Enginn vill kannast við rasisma

Rasismi er mikið í umræð­unni þessa dag­ana en jafn­vel hörð­ustu kyn­þátta­hat­arar vilja oft­ast ekki kann­ast við ras­ista-stimp­il­inn og segja hug­takið ekki eiga við sig. Orðið sjálft er þó tölu­vert yngra en margir kynnu að halda og hefur skil­grein­ingin tekið breyt­ingum. Við skoðum bæði sögu orðs­ins og sögu þeirrar kyn­þátta­hyggju sem það lýsir.

Enginn vill kannast við rasisma
Fyrir og eftir „aðlögun“ Richard Henry Pratt vildi útrýma menn­ingu frum­byggja Norður-Ameríku og aðlaga fólk eins og þennan unga mann af Navajo ætt­bálknum. Mynd: John N. Choate (sometimes credited as J. N. Choate) *1848- ✝1902 / Public domain

Rasismi, eins og við þekkjum hann í dag, á upp­runa sinn í hind­ur­vitnum frá 19. öld þegar mis­vitrir fræði­menn í Evrópu hófust handa við að flokka ólíka kyn­þætti eins og um dýra­teg­undir væri að ræða. Var það byggt á miklum mis­skiln­ingi á nátt­úru­vís­indum sem þá voru skammt á veg komin. Orðin kyn­þáttur (race) og teg­und (species) voru lengi sam­heiti á ensku. Race er talið vera töku­orð úr arab­ísku eða hebr­esku og þýðir upp­haf/upp­runi.

Þessir mis­heppn­uðu fræði­menn byggðu rök­semda­færslur sínar á eldri verkum sem þeir túlk­uðu síðan enn frekar hvíta „kyn­þætt­inum“ í hag. Meðal þeirra verka sem þeir studd­ust við má nefna rit eftir sænska líf­fræð­ing­inn Carl Linnaeus, sem á 18. öld lagði grunn­inn að því flokk­un­ar­kerfi sem vís­inda­menn nota í líf­fræð­inni í dag. Hann tal­aði sjálfur um að til væru fimm mis­mun­andi afbrigði af mann­skepn­unni. Vildi hann meina að þau skipt­ust þannig: Hvíti mað­ur­inn í Evrópu, rauði mað­ur­inn í …

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Rógburður og ruglingur í kosningabaráttunni í Bandaríkjunum
2
ErlentBandaríki Trumps

Róg­burður og rugl­ingur í kosn­inga­bar­átt­unni í Banda­ríkj­unum

Rang­færslum var dreift með orðrómi um veik­indi fram­bjóð­anda, kosn­inga­aug­lýs­ing birt­ist í rangri borg og grun­sam­legar send­ingar til kosn­inga­skrif­stofu inni­héldu duft. Allt setti þetta svip sinn á kosn­inga­bar­átt­una í Banda­ríkj­unum und­an­farna viku. Í ofaná­lag hefur Donald Trump for­seti boðað pen­inga­greiðslur til kjós­enda skömmu fyrir þing­kosn­ing­arnar 3. nóv­em­ber.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
5
ViðtalLífið á Grensás

Snýr aftur í hjúkr­un­ar­fræði eftir heila­blæð­ingu

Við­bragðs­að­ilar héldu að Björn Ólafur Har­alds­son væri útúr­dóp­aður þegar hann lá á gólf­inu með blæð­ingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkr­un­ar­fræði­námi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leið­rétta mis­tök ófag­lærðs starfs­fólks á heil­brigð­is­stofn­unum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterk­ari til baka.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár