„Mamma hefur verið inniliggj­andi á Land­spít­al­anum síðan í byrjun júlí og fór á Landakot í end­ur­hæf­ingu um miðjan ágúst að bíða eftir hjúkr­un­ar­heim­ili því það er ljóst að hún getur ekki búið ein lengur,“ segir Ólafía Sólveig Ein­ars­dóttir, en móðir hennar smit­að­ist að öllum lík­indum af Covid-19 á Landa­koti. „Hún missti sjón­ina í vor vegna æxlis í heila sem hún þurfti svo að fara í aðgerð vegna og bat­inn reynd­ist erf­ið­ari en við bjugg­umst við, enda er hún orðin 79 ára.“ 

Ólafía er heil­brigð­is­starfs­maður og segir að vel hafi verið hugsað um móður sína á Landa­koti og móður hennar hafi liðið vel þar. „Síðan kemur upp sú staða í októ­ber að það á að fara að losa um á spít­al­anum vegna COVID og henni er boðið pláss á Reykja­lundi. Fyrst fannst mér það frá­bært að hún færi þangað til að fá end­ur­hæf­ingu. Hún fór þangað þriðju­dag­inn 20. októ­ber.“

Á Reykja­lundi eru sótt­varn­ar­hólf sem starfs­menn máttu ekki fara á milli og því bauðst móður Ólafíu engin þjálfun þegar þangað var komið. „Það kemur líka í ljós að það er heim­sókna­bann og ég hafði ekki fengið að hitta hana á Landa­koti heldur í viku,“ segir hún. „Ég fékk að heim­sækja hana á fimmtu­deg­inum og við áttum góða stund saman.“

Tvísýnt um hvernig færi

Í kjöl­farið kom í ljós að smit var komið upp á Reykja­lundi. „En mér finnst lang­lík­leg­ast að hún hafi verið orðin smituð á Landa­koti því á laug­ar­deg­inum kom í ljós að hún væri smituð og var flutt á smit­sjúk­dóma­deild. Hún er á bata­vegi núna en þetta var mjög tví­sýnt í síð­ustu viku,“ segir Ólafía. Málið hafi því lagst þungt á fjöl­skyld­una. „Hún er búin að ganga í gegnum mikið á þessu ári og bjó ein og var keyr­andi í byrjun árs,“ segir Ólafía. „Hún er búin að berj­ast eins og ljón til að ná upp færni og ákveðin í að standa sig. Það er engin upp­gjöf í henni. Þegar þetta gerð­ist þá varð hún svo sár. Allt þetta fólk sem átti að vera í skjóli og vernda.“

„Hún er búin að berj­ast eins og ljón“

Hún segir að hverfa þurfi frá lág­launa­stefnu og veita pen­inga til að ráða heil­brigð­is­starfs­fólk og full­nægj­andi hús­næði svo hægt sé að búa öldruðum hæg­látt ævi­kvöld. Móðir hennar hafi þurft að fara á milli stofn­ana og litlar upp­lýs­ingar hafi feng­ist. „Í umræð­unni er talað um að þetta sé bara gamla fólkið og það stingur í hjartað. Gamalt fólk vill líka lifa sínu lífi. Þó að þú sért orðin gam­all þá viltu ekki vera afskrif­aður.“ 

Fjöl­skyldan sé mjög náin móður hennar sem veikt­ist alvar­lega. „Við horfð­umst í augu við dauð­ann með henni.“

Að mati Ólafíu er mik­il­vægt að rann­saka hvað gerð­ist á Landa­koti. Sjálf hefur hún ekk­ert heyrt frá for­svars­mönnum spít­al­ans. Hún vill þó ekki beina sjónum að starfs­fólk­inu því ábyrgðin liggur ofar, hópsmitið sé áfall­is­dómur yfir því hvernig staðið er að öldr­un­ar­málum hér á landi. „Það þykir í lagi að aldr­aðir kúldrist saman í rými sem ekki er hægt að hólfa niður og hættan er meiri. Þetta var tíma­sprengja,“ segir hún. 

„Það átti að vernda gamla fólkið með heim­sókn­ar­tak­mörk­unum og allir voru að passa sig rosa­lega vel þegar veiran læð­ist inn bak­dyra­megin, þá er þröngt um fólk í sama rými, það er ekki nægt starfs­fólk og starfs­fólkið er að fara á milli deilda sem verður til þess að smitið dreif­ist enn meira. Þetta er harm­leikur.“