Tekju­skattur tekju­lægstu félags­manna VR hækk­aði um 33 pró­sent milli áranna 2011 og 2018 meðan tekju­skattur þeirra tekju­hæstu hækk­aði um 26 pró­sent. Þetta kemur fram í skýrslu um þróun launa­tengdra gjalda sem ráð­gjaf­ar­fyr­ir­tækið Intellecon ehf. vann fyrir Félag atvinnu­rek­enda. Hlutur útborg­aðra launa af heild­ar­launum hefur lækkað hjá öllum tekjuhópum en mest hjá þeim tekju­lægstu.

Í skýrsl­unni er rýnt í þróun launa, skatta og frá­drátt­ar­liða hjá félags­mönnum VR eftir launa­tí­undum milli áranna 2011 og 2018 á föstu verð­lagi. Fram kemur að launa­tengd gjöld, sá kostn­aður launa­greið­enda er leggst ofan á laun, hafi hækkað um 42 pró­sent fyrir tekju­lægstu tíund­ina, gjöldin hjá þeim sem eru með laun nálægt mið­gildi hafi hækkað um 38,3 pró­sent og hjá tekju­hæstu tíund­inni um 37,2 pró­sent. Hlutfall launa­tengdra gjalda af heild­ar­launum hefur þó hald­ist óbreytt meðan tekju­skatts­byrðin hefur auk­ist umtals­vert.

Stundin hefur fjallað umtals­vert um skatta­mál á und­an­förnum árum og greint hvernig efna­hags­upp­gang­inum frá 2011 hefur fylgt gríð­ar­legt skatt­skrið. Raun­rýrnun per­sónu­af­sláttar og veik­ing tekju­til­færslu­kerfa olli þyngri skatt­byrði og hélt aftur af lífs­kjara­sókn lág­tekju- og milli­tekju­fólks meðan skatt­byrði var létt af þeim allra tekju­hæstu.

Ójafn­að­ar­þró­unin í skatta­málum var afger­andi milli 2012 og 2016 þegar um 12 millj­arða bein skatt­byrði var flutt af tekju­hæstu 20 pró­sentum lands­manna yfir á tekju­lægri 80 pró­sentin. Á tíma­bil­inu jókst kaup­máttur launa álíka mikið hjá fólki á lág­marks­launum og hjá tekju­hópnum við efri fjórð­ungs­mörk launa; hjá fyrr­nefnda hópnum um 23 pró­sent og hjá síð­ar­nefnda hópnum um 25,1 pró­sent. Hins vegar var gríð­ar­legur munur á kaup­mátt­ar­þróun ráð­stöf­un­ar­tekna – launum eftir skatt – hjá hóp­unum á sama tíma­bili. Raunaukn­ingin nam rúmum 13 pró­sentum hjá lág­launa­hópnum en tæpum 23 pró­sentum hjá milli­tekju­hópnum. Hjá eigna­mesta eina pró­sent­inu juk­ust hins vegar fjár­magnstekjur á föstu verð­lagi um 84 pró­sent.

Tölurnar um laun og tekju­skatts­byrði sem birt­ast í grein­ingu Intellecon byggja á gögnum um laun­þega hjá VR og ná yfir nær allt hag­vaxt­ar­skeiðið sem nú er að ljúka. Grein­ingin sýnir enn og aftur hvernig skatt­byrði hefur þyngst eftir krepp­una og lagst af meiri þunga á lág­tekju- og milli­tekju­fólk en þá tekju­hærri.