Kristján Sig­ur­jóns­son, fyrrum útvarps­maður RÚV, og eig­in­kona hans Áslaug Ótt­ars­dóttir, kenn­ari og bóka­safns­fræð­ingur, rák­ust stóran og ein­kenni­legan fugl á ferðum sínum á Vest­fjörðum í gær. Í ljós kom að um væri að ræða grá­trönu, sem hefur aldrei sést á þessum slóðum áður svo vitað sé. 

Í færslu sem Kristján birti á Facebook-síðu sinni segir hann frá tíð­ind­unum deilir myndum af grá­trön­unni sem hjón­unum tókst að taka með snjall­síma áður en fugl­inn flaug á brott. 

Héldu fyrst að um gráhegra væri að ræða

Í sam­tali við Heim­ild­ina segir Kristján að hjónin hafi rek­ist á fugl­inn á tún­inu á Langa­dals­strönd við Ísa­fjarð­ar­djúp. Þau hafi í fyrstu talið að fugl­inn væri grá­hegri, sem er svip­aður útliti. 

„Bara fyrir til­viljun sáum við stóran fugl, sem við héldum fyrst að væri hegri. Við náðum myndum af honum, bara á far­síma, frekar óskýrar. Við erum nú engir fugla­fræð­ingar, við erum svona þokka­legt fugla­á­huga­fólk.“

Hjónin hafi kjöl­farið sent mynd­irnar á kunn­ingja sem er mik­ill fugla­á­huga­maður sem var fljótur að greina fugl­inn sem grá­trönu. Mynd­irnar voru síðan senda til tveggja fugla­fræð­inga sem stað­festu að um grá­trönu að væri að ræða.

Þá segir Kristján að fugl­inn hafi verið einn síns liðs og hann hafi ekki séð aðra trönu á kreiki. 

„Hún var ein sem var þarna á túni. Það voru reyndar fullt af öðrum fuglum þarna sem kipptu sér ekk­ert upp við þetta. Þarna voru lóur og stelkar, svart­bakur og meira að segja hrafn. Það voru bara allir þarna saman í sátt og sam­lyndi.“

Kristján segir að þau hafi fylgst með grá­trön­unni í um tíu mín­útur og þeim sýnd­ist fugl­inn hafa verið að éta eitt­hvað á tún­inu. Þegar hann hafi reynt að kom­ast nær til að taka skýr­ari myndir af trön­unni hafi fugl­inn orðið var við hann fælst í burtu.

Stórtíðindi fyrir fuglafræðinga

Kristján segir að hann hafi skömmu seinna haft sam­band við syst­ur­son sinn Snorra Sig­urðs­son sem er fugla­fræð­ingur og svið­stjóri nátt­úru­verndar hjá Nátt­úru­fræði­stofnun Íslands. Snorra hafi þótt þetta merki­leg tíð­indi en grá­trönur hafa aldrei sést á þessum slóðum svo vitað sé til. 

Heim­ildin hafði sam­band við Jóhann Óla Hilm­ars­son, fugla­fræð­ing og ljós­mynd­ara, sem tók undir með starfs­bróðir sínum og taldi þetta vera óvæntar og spenn­andi fréttir.  

Jóhann Óli segir grá­trönur vera afar áhuga­verðan fugl sem hafi lengst um sinni flækst hingað til lands ein­staka sinnum en sjaldan staldrað lengi við.

„Þetta er mjög sér­kenni­legur fugl, stór og mik­ill, sem var flæk­ings­fugl hérna þangað til fyrir svona 10 eða 12 árum, þá tóku þær upp á því að verpa. Austur á hér­aði og þar hafa verið eitt til tvö pör alveg síðan,“ segir Jóhann Óli og bætir við að einnig hafi sést til fugls­ins í Keldu­hverfi á Norð-Aust­ur­landi.

Samkvæmt upp­lýs­ingum sem birtar eru á Vís­inda­vefnum kemur fram að varp­heim­kynni grá­trönu (Grus grus) séu stað­sett í norð­an­verðri Evrópu og Norður-Asíu.

Stór hluti af teg­und­inni verpir í Rúss­landi, Norð­ur­lönd­unum og þá er einnig vitað til um lít­inn varp­stofn í Englandi og Skotlandi. Fuglinn getur orðið allt 130 senti­metra á lengd með væng­haf á bil­inu 180 til 240 senti­metra sem sé sam­bæri­legt væng­hafi haf­arnar.

Trönur hugsanlega að nema land

Grá­trönur eru alætur sem éta bæði jurta­fæði og smá­dýr á borð við froska, skor­dýr og aðra hrygg­leys­ingja. Jóhann Óli segir það vera merki­legt að fugl­inn hafi getað komið upp ungum á þessum slóðum sökum matar­æð­is­ins. En lítið er til af þeim smá­dýrum sem trön­urnar éta á þessum slóðum.

Í sam­tali hvetur Jóhann Óli ferða­langa og fugla­á­huga­menn til þess að til­kynna við­eig­andi stofnun um sjald­gæfa flæk­ings­fugla sem verða á vegi þeirri. Hann segir það vera spenn­andi að fylgj­ast með ferðum fugls­ins hér á landi og hvort hann sé kom­inn hingað til að vera. 

„Svo vil ég benda á Flæk­ings­fugla­nefnd sem heldur utan um þetta. Hún er um þessar mundir að klára vef þar sem verður hægt að skrá beint inn athug­anir.“ nálg­ast má vefslóð Flæk­ings­fugla­nefnd­ar­innar á vef­slóð­inni hér.