Undanfarna mánuði hefur orðið skautun í evrópskum viðhorfum til flóttamanna. Nýnasistar kveikja í vistarverum flóttamanna í Þýskalandi, ungverski forsætisráðherrann leggur til fangabúðir fyrir óskráða innflytjendur og mörg lönd hafa brugðist við komu flóttamanna með því að loka landamærum fyrir þeim. Í ágúst var táragasi og blossasprengjum skotið á flóttamenn á landamærum Grikklands og Makedóníu. Leiðarahöfundur Morgunblaðsins hvatti til þess 20. ágúst að „takmarka straum“ flóttafólks til Íslands og Björn Bjarnason, fyrrverandi dómsmálaráðherra, tók í sama streng á vefsíðu sinni þann 25. ágúst.

Á sama tíma hafa sjálfboðaliðar um alla Evrópu veitt flóttafólki stuðning, efnislega aðstoð og jafnvel hjálpað þeim að sleppa úr löndum sem ekki eru nægilega vel búin til að hjálpa þeim. Samstöðuhópar hafa sprottið upp og jafnvel tekið við störfum sem yfirvöld neita að sinna, eða ráða ekki við.

Afganskir flóttamenn í miðborg Aþenu

Þetta á ekki síst við í Grikklandi, þar sem ég heimsótti sjálfsprottnar flóttamannabúðir í miðborg Aþenu í lok júlí. Mikill fjöldi afganskra fjölskyldna hafði komið sér fyrir í Ares-garði í miðri borginni, enda var lítill aðbúnaður fyrir þau annars staðar. Hitabylgja gekk yfir þá daga, svo lofthitinn í garðinum var um fjörutíu gráður. Þrátt fyrir það færðu sjálfboðaliðar úr anarkísku félagsmiðstöðinni Steki Metanaston þeim mat þrisvar á dag og útbýttu fötum, tjöldum, vatni og leikföngum.

„Ef við heimsækjum þau ekki daglega, þá koma ofbeldismenn, fíklar, nasistar og mafíur þangað sem gætu ráðist á þau,“ sagði tónlistarkennarinn Emy Diaourta þegar við röltum úr garðinum löðrandi sveitt eftir matarútbýtingu.