„Þessi ríkisstjórn er svo trumpuð að það nær engri átt. Stjórnin sem átti að auka á traust til stjórnmálanna hefur gert stjórnarráðið að athlægi og gert alvarlega atlögu að trausti fólks á lýðræðinu. Ég lægi í gólfinu í hláturskasti ef þetta væri ekki snaralvarlegt.“ Þetta skrifar Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, formaður þingflokks Pírata, í ummælum við færslu sem hún birti á Facebook í dag.

Tilefnið er sú staða sem er uppi í íslenskum stjórnmálum vegna yfirvofandi forsetaframboðs Katrínar Jakobsdóttur forsætisráðherra en í öðrum ummælum við færsluna, þar sem stóð upphaflega „Þetta er nú meiri sirkusinn“ skrifaði Þórhildur Sunna: „Og forsætisráðherrann er „alvarlega að íhuga” að bjóða sig bara fram sem þjóðhöfðingja! Hvaða endemis og yfirgengilega rugl er þetta?“

Þegar ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur var mynduð seint á árinu 2017 sagði í stjórnarsáttmála að til­gangur hennar væri að „byggja upp traust í sam­­fé­lag­inu og efla inn­­viði ásamt því að tryggja póli­­tískan, félags­­­legan og efna­hags­­legan stöð­ug­­leika.“ Í könnun sem Gallup birti fyrr á þessu ári kom í ljós að traust gagnvart Alþingi er nú minna en það mældist í fyrstu könnun Gallup eftir að ríkisstjórnin tók við haustið 2017. Alls sögðust 27 prósent landsmanna treysta þjóðþinginu í upphafi árs 2024.

Hefði mikil áhrif á stjórnarsamstarfið

Í fylgiskönnun sem Gallup birti fyrr í kvöld kom fram að samanlagt fylgi þeirra þriggja flokka sem mynda ríkisstjórnina mælist nú rétt yfir 31 prósent. Það er minnsta sameiginlega fylgi sem þeir hafa nokkru sinni mælst með á þeim næstum sex og hálfu árum sem stjórnin hefur starfað.

Það hefur verið verst geymda leyndarmál íslenskra stjórnvalda að forsætisráðherra hefur verið að íhuga framboð til forseta Íslands síðustu daga og vikur. Hún tjáði sig loksins um væntanlegt framboð í dag í viðtali við RÚV. Þar sagði hún: „Ég ætla bara að viðurkenna það að undanfarna daga hef ég verið að hugsa málið.“ Ákvörðun hennar um framboð muni liggja fyrir á allra næstu dögum. „Enda ekkert gott að liggja of lengi yfir þessu.“

Ríkisstjórnin fundaði svo síðdegis svo hægt yrði að setja Svandísi Svavarsdóttur aftur í embætti matvælaráðherra, en hún hefur verið í veikindaleyfi frá 22. janúar. Mögulegt forsetaframboð Katrínar var ekki á dagskrá fundarins en Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, sagði við Heimildina eftir fundinn að óformlega hafi verið rætt um mögulegt forsetaframboð Katrínar á fundinum. „Hún lofaði okkur því að taka ekki langan tíma í að komast að niðurstöðu.“

Aðspurður hvað honum fyndist um mögulegt framboð Katrínar sagðist Bjarni vilja bíða með allar yfirlýsingar. „En það hefur auðvitað mikil áhrif á stjórnarsamstarfið ef hún myndi taka þá ákvörðun.“