„Það er ekkert sem stoppar Landsvirkjun“

Sveit­ar­stjórn Skeiða- og Gnúp­verja­hrepps hefur sam­þykkt umsókn Lands­virkj­unar um fram­kvæmda­leyfi Hvamms­virkj­unar í Þjórsá. Lands­virkjun hyggst reisa Hvamms­virkjun í neðri hluta Þjórsár, á landi sem til­heyrir ann­ars vegar Skeiða- og Gnúp­verja­hreppi og hins vegar Rangár­þingi ytra, og felur fram­kvæmdin í sér fjög­urra fer­kíló­metra lón í byggð.  

Þetta er í annað sinn sem fram­kvæmda­leyfi virkj­un­ar­innar er sam­þykkt. Orku­stofnun gaf út virkj­un­ar­leyfi fyrir Hvamms­virkjun í des­em­ber 2022 og sveit­ar­fé­lögin sam­þykktu fram­kvæmda­leyfi sum­arið 2023. Úrskurð­ar­nefnd umhverfis- og auð­linda­mála bár­ust tíu kærur vegna virkj­un­ar­leyf­is­ins og var nið­ur­staða nefnd­ar­innar að fella leyfið úr gildi og þar með fram­kvæmda­leyfið. Virkj­un­ar­leyfi var end­ur­nýjað í haust og nú hefur fram­kvæmda­leyfi verið sam­þykkt í báðum sveit­ar­fé­lögum. 

Fram­kvæmda­leyfið var sam­þykkt sam­hljóða á fundi sveit­ar­stjórnar Rangárs­þings ytra í síð­ustu viku en leyfið var sam­þykkt með fjórum atkvæðum gegn einu í Skeiða- og Gnúp­verja­hreppi. Axel Á. Njarðvík, full­trúi U-list­ans, greiddi atkvæði gegn leyf­inu. „Fyr­ir­huguð Hvamms­virkjun mun hafa veru­leg og óaft­ur­kræf áhrif á nátt­úru, líf­ríki og lands­lag. Öllum ætti að vera löngu ljóst að tjónið og skað­inn sem Hvamms­virkjun mun valda á nátt­úru og sam­fé­lagi verður aldrei bætt,“ segir í bókun sem Axel lagði fram á fund­inum. Axel og eig­in­kona hans, Sig­þrúður Jóns­dóttir, hafa barist ötul­lega fyrir verndun Þjórs­ár­vera. Axel segir til­gang fram­kvæmd­anna enn óljósan auk þess sem óljóst er hvort orku­skipti sé yfir höfuð raun­veru­legur til­gangur virkj­un­ar­innar. 

„Það er ekk­ert sem stoppar Lands­virkjun í því að hefja fram­kvæmdir af fullum krafti,“ segir Haraldur Þór Jónsson, odd­viti Skeiða- og Gnúp­verja­hrepps, í sam­tali við Heim­ild­ina. Hann seg­ist samt sem áður full­með­vit­aður um að and­stæð­ingar virkj­un­ar­innar muni kæra leyf­is­veit­ingar til úrskurð­ar­nefndar umhverfis- og auð­linda­mála, rétt eins og gert var síð­ast þegar fram­kvæmda­leyfið var veitt. „Umræðan í þessum mála­flokki er póli­tísk deila,“ segir Haraldur.