Í gær sagði Árni Finnsson, for­maður Nátt­úru­vernd­ar­sam­taka Íslands, við Heim­ild­ina að þær 29 lang­reyðar sem leyfi væri fyrir að veiða milli Austur-Íslands og Færeyja árið 2024 yrðu aldrei veiddar sökum fjar­lægðar frá hval­stöð­inni. Sagði Árni að honum fynd­ist óábyrgt að blanda þessu svæði saman við svæðið milli Vestur-Íslands og Græn­lands í veiði­leyf­inu. En á því svæði verður leyft að veiða 99 hvali í sumar. 

Bjarkey Olsen Gunn­ars­dóttir mat­væla­ráð­herra segir aðspurð að svona hafi þetta verið gert í gegnum tíð­ina. Að leyfi hafi verið gefin út á báðum þessum svæðum þrátt fyrir að senni­lega hafi þau aldrei verið nýtt á öðru þeirra. „Leyf­is­reglan hefur verið sú að gefa þetta út á báðum stöðum. Og við breyttum engu í því núna,“ segir hún.

Er þetta þá ekki smá vill­andi fram­setn­ing að tala um 128 þegar þetta eru þá í raun­inni bara 99 dýr sem má veiða?

„Þetta hefur verið með þessum hætti fram til þessa. Við í raun­inni breyttum engu í því varð­andi fram­setn­ing­una. Það má vel vera að það sé rugl­andi fyrir ein­hverja,“ segir Bjarkey.

Hefur áður tekið langan tíma

Hún neitar að ein­hver sér­stök hugsun eða mögu­legur vilji liggi bak við það að draga ákvörðun sína svo lengi. „Ég kem hérna inn, það eru rétt um tveir mán­uðir síðan. Þegar ég fékk þetta verk­efni til mín þá óskaði ég eftir því að við myndum fara ofan í kjöl­inn á þessu máli. Og afla okkur gagna sem við höfum svo verið að gera“ segir hún.

„Ég vil halda því til haga að þetta er ekki í fyrsta sinn, þetta hefur gjarnan tekið tals­verðan tíma.“ Hún bendir á að árið 2019 hafi Kristján Þór Júl­í­us­son tekið sér fjóra mán­uði í afgreiðslu máls­ins. „Án þess að nokkuð hefði í sjálfu sér breyst í lagaum­hverf­inu.“ Þá hafi leyfið ekki komið fyrr en 5. júlí.

Nú hafi þurft að taka til­lit til álit umboðs­manns Alþingis frá í upp­hafi árs, sjón­ar­mið og vel­ferð dýra auk alþjóð­legra skuld­bind­inga. „Þetta erum við búin að vera að taka okkur tíma í að fara vel yfir. Þetta var til dæmis ekki undir á sínum tíma þegar þáver­andi ráð­herra tók sína ákvörðun.“

Nú hafa bæði þú og full­trúar hinna stjórn­ar­flokk­anna vísað í að þessi ákvörðun sé tekin með vísun í lög. Það hefur verið mik­ill tími til að breyta lögum ef að vilji hefði verið til. Stóð vilji VG til þess að breyta lögum í þessa veru?

„Ég held að vilji Vinstri grænna liggi alveg fyrir í þessu máli. Vinstri græn hafa ályktað um það að hætta hval­veiðum. Ég kem eins og kunn­ugt er inn þegar vel er liðið á vorið og við erum u.þ.b. að ljúka þingi. Það er alveg ljóst að ég hefði ekki getað farið með jafn umdeilt mál inn á Alþingi og gert ráð fyrir því að fá afgreiðslu á því fyrir vorið.“

Bjarkey segir þó að halda þurfi áfram að taka sam­tal um málið í sam­fé­lag­inu. 

Ekki alltaf hægt að hafa hlutina eftir eigin höfði

Ef ég skil þig rétt þá er þín sann­fær­ing að Íslend­ingar ættu ekki að veiða hvali. Finnst þér rétt að sitja sem ráð­herra mála­flokks þegar þú ert í raun­inni að taka ákvarð­anir gegn þinni sam­visku? 

„Í sjálfu sér er margt sem maður stendur frammi fyrir í stjórn­sýsl­unni þegar maður þarf að taka ákvarð­anir. Það er alveg ljóst að ráð­herra hvers mála­flokks á hverjum tíma getur aldrei búist við því að standa ekki frammi fyrir ákvörð­unum sem honum falla alltaf í geð eða eru sam­kvæmt hans stjórn­mála­skoðun. Þannig er það bara.“

Þá segir Bjarkey að senni­lega væri eng­inn ráð­herra ef hann þyrfti ekki að horfast í augu við það að hlut­irnir væru ekki alltaf eftir hans eigin höfði. „Það væri heldur ekki gott ef það væri alltaf þannig að það gæti allt verið eftir manns eigin höfði. Þess vegna erum við nú með lög og reglur.“

Bjarkey vildi ekki svara því hvernig henni liði með ákvörð­un­ina. „Í sjálfu sér er kannski tæp­lega hægt að tala um mína líðan, þetta er bara ákvörðun sem ég varð að taka og ég er svosem bara ósköp fegin að vera búin að taka hana og lítið meira um það að segja.“