Gæsluvarðhald yfir 16 ára pilti sem var handtekinn á menningarnótt, grunaður um að hafa stungið þrjú ungmenni með hníf, rennur út í dag. Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn miðlægrar rannsóknardeildar lögreglu, sagði síðdegis í gær að ekki liggi fyrir hvort farið verði fram á framlengt gæsluvarðhald. Árásarmaðurinn var fyrst um sinn vistaður á Hólmsheiði þar sem lögregla fór fram á einangrun en var síðar færður í viðeigandi úrræði sökum aldurs. 

Grímur segir rannsókn málsins miða vel, hún er umfangsmikil og hefur verið í algjörum forgangi hjá lögreglu frá því að hún kom upp. „Við erum búin að fá nokkuð skýra mynd, við erum samt enn þá að reyna að átta okkur á aðdraganda atvika.“ Hann getur ekki staðfest að ungmennin þrjú hafi verið í bíl þegar árásarmaðurinn veittist að þeim. „Það sem ég get staðfest er að einhver þeirra voru í bíl en hvort hnífstungurnar áttu sér stað þegar fólk sat í bíl eða var fyrir utan, ég get ekkert staðfest um það.“

Hatursglæpur ef árásin byggir á ásetningi fordóma

Hin slösuðu, tvær stúlkur og einn piltur, eru á svipuðum aldri og árásarmaðurinn. Hann er íslenskur og báðar stúlkurnar sömuleiðis. Önnur stúlknanna er enn í lífshættu. Hin hlaut minni áverka og var fljótlega útskrifuð af spítala. Pilturinn sem varð fyrir árásinni er frá Palestínu og hefur búið á Íslandi í þrjú ár. Foreldrar hans og systkini komu til Íslands fyrir einu og hálfu ári á grundvelli fjölskyldusameiningar og hefur faðir piltsins lýst því í fjölmiðlum að hann hafi haldið að hann væri að bjarga lífi barna sinna með því að flytja til Íslands frá Gaza. Nú óttast hann um líf sonar síns. 

„Glæpur er hatursglæpur ef árásin hefur verið byggð á ásetningi fordóma,“ segir Eyrún Eyþórsdóttir, lektor í lögreglufræðum við Háskólann á Akureyri. Hún segir það mikilvægt í fjölmenningarsamfélagi eins og á Íslandi að lögreglan hafi það ávallt í huga að glæpur geti verið hatursglæpur. „Það er ekki það að manneskjan sé stútfull af hatri, það er nóg að það sé eitthvað neikvætt viðhorf eða fordómar,“ segir Eyrún. 

Grímur segir í samtali við Heimildina að hatursglæpur sé hafður til viðmiðunar við rannsókn málsins. „Það gæti alltaf komið upp í svona rannsókn að það væru einhver atriði sem gætu bent til einhvers annars en maður reiknaði með í upphafi.“

Hnífstungum fer fjölgandi 

Tilkynningum um alvarleg ofbeldisbrot ungmenna og stórfelldar líkamsárásir ungmenna hafa aldrei verið fleiri, að því er fram kemur í skýrslu Ríkislögreglustjóra um ofbeldi barna sem kom út í júní. „Það er ógnvekjandi hvað þetta er orðið algengt. Það er greinilega eitthvað í gangi sem þarf að skoða ofan í kjölinn,“ segir Eyrún. 

Hjalti Már Björnsson, læknir á bráðamóttöku Landspítalans, tekur í sama streng. Spítalinn hefur ekki tekið saman nákvæmar tölur um tíðni og alvarleika líkamsárása hjá ungmennum. „En það er tilfinning hjá okkur að hnífstungum og atburðum þar sem hnífar koma við sögu, þeim hefur fjölgað.“    

Hann segir þróunina varhugaverða. „Ég held að við þurfum öll að stíga varlega til jarðar í samfélaginu, passa upp á hvað annað og að það gliðni ekki um of á milli hópa í þjóðfélaginu. Við búum öll hér saman á þessu litla landi og við eigum að geta gert það friðsamlega eins og okkur hefur farnast hingað til í gegnum árin.“