Stórauknar innviðafjárfestingar hins opinbera kalli á skattahækkanir

Ef vilji stendur til þess að stór­auka fjár­fest­ingar hins opin­bera í innviðum vegna upp­safn­aðrar fjár­fest­ing­ar­þarfar und­an­far­inna ára er æski­legt að hækka skatta og gjöld til að halda aftur af þenslu í hag­kerf­inu.

Guð­mundur Stein­gríms­son

Mynd: Pressphotos

Þetta kom fram í máli Gylfa Zoega, pró­fess­ors í hag­fræði við Háskóla Íslands og nefnd­ar­manns í pen­inga­stefnu­nefnd Seðla­bank­ans, á opnum fundi efna­hags- og við­skipta­nefndar Alþingis með pen­inga­stefnu­nefnd í gær. 

Guð­mundur Stein­gríms­son, þing­maður Bjartrar fram­tíðar, lagði spurn­ingu fyrir nefnd­ar­menn sem laut að fjár­fest­ingum í innviðum og hvernig hið opin­bera gæti staðið að slíku á þenslu­tímum án þess að ógna stöð­ug­leika í efna­hags­líf­inu. „Hvernig á hið opin­bera að snúa sér í þessu verk­efni undir þessum kring­um­stæðum?“ spurði hann.

„Punkt­ur­inn hérna varð­andi hag­stjórn­ina er sá að ef það er lagt í svona útgjöld, vegna þess að það þykir rétt að end­ur­nýja núna en ekki bíða lengur, þá sé aflað skatt­tekna þannig að þenslu­á­hrifin séu minni. Ég held að það sé nú punkt­ur­inn. Ef þið viljið leggja á skatta eða gjöld til að auka á útgjöld þá er hægt að gera það þannig,“ sagði Gylfi meðal ann­ars. 

Már Guð­munds­son, seðla­banka­stjóri, benti hins vegar á að spurn­ing Guð­mundar sner­ist um áherslur og for­gangs­röðun í rík­is­fjár­málum. „Þetta er ekki endi­lega spurn­ing sem pen­inga­stefnu­nefnd á að svara,“ sagði hann.  

„Þú fékkst svarið frá þeim sem er utan Seðla­bank­ans þannig það svar er þá komið en við ætlum ekk­ert beint að hafa skoðun á því að öðru leyti en því að þegar ráð­ist er í slíkar fjár­fest­ingar – og ég ætla ekk­ert að efast um nauð­syn þeirra – þá þarf bara að huga að þessu stóra sam­hengi og svig­rúm­inu og raða þessu niður í tíma, og meira er ekki hægt að segja um það,“ sagði Már. 

Eins og Stundin hefur áður fjallað um telur rík­is­stjórnin að ekki sé svig­rúm til stór­auk­inna fjár­fest­inga hins opin­bera í innviðum næstu árin vegna þensl­unnar í hag­kerf­inu og þeirra fjár­fest­inga sem fyr­ir­hug­aðar eru í einka­geir­anum.

Því er gert ráð fyrir því, sam­kvæmt fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar, að fjár­fest­ing­ar­stig rík­is­ins verði álíka lágt og á tímum krepp­unnar næstu fimm árin. Þetta er ekki aðeins lágt fjár­fest­ing­ar­stig á Íslandi í sögu­legu sam­hengi heldur mjög lágt í sam­an­burði við það sem tíðkast hefur und­an­farna ára­tugi í flestum þró­uðum ríkjum.

Ferða­mönnum fjölgar meðan inn­viða­fjár­fest­ingar hins opin­bera standa í stað

Mynd: Samtök ferða­þjón­ust­unnar

Um leið heldur hins vegar straumur ferða­manna til lands­ins áfram að aukast ár eftir ár með til­heyr­andi álagi á vega­kerfið sem fag­að­ilar telja að nið­ur­lotum komið. Um þetta fjall­aði Stundin nýlega í ítar­legri frétta­skýr­ingu: Innviðir grotna niður í góð­ær­inu.