Björt skoðar auðlindagjöld á orku- og námuvinnslu

Björt Ólafs­dóttir, umhverfis- og auð­linda­ráð­herra, vill að þeir aðilar sem nýta auð­lindir í sam­eign þjóð­ar­innar og selja til þriðja aðila greiði auð­linda­gjald af nýt­ing­unni. Þetta kemur fram í svari hennar við fyr­ir­spurn Lilju Sig­urð­ar­dóttur, vara­þing­konu Fram­sókn­ar­flokks­ins, um málið.

„Ráðherra hyggst leggja mat á þann mögu­leika að taka upp auð­linda­gjöld fyrir nýt­ingu nátt­úru­auð­linda lands­ins í sam­eign þjóð­ar­innar, svo sem í tengslum við orku­vinnslu, námu­vinnslu og nýt­ingu ferða­þjón­ustu á sér­stæðri nátt­úru þar sem um tak­mörkuð gæði gæti verið að ræða,“ segir í svari Bjartar. Ekki er gert ráð fyrir upp­töku nýrra auð­linda­gjalda í fjár­mála­stefnu og fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar til næstu fimm ára.

Björt bendir á að það heyri ekki allar nátt­úru­auð­lindir undir sitt mál­efna­svið en seg­ist ætla að beita sér fyrir vinnu í sam­ráði við hlut­að­eig­andi ráðu­neyti við að greina hvernig rétt­indum til nýt­ingar nátt­úru­auð­linda er háttað, gagn­sæi í úthlutun rétt­inda og sjálf­bærni nýt­ing­ar­innar, meðal ann­ars í sam­hengi við ákvæði um auð­linda­mál í stefnu­yf­ir­lýs­ingu rík­is­stjórn­ar­innar. 

Í umræddri stefnu­yf­ir­lýs­ingu er hnykkt sér­stak­lega á því að við ráðstöfun nýting­arréttinda á auð­lindum í opin­berri eigu skuli ekki „gengið á eignar- og nýting­arrétt ein­stak­linga nema brýnir almanna­hags­munir krefj­ist þess“.

Í sjáv­ar­út­veg­skafla stjórn­ar­sátt­mál­ans kemur fram að kann­aðir verði kostir þess að í stað ótímabund­innar úthlut­unar verði byggt á langtímasamn­ingum og „sam­hliða verði unnið að mati á þeim kostum sem tækir eru, svo sem mark­aðsteng­ingu, sérstöku afkomu­tengdu gjaldi eða öðrum leiðum, til að tryggja betur að gjald fyrir aðgang að sam­eig­in­legri auð­lind verði í eðli­legu hlut­falli við afrakstur veið­anna“.

Þá segir að stofn­aður verði stöð­ug­leika­sjóður sem haldi utan um arð af orku­auð­lindum í eigu rík­is­sjóðs, tryggi kom­andi kyn­slóðum hlut­deild í ávinn­ingi af sam­eig­in­legum auð­lindum og geti verið sveiflu­jafn­andi fyrir efna­hags­lífið.