Tekjuskattur tekjulægstu félagsmanna VR hækkaði um 33 prósent milli áranna 2011 og 2018 meðan tekjuskattur þeirra tekjuhæstu hækkaði um 26 prósent. Þetta kemur fram í skýrslu um þróun launatengdra gjalda sem ráðgjafarfyrirtækið Intellecon ehf. vann fyrir Félag atvinnurekenda. Hlutur útborgaðra launa af heildarlaunum hefur lækkað hjá öllum tekjuhópum en mest hjá þeim tekjulægstu.

Í skýrslunni er rýnt í þróun launa, skatta og frádráttarliða hjá félagsmönnum VR eftir launatíundum milli áranna 2011 og 2018 á föstu verðlagi. Fram kemur að launatengd gjöld, sá kostnaður launagreiðenda er leggst ofan á laun, hafi hækkað um 42 prósent fyrir tekjulægstu tíundina, gjöldin hjá þeim sem eru með laun nálægt miðgildi hafi hækkað um 38,3 prósent og hjá tekjuhæstu tíundinni um 37,2 prósent. Hlutfall launatengdra gjalda af heildarlaunum hefur þó haldist óbreytt meðan tekjuskattsbyrðin hefur aukist umtalsvert.

Stundin hefur fjallað umtalsvert um skattamál á undanförnum árum og greint hvernig efnahagsuppganginum frá 2011 hefur fylgt gríðarlegt skattskrið. Raunrýrnun persónuafsláttar og veiking tekjutilfærslukerfa olli þyngri skattbyrði og hélt aftur af lífskjarasókn lágtekju- og millitekjufólks meðan skattbyrði var létt af þeim allra tekjuhæstu.

Ójafnaðarþróunin í skattamálum var afgerandi milli 2012 og 2016 þegar um 12 milljarða bein skattbyrði var flutt af tekjuhæstu 20 prósentum landsmanna yfir á tekjulægri 80 prósentin. Á tímabilinu jókst kaupmáttur launa álíka mikið hjá fólki á lágmarkslaunum og hjá tekjuhópnum við efri fjórðungsmörk launa; hjá fyrrnefnda hópnum um 23 prósent og hjá síðarnefnda hópnum um 25,1 prósent. Hins vegar var gríðarlegur munur á kaupmáttarþróun ráðstöfunartekna – launum eftir skatt – hjá hópunum á sama tímabili. Raunaukningin nam rúmum 13 prósentum hjá láglaunahópnum en tæpum 23 prósentum hjá millitekjuhópnum. Hjá eignamesta eina prósentinu jukust hins vegar fjármagnstekjur á föstu verðlagi um 84 prósent.

Tölurnar um laun og tekjuskattsbyrði sem birtast í greiningu Intellecon byggja á gögnum um launþega hjá VR og ná yfir nær allt hagvaxtarskeiðið sem nú er að ljúka. Greiningin sýnir enn og aftur hvernig skattbyrði hefur þyngst eftir kreppuna og lagst af meiri þunga á lágtekju- og millitekjufólk en þá tekjuhærri.