„Fjord“, eða Fjörður, áhrifa­mikil kvik­mynd um heim­il­is­of­beldi og for­dóma vinstri­manna eftir rúm­enska leik­stjór­ann Cristian Mungiu, hlaut Gullpálmann á kvik­mynda­há­tíð­inni í Cannes í kvöld á stjörnum prýddri loka­há­tíð.

Í sinni annarri mynd sem hlýtur Gullpálmann kann­aði Mungiu mót­sagn­irnar í meintu umburð­ar­lyndi Skand­in­avíu í kvik­mynd þar sem norska stjarnan Renate Reinsve („Senti­mental Value“) og Sebast­ian Stan („The Apprentice“) fara með aðal­hlut­verk.

Hún fjallar um guð­hrædd norsk-rúm­ensk hjón og fimm börn þeirra sem flytja í afskekkt þorp.

„Þetta er boð­skapur um umburð­ar­lyndi, inn­gild­ingu og sam­kennd. Þetta eru dásam­leg gildi sem við öll höldum í heiðri, en við þurfum að iðka þau oftar,“ sagði Mungiu við áhorf­endur.

Kvik­myndin er byggð á sönnum atburðum og er athygl­is­verð fyrir það hvernig hún dregur í efa meint fram­sækin gildi norsks sam­fé­lags, sem og trú­ar­lega bjögun í barna­vernd­ar­kerfi lands­ins.

Rúss­neska kvik­myndin „Minotaur“ eftir Andrey Zvyagintsev, sem sýnir harð­brjósta kaup­sýslu­mann flæktan í inn­rás Rússa í Úkraínu, hlaut Grand Prix-verð­launin, önnur aðal­verð­laun hátíð­ar­innar.

Kvik­myndir Zvyagintsevs draga upp dap­ur­lega mynd af Rúss­landi nútím­ans undir stjórn Vla­dimirs Pútíns, en herir hans réð­ust inn í Úkraínu árið 2022.

„Bindið enda á blóð­baðið, allur heim­ur­inn bíður eftir því,“ sagði Zvyagintsev, sem nú býr í útlegð í Frakk­landi, við áhorf­endur í skila­boðum til Pútíns.

Leik­stjór­inn var nær dauða en lífi í Covid-19-far­aldr­inum og lá í dái í meira en mánuð á meðan hann var í með­ferð í Evrópu.

Deila verð­launumJapanska leik­konan Tao Okamoto (t.v.) og belgíska leik­konan Virginie Efira stilla sér upp með verð­launa­grip­inn eftir að hafa unnið saman verð­launin í flokki bestu leikkonu í aðal­hlut­verki fyrir kvik­mynd­ina „Soudain“ (All of a Sudden / Allt í einu) á loka­há­tíð 79. kvik­mynda­há­tíð­ar­innar í Cannes.

Mynd: AFP

Tvöfaldir sigurvegarar í kvenhlutverki

Meðal ann­arra verð­launa deildu belgíska leik­konan Virginie Efira og jap­anska leik­konan Tao Okamoto verð­launum fyrir bestan leik í kven­hlut­verki fyrir hlut­verk sín í dramanu „All of a Sudden“ eftir jap­anska leik­stjór­ann Ryusuke Hamaguchi, sem ger­ist á hjúkr­un­ar­heim­ili.

Belgíska tvíeykið Emmanuel Macchia og Valentin Campagne úr kvik­mynd­inni „Coward“, sem fjallar um sam­kyn­hneigða í fyrri heims­styrj­öld­inni, deildu einnig verð­launum fyrir bestan leik í karl­hlut­verki fyrir hlut­verk sín í mynd­inni sem Lukas Dhont leik­stýrði.

Rúandíski kvik­mynda­gerð­ar­mað­ur­inn Marie-Clementine Dusa­bejambo hlaut Camera d'Or-verð­launin fyrir bestu frumraun fyrir þjóð­ar­morðs­drama sitt „Ben'Imana“ sem hún til­eink­aði „konum lands míns“.

Aðrar kvik­myndir sem nutu hylli gagn­rýnenda í Cannes voru meðal ann­ars list­ræna svart­hvíta sögu­lega kvik­myndin „Father­land“ og „La Bola Negra“, spænsk stór­mynd um líf margra sam­kyn­hneigðra.

Þær hlutu báðar verð­laun fyrir bestu leik­stjórn.

Umræðuefni

Kvik­mynda­há­tíðin í Cannes er sú stærsta í heimi og veitir mik­il­vægan vett­vang fyrir óháða kvik­mynda­gerð, auk þess að vera sýn­ing­ar­gluggi fyrir tísku og frægt fólk sem keppir við Ósk­arsverð­launin eða Met Gala.

79. útgáfa hátíð­ar­innar var troð­full af sínum venju­lega hópi stór­stjarna, allt frá John Travolta til Cate Blanchett og Vin Diesel, en óvenju­lega fáir full­trúar voru frá Hollywood í ár.

Ekkert stórt banda­rískt kvik­mynda­ver sam­þykkti að frum­sýna stór­mynd í Cannes í ár, né á Alþjóð­legu kvik­mynda­há­tíð­inni í Berlín í febr­úar, sem vekur spurn­ingar um hvers vegna risar eins og Uni­ver­sal, Disney eða Warner forð­ast evr­ópska við­burði.

Önnur stór umræðu­efni voru notkun gervi­greindar í kvik­mynda­gerð, sem og lágt hlut­fall kvenna í grein­inni.

Konur leik­stýrðu aðeins fimm af 22 kvik­myndum í aðal­keppn­inni í ár.

Geena Davis, stjarna „Thelma & Louise“ sem er á plakati Cannes-hátíð­ar­innar í ár, velti fyrir sér hvernig kvik­myndin frá 1991 átti að vera tíma­móta­verk fyrir konur þegar hún afhenti verð­laun.

„Öllum þessum árum síðar verðum við að við­ur­kenna að breyt­ingin gengur hægt,“ sagði hún.

Önnur verð­laun í Cannes eru meðal ann­ars fyrir bestu heim­ild­ar­mynd­ina, „Rehe­ar­sals for a Revolution“, mjög per­sónu­leg frá­sögn af póli­tískri kúgun í Íran eftir leikkon­una og leik­stjór­ann Pegah Ahang­arani sem er í útlegð.

„Elephants in the Fog“ – fyrsta kvik­mynd Nepals í keppni í Cannes – hlaut dóm­nefnd­ar­verð­laun í Un Certain Regard-flokknum í gær fyrir sögu sína um trans fólk í land­inu.

Og verð­launin fyrir besta leik­ara í Un Certain Regard-flokknum hlaut hinn 18 ára gamli Bradley Fiomona Dem­be­as­set, sem upp­götv­að­ist í götu­á­heyrn­arprufu í Bangui, höf­uð­borg Mið-Afr­íku­lýð­veld­is­ins, fyrir hina vin­sælu „Congo Boy“, rapp­mynd um flótta­menn.