Neyð­ar­birgða­geymslur Finn­lands koma nú að góðum notum, en þar geyma finnsk stjórn­völd meðal ann­ars gríð­ar­legt magn af and­lits­grímum, lyfjum og ýmsum lækn­inga­vörum. Safnað hefur verið í geymsl­urnar og birgð­irnar end­ur­nýj­aðar eftir þörfum allt frá lokum heim­styrj­ald­ar­innar síð­ari.

Á tímum kalda stríðs­ins komu margar vest­rænar þjóðir sér upp birgðum af því sem talið var vera nauð­syn­legt til að halda land­inu gang­andi í nokkra mán­uði, kæmi til átaka eða ein­angr­unar lands­ins. Þessar birgðir voru meðal ann­ars mat­vara, lyf og elds­neyti og þegar leið undir lok kalda stríðs­ins hættu all­flestar þjóðir slíkri birgða­söfnun.

En ekki Finnar. Þeir við­héldu þess­ari birgða­stöðu sinni og nú býr finnska þjóðin að því að eiga vel búnar birgða­geymslur sem koma sér vel í COVID-19 far­aldr­inum.  Þar eru lyf og lækn­inga­vörur, elds­neyti, korn, tæki og bún­aður til land­bún­aðar og efni­viður til að smíða vopn. Og nú hefur dyrum geymsl­unnar verið lokið upp, birgð­irnar not­aðar í fyrsta skiptið síðan byrjað var að safna þeim og fyrir skömmu var and­lits­grímum úr geymsl­unum dreift á milli spít­ala í Finn­landi. 

Sagðir gamaldags og með ofsóknaræði

Fjallað er um þetta á vef­síðu norska dag­blaðs­ins Aften­posten. „Á meðan flest lönd, Noregur þar með tal­inn, hættu að safna slíkum lager héldu Finnar áfram eins og ekk­ert hefði í skorist,“ segir Magnus Håkenstad, sem er sér­fræð­ingur í mál­efnum kalda stríðs­ins hjá rann­sókn­ar­stofnun um varn­ar­mál í Noregi. „Finnar hafa verið skot­spónn háðs og spotts í gegnum tíð­ina. Þeir hafa verið kall­aðir gam­al­dags og með ofsóknaræði, en núna sjáum við að þetta var ekki svo galið hjá þeim eftir allt saman,“ segir hann. 

„Finnar hafa verið skot­spónn háðs og spotts í gegnum tíð­ina. En núna sjáum við að þetta var ekki svo galið hjá þeim eftir allt saman“

Í grein Aften­posten segir að til­vist birgða­geymsl­anna sé umlukin tals­verðri leynd. Hvar þær séu og hversu mikið sé í þeim sé rík­is­leynd­ar­mál. Það eina sem hefur verið gert opin­bert er að geymsl­urnar eru stað­settar víða um land.

Í erfðaefni Finna að vera við öllu viðbúnir

The New York Times fjallar einnig um þessar birgða­geymslur Finna. Í grein blaðs­ins er þessi staða sögð öfunds­verð og Finnar eru þar kall­aðir „The prepper nation of the Nordics“, eða dóms­dags­spá­menn Norð­ur­land­anna, en „prepper“ er notað um fólk sem eru ávallt und­ir­búið fyrir dóms­dag af ein­hverju tagi. 

Með grímuNeyð­ar­birgða­geymslur Finn­lands koma nú að góðum notum, en þar geyma finnsk stjórn­völd meðal ann­ars gríð­ar­legt magn af and­lits­grímum, lyfjum og ýmsum lækn­inga­vörum.

Mynd: Shutterstock

„Finnar eiga löng landa­mæri að Rúss­landi. Þeir reiða sig á sam­göngur um Eystra­saltið og hafa í gegnum tíð­ina verið við­búnir hinu versta„“ segir Tomi Lounmena, for­stjóri neyð­ar­birgða­stofn­unar Finn­lands  í sam­tali við NYT. „Það er í erfða­efni Finna að vera við öllu við­búnir.“

Hann segir að sumt af því sem er í birgða­geymsl­unni sé komið til ára sinna, en það sé vel not­hæft og nefnir þar and­lits­grímur.

Varpar ljósi á viðkvæma stöðu Norðurlandanna

Í grein NYT segir að þetta varpi ljósi á hversu við­kvæm staða Norð­ur­landa­þjóð­anna sé í raun og hversu mikið þær þurfi að reiða sig á inn­flutn­ing.

„Þó að sænska ríkið hafi ekki gætt að birgða­stöðu sinni, þá hafa lands­menn þar í gegnum tíð­ina verið hvattir til að koma sér upp sínum eigin neyð­ar­birgðum,“  segir í grein­inni. Þar er vísað til þess að allir Svíar hafi fengið bæk­ling sendan í pósti fyrir um tveimur árum sem bar heitið Hættu­á­stand eða stríð og þar eru leið­bein­ingar um hvernig heim­ili geti komið sér upp matar- og vatns­birgðum og ýmsum nauð­synja­vörum, komi til slíks ástands.

Í grein­inni segir að Norðmenn hafi áður gætt þess að eiga birgðir af ýmsum nauð­synja­vörum í land­inu, en ekki hafi verið lögð nægi­leg áhersla á það und­an­farna ára­tugi og að helsta áhyggju­efni Norð­manna sé hugs­an­legur skortur á lyfjum og lækn­inga­vörum. Yrði lokað fyrir inn­flutn­ing á slíkum vörum yrði landið fljótt uppi­skroppa, en mestur hluti þeirra kemur frá Kína.