir hann vera af fjöl­breyttum toga. Atvinnu­leysi seg­ist hann kann­ast við sem og fjár­hags­vanda fólks en ein­angrun spili stórt hlut­verk.

Þú stendur ekki einn

Stór hluti af starfi sam­tak­anna er að gefa þessum ein­stak­lingum, sem Birgir segir að séu á öllum aldri og af öllum kynjum, von. „Láta þau vita að þau standi ekki ein.“

Ein­stak­ling­unum sé þá boðið að koma í við­töl og í hendur fag­að­ila sem metur vanda þeirra og við það hefst ferli að koma vand­anum í far­veg á þann hátt sem hentar hverjum og einum en Birgir segir að ein lausn virki ekki fyrir alla. 

Píeta sam­tökin búa yfir miklum mannauði með gríð­ar­lega reynslu af því að hjálpa fólki í aðkallandi vanda en innan fagteymis Píeta starfa læknar, félags­ráð­gjafar, iðju­þjálfar og sál­fræð­ingar. Á heima­síðu sam­tak­ana stendur skýrum stöfum: Gefðu líf­inu tæki­færi með okkar aðstoð.

Þá segir einnig á heima­síð­unni að „ef þú ert í brýnni þörf fyrir að tala við ein­hvern núna, hringdu þá í Píeta sím­ann í síma: 552-2218, hann er opinn allan sól­ar­hring­inn“.