3 Body Problem á Netflix og vandi Fermis: Hvar eru allar geimverurnar?

Vin­sæl Net­flix sería eft­ir sögu kín­verska rit­höf­und­ar­ins Liu Cix­in tekst á við spurn­ingu sem kennd er við ít­alska eðl­is­fræð­ing­inn Enrico Fermi: Ef al­heim­ur­inn er ið­andi af lífi, hvar eru all­ir?

3 Body Problem á Netflix og vandi Fermis: Hvar eru allar geimverurnar?
Hlustað eftir lífsmarki: Þetta mun vera auglýsingamynd úr kvikmyndinni eftir sögu Liu Cixin, þeirri sem hætt var við að frumsýna.

Árið 1950 voru fjórir eðlisfræðingar á leið í hádegismat í mötuneytinu við kjarnorkurannsóknarstöð Bandaríkjanna í Los Alamos í New Mexico.

Meðal fjórmenninganna var Ítalinn Enrico Fermi sem hafði búið í Bandaríkjunum um árabil. Þeir voru að spjalla í léttum dúr um nýlegar fregnir sem borist höfðu um fljúgandi furðuhluti utan úr geimnum og þaðan leiddist talið — eins og gerist meðal eðlisfræðinga — um hvort yfirleitt væri gerlegt að ferðast um geiminn á hraða ljóssins.

Og þá er það að dettur upp úr Fermi: „En hvar eru allir?“

Fermi sjálfur dó aðeins fjórum árum síðar, langt fyrir aldur fram.

(Hann dó úr krabbameini og taldi sjálfur að vinna sín við kjarnorkuvopnarannsóknir ætti sök á meininu.)

Enrico FermiHann var einn af fremstu eðlisfræðingum heims og átti ríkan þátt í að þróa fyrstu kjarnorkusprengjurnar. Síðar varaði hann hins vegar eindregið við áframhaldandi þróun á því sviði.

Hinir þrír eðlisfræðingarnir reyndust ekki alveg sammála um nákvæmlega hvernig Fermi hefði orðað spurningu sína og samhengið var heldur ekki alveg á hreinu.

En þeir og aðrir eru þó á því að þarna hafi Fermi hreyft mjög mikilvægu máli sem allir þeir sem rannsaka geiminn verða að horfast í augu við, hvort sem þeim er það ljúft eða leitt.

Lengri útgáfan af spurningu Fermis er einhvern veginn svona:

1.

Miðað við að í alheiminum og jafnvel „bara“ í Vetrarbrautinni okkar eru milljónir og aftur milljónir og milljónir pláneta, þá er eiginlega tölfræðilega útilokað annað en líf hafi þróast á ótal mörgum þeirra og vitiborið líf á einhverjum X fjölda.

2.

Sólkerfið okkar er frekar ungt og svo og svo margar siðmenningar ættu því að hafa risið á undan okkur á öðrum hnöttum. Með tilliti til þess að við erum nú þegar farin að senda frá okkur alls konar merki út í geiminn, meðvitað og ómeðvitað, hljóta þá ekki aðrar siðmenningar að gera slíkt hið sama — og hafa byrjað löngu á undan okkur?

3.

Og jafnvel þótt útilokað kunni að vera að ferðast hraðar en ljósið og ferðalög milli stjarnanna taki því óratíma, þá hefur sá tími sannarlega gefist. Jafnvel þótt geimskip þurfi að „silast“ milli stjarnanna á „ekki nema“ einum tíunda af ljóshraða, þá ætti það ekki að taka skipið „nema“ rúm milljón ár að fara enda á milli í Vetrarbrautinni okkar. Og það tæki jafnvel „aðeins“ 25 milljónir ára að ferðast yfir til Andrómedu, næstu stóru stjörnuþoku.

Þegar allt þetta er lagt saman, þá er furða Fermis eðlileg. Næturhiminninn ætti að vera sneisafullur af einhvers konar loftskeytasendingum sem gefa til kynna viti bornar verur á öðrum hnöttum. Og þær ættu í rauninni að vera löngu komnar í heimsókn.

Eða við ættum að sjá einhver ummerki um heimsóknir þeirra gegnum hina (þrátt fyrir allt) löngu tíð sem Jörðin hefur sveimað um alheiminn.

Svo hvar eru allir?

Hlustað eftir merkjum

Þessi spurning ítalska eðlisfræðingsins hefur verið kölluð Þversögn Fermis og þversögnin hefur í raun vaxið með árunum.

Enterprise á ferðinni:Ferðalög um óravíðáttur geimsins eru einföld í þáttum eins og Star Trek. Það er bara sett í sérstakan fluggír og svo ætt af stað. Í reynd myndu ferðalög milli sólkerfa taka mjög langan tíma. En miðað við aldur alheimsins ættu nú samt einhverjar tæknivæddar geimverur að hafa komist geimshornanna á milli. Eða hvað?

Bæði hefur alheimurinn reynst vera jafnvel enn stærri en við ætluðum (og var hann þó talinn óendanlegur fyrir!) og svo höfum við á síðustu áratugum farið að hlusta markvisst eftir skeytasendingum utan úr geimnum í leit að öðru lífi.

En höfum ekkert heyrt.

Nú víkur sögunni til okkar daga.

Árið 2006 hóf kínverska tímaritið  科幻世界 (Sci-fi World á ensku) að birta framhaldssögu sem vakti strax mikla athygli. Hún kom svo út á bók tveim árum seinna og var þýdd á ensku 2014 og var tekið með kostum og kynjum af aðdáendum vísindaskáldsagna. Bókin heitir á kínversku 三体 en hlaut á ensku nafnið The Three-Body Problem, sem þýða má á íslensku sem Þriggja hnatta vandann.

Bíómynd gerð en aldrei frumsýnd

Á eftir fylgdu tvær framhaldsbækur sem gætu heitið Skógurinn dimmi og Endir dauðans á íslensku. Saman eru bækurnar kallaðar Minningar frá fortíð Jarðar. Höfundur þeirra er Liu Cixin, nú rúmlega sextugur og tölvunarfræðingur að mennt.

Vinsældir bóka Lius um þriggja hnatta vandann og fleira eru slíkar að fljótlega var farið að huga að kvikmyndun þeirra. Árið 2015 var kínversk mynd gerð eftir fyrstu bók þríleiksins en af einhverjum ástæðum hefur hún aldrei verið frumsýnd. Var þó miklu til kostað. Sagnir herma að hún hafi einfaldlega ekki verið talin nógu góð þegar til kom.

Kínverjar hafa hins vegar samið útvarpsleikrit upp úr sögunum þremur sem flutt var við mjög góðar undirtektir. Því miður er þess vart að vænta að útvarpsleikhúsið hjá RÚV snari því á íslensku og flytji á næstunni, því það eru heilir 100 þættir.

30 þátta röð — og átta þættir Netflix

Í fyrra var svo frumsýnd í kínversku sjónvarpi 30 þátta sería eftir fyrstu bókinni og mæltist hún afar vel fyrir hjá aðdáendum bókanna. Vestrænum streymisveitum þóttu hins vegar 30 þættir aðeins of mikið af því góða og því lét Netflix gera sína eigin útgáfu sem frumsýnd var á dögunum. Þar er söguþráður Þriggja hnatta vandans soðinn niður í átta þætti og færður að stórum hluta til Vesturlanda frá Kína.

Liu CixinHann hefur skrifað allmargar skáldsögur þótt bækurnar um þriggja hnatta vandann séu stórvirkið hans. Hann skrifaði t.d. þá sögu sem bíómyndin The Wandering Earth (eins og hún heitir á Netflix) er gerð eftir.

Og raunar heilmiklu öðru breytt í leiðinni.

Óhætt er að segja að þessi nýja útgáfa Netflix mælist misjafnlega fyrir. Hún heitir 3 Body Problem og er gerð á vegum Bandaríkjamannanna Davids Benioffs og Daniels Weiss sem frægir urðu fyrir sjónvarpsseríur Krúnuleikanna (Game of Thrones) fyrir áratug eða svo.

Sumum finnst 3 Body Problem frábær, öðrum finnst súrt í broti hve lítið hafi lagst fyrir flókna og djúpskreiða sögu eins og 三体. En á því geta áskrifendur Netflix nú myndað sér eigin skoðun. Sjálfur er ég búinn að horfa á tvo þætti og veit ekki hvort ég horfi á fleiri.

Hver er lausnin á þversögninni?

Hins vegar ætla ég að leita uppi kínversku seríuna.

En hvað koma bækur Liu Cixins og sjónvarpsseríur eftir henni Enrico Fermi og þversögn hans við?

Jú — allur bálkurinn Minningar frá fortíð Jarðar fjallar beinlínis um þversögn Fermis og það kemur í ljós svo snemma að ég er ekki að skemma neitt fyrir væntanlegum áhorfendum Netflix-seríunnar með því að upplýsa það.

Jess Hong og John Bradley í hlutverkum sínum í 3 Body ProblemPersónan sem Bradley leikur með heilmiklum tilþrifum er meðal þess sem „sannir“ aðdáendur kínversku sci-fi bókanna láta helst fara í taugarnar á sér þar eð hann á bersýnilega að vera einskonar „comic relief“ eða „hláturgjafi“ í þáttunum en slíkt telja aðdáendurnir fullkominn óþarfa og raunar lýti á frásögninni.

Hvernig Liu Cixin reyndi að leysa þversögnina, það ætla ég hins vegar ekki að upplýsa. En gæti átt það til, og það jafnvel fyrr en síðar, að skoða hver eru helstu svörin sem vísindamenn hafa komið með við þessari aðkallandi spurningu:

Hvar eru allir?

Kjósa
18
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Flækjusagan

Tvíkynja hérar tákn páska — og Maríu guðsmóður líka?
Flækjusagan

Tví­kynja hér­ar tákn páska — og Maríu guðs­móð­ur líka?

„Af hverju er kan­ín­ur, nú eða frænd­ur þeirra hér­ar, tákn pásk­anna?“ Svar­ið við þeirri spurn­ingu er í aðra rönd­ina mjög ein­falt. Pásk­arn­ir eru í grunn­inn vor­há­tíð sem hald­in er til að fagna því að líf er að kvikna í jörð­inni eft­ir (mis)lang­an vet­ur. Í krist­inni trú er það túlk­að með dauða en síð­an upprisu guðs­son­ar­ins. En líf kvikn­ar ekki að­eins...

Mest lesið

Sigríður Hrund greiddi fyrir viðtal á NBC – Verðið trúnaðarmál
1
FréttirForsetakosningar 2024

Sig­ríð­ur Hrund greiddi fyr­ir við­tal á NBC – Verð­ið trún­að­ar­mál

Sig­ríð­ur Hrund Pét­urs­dótt­ur for­setafram­bjóð­andi greiddi ásamt nokkr­um öðr­um kon­um fyr­ir birt­ingu við­tals við hana hjá banda­ríska fjöl­miðl­in­um NBC en verð­ið er trún­að­ar­mál. Hún seg­ist hafa vilj­að grípa tæki­fær­ið til þess að benda á það hve op­ið fram­boðs­ferl­ið er á Ís­landi og til þess að sýna að venju­leg kona gæti boð­ið sig fram til for­seta.
RÚV frestaði sýningu dagskrárliða til að forðast tap á síðasta ári
2
Greining

RÚV frest­aði sýn­ingu dag­skrárliða til að forð­ast tap á síð­asta ári

RÚV fékk 5,7 millj­arða króna úr rík­is­sjóði í fyrra og afl­aði 2,9 millj­arða króna tekna af sam­keppn­is­rekstri, sem er að­al­lega sala á aug­lýs­ing­um. Tekj­ur fyr­ir­tæk­is­ins hafa auk­ist mik­ið á síð­ustu ár­um, ann­ars veg­ar vegna þess að íbú­um lands­ins hef­ur fjölg­að og hins veg­ar vegna þess að aug­lýs­inga­tekj­ur hafa auk­ist.
Kaup Kviku á Ortus: Kjartan hagnaðist um nærri 200 milljónir sama ár
4
Fréttir

Kaup Kviku á Ort­us: Kjart­an hagn­að­ist um nærri 200 millj­ón­ir sama ár

Einn af þeim al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Kvika keypti hluta­bréf í breska veð­lána­fyr­ir­tæk­inu Ort­us af ár­ið 2022 var fé­lag í eigu fjár­fest­is­ins Kjart­ans Gunn­ars­son­ar, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóra Sjálf­stæð­is­flokks­ins. Hann og Ár­mann Þor­valds­son, þá­ver­andi að­stoð­ar­for­stjóri Kviku og nú­ver­andi for­stjóri, eru við­skipta­fé­lag­ar og áttu með­al ann­ars báð­ir hluta­bréf í Ort­us á sama tíma.
Þöggunarmálsóknir gegn fjölmiðlum mæta andstöðu Evrópuráðs
8
Erlent

Þögg­un­ar­mál­s­ókn­ir gegn fjöl­miðl­um mæta and­stöðu Evr­ópu­ráðs

Ráð­herr­a­ráð Evr­ópu­ráðs hef­ur birt til­mæli til allra að­ild­ar­ríkja, þar með tal­ið Ís­lands, um að vinna eigi gegn SLAPP-mál­sókn­um, sem séu skað­leg­ar lýð­ræð­inu og al­manna­hag. Slík­um mál­sókn­um hef­ur ver­ið beitt gegn al­menn­ingi og fjöl­miðl­um til að þagga nið­ur eða refsa fyr­ir óþægi­lega um­fjöll­un. Tölu­vert er um SLAPP-mál­sókn­ir á Ís­landi, en ekk­ert ból­ar á inn­leið­ingu slíkra til­mæla af rík­is­stjórn, seg­ir Þór­hild­ur Sunna Æv­ars­dótt­ir, þing­kona Pírata.
„Hætta á misferli“ – Alvarlegar athugasemdir KPMG við fjárreiður Blaðamannafélagsins
9
Fréttir

„Hætta á mis­ferli“ – Al­var­leg­ar at­huga­semd­ir KP­MG við fjár­reið­ur Blaða­manna­fé­lags­ins

Fyrr­ver­andi formað­ur og fram­kvæmda­stjóri Blaða­manna­fé­lags Ís­lands milli­færði end­ur­tek­ið á sig fyr­ir­fram­greidd laun sem hann end­ur­greiddi vaxta­laust allt að hálfu ári síð­ar, keypti tíu tölv­ur fyr­ir sig á níu ár­um og greiddi út styrki án sam­þykk­is stjórn­ar. KP­MG ger­ir at­huga­semd­ir við þetta í nýrri skýrslu sem unn­in var að beiðni stjórna BÍ. Hjálm­ar Jóns­son, sem sagt var upp hjá fé­lag­inu í árs­byrj­un, seg­ir þetta allt eiga sér eðli­leg­ar skýr­ing­ar.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Þetta er móðgun við okkur“
5
Fréttir

„Þetta er móðg­un við okk­ur“

Heim­ild­in ákvað að hringja í nokkra sem höfðu skrif­að und­ir und­ir­skriftal­ist­ann: Bjarni Bene­dikts­son hef­ur ekki minn stuðn­ing sem for­sæt­is­ráð­herra til þess ein­fald­lega að spyrja: hvers vegna? Svör­in voru marg­vís­leg en þau átta sem svör­uðu sím­an­um höfðu marg­vís­leg­ar ástæð­ur fyr­ir því en áttu það öll sam­eig­in­legt að treysta ekki Bjarna sök­um fer­ils hans sem stjórn­mála­manns og sér í lagi síð­ustu mán­uði þar sem hann hef­ur far­ið frá því að vera fjár­mála­ráð­herra yf­ir í það að vera ut­an­rík­is­ráð­herra og loks for­sæt­is­ráð­herra.
Sakar nýjan matvælaráðherra um lygar
7
Fréttir

Sak­ar nýj­an mat­væla­ráð­herra um lyg­ar

Ólaf­ur Stephen­sen, Fram­kvæmda­stjóri Fé­lags at­vinnu­rek­anda, seg­ir að ný­skip­að­ur mat­væla­ráð­herra hafi sagt ósátt þeg­ar hún sagði að all­ir um­sagnar­að­il­ar hafi ver­ið kall­að­ir á fund at­vinnu­vega­nefnd­ar til að ræða frum­varp til breyt­ing­ar á bú­vöru­lög­um. Ólaf­ur seg­ir að Fé­lag at­vinnu­rek­anda hafi ekki feng­ið boð á fund áð­ur en um­deild­ar breyt­ing­ar á lög­un­um voru sam­þykkt­ar.
„Verðmætin okkar felast líka í að nýta náttúruna“
8
FólkForsetakosningar 2024

„Verð­mæt­in okk­ar fel­ast líka í að nýta nátt­úr­una“

Halla Hrund Loga­dótt­ir vill hafa sömu vök­ulu augu sem hún hef­ur haft sem orku­mála­stjóri og nýta þau, og rödd sína, með sterk­ari hætti í embætti for­seta. Halla Hrund er með stórt nátt­úru­hjarta en verð­mæt­in fel­ast líka í að nýta nátt­úr­una. „Fyr­ir mér felst þetta í jafn­vægi og virð­ingu í sam­skipt­um, við þurf­um ekki að deila svona mik­ið.“
Jón Gnarr segir að ísraelskir landnemar í Palestínu þurfi að hypja sig
9
FréttirForsetakosningar 2024

Jón Gn­arr seg­ir að ísra­elsk­ir land­nem­ar í Palestínu þurfi að hypja sig

Jón Gn­arr lýs­ir yf­ir harðri and­stöðu við stríð­ið í Palestínu í ný­legu við­tali í hlað­varp­inu Vakt­inn. Hann vill taf­ar­laust vopna­hlé, póli­tíska end­ur­nýj­un í Ísra­el og að land­töku­byggð­ir Ísra­els í Palestínu verði lagð­ar nið­ur. „Það þarf bara að jafna þetta við jörðu og segja þessu liði að hypja sig.“

Mest lesið í mánuðinum

Læstur inni í íbúðinni sinni í fimmtán ár
1
Viðtal

Læst­ur inni í íbúð­inni sinni í fimmtán ár

Sveinn Bjarna­son bjó í fimmtán ár í læstri íbúð á veg­um Ak­ur­eyr­ar­bæj­ar. Hann bank­aði oft ít­rek­að og grét áð­ur en starfs­fólk opn­aði fyr­ir hon­um. Móð­ir hans gerði end­ur­tekn­ar at­huga­semd­ir við að hann væri læst­ur inni og seg­ir son sinn hafa ver­ið van­rækt­an. Fyrr á þessu ári greip hún til þess ör­þrifa­ráðs að flytja hann bú­ferl­um í ann­an lands­hluta til að fá mann­sæm­andi að­bún­að fyr­ir hann. Mál Sveins varp­ar ljósi á al­var­leg­ar brota­lam­ir í þjón­ustu við fatl­að fólk á Ís­landi og sýn­ir hvernig mann­rétt­indi hafa ver­ið virt að vett­ugi ár­um sam­an.
Eina leiðin til að halda lífinu áfram var að koma út
3
ViðtalForsetakosningar 2024

Eina leið­in til að halda líf­inu áfram var að koma út

Bald­ur Þór­halls­son bældi nið­ur eig­in kyn­hneigð frá barns­aldri og fannst hann ekki geta ver­ið hann sjálf­ur. Fyr­ir 28 ár­um tók hann ákvörð­un um að koma út úr skápn­um, það var ekki ann­að í boði ef hann ætl­aði að halda áfram með líf­ið. Nú stefna þeir Fel­ix Bergs­son á Bessastaði. „Við eig­um 28 ára ást­ríkt sam­band að baki og höf­um ekk­ert að fela,“ seg­ir Fel­ix.
Nýjar ógnir blasa við Íslendingum
4
Úttekt

Nýj­ar ógn­ir blasa við Ís­lend­ing­um

Ís­land get­ur orð­ið skot­mark í styrj­öld sem veik­asti hlekk­ur­inn í varn­ar­keðju Vest­ur­landa. Don­ald Trump hafn­ar skuld­bind­ingu Banda­ríkj­anna til að verja NATO-ríki sem borga ekki sinn skerf, en Ís­land er lengst frá því af öll­um. Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir, fyrr­ver­andi ut­an­rík­is­ráð­herra, seg­ir varn­ar­samn­ing­inn við Banda­rík­in hafa „af­skap­lega tak­mark­að gildi“.
„Ég ætla ekki að kinka kolli framan í einhver illmenni án þess að segja neitt“
6
ViðtalForsetakosningar 2024

„Ég ætla ekki að kinka kolli fram­an í ein­hver ill­menni án þess að segja neitt“

Jón Gn­arr er kom­inn í for­setafram­boð. Hann seg­ir meiri þörf á gleði og húm­or í lýð­ræð­inu og sam­fé­lag­inu þar sem of­fram­boð sé á leið­ind­um og er sann­færð­ur um að þjóð­in sé að leita sér að mann­eskju sem hún geti séð sjálfa sig í. Jón ætl­ar sér að mýkja freka kall­inn með kær­leik­ann að vopni og lof­ar að vera hvorki of­stopa­mann­eskja né lydda, nái hann kjöri. Svo hef­ur hann alltaf dreymt um að búa í Garða­bæ.
Hjúkrunarheimilið Sóltún fékk 20 milljarða frá íslenska ríkinu
7
Fréttir

Hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún fékk 20 millj­arða frá ís­lenska rík­inu

Frá ár­inu 2009 hef­ur hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún feng­ið tæp­lega 20 millj­arða króna frá ís­lenskra rík­inu. Um 90 pró­sent af tekj­um Sól­túns koma frá rík­inu. Eig­end­urn­ir hafa tek­ið á þriðja millj­arð króna út úr rekstr­in­um með því að selja fast­eign­ir og lóð­ir og lækka hluta­fé fyr­ir­tæk­is­ins. All­ur rekst­ur­inn bygg­ir hins veg­ar á um­deild­um samn­ingi við ís­lenska rík­ið sem gerð­ur var ár­ið 2000.
Risar í landbúnaði orðnir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýnist
8
Rannsókn

Ris­ar í land­bún­aði orðn­ir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýn­ist

Laga­breyt­ing sem var fyr­ir einu og hálfu ári köll­uð „að­för að neyt­end­um“ var sam­þykkt á Al­þingi í lok síð­ustu viku með at­kvæð­um minni­hluta þing­manna. Um er að ræða af­nám á ólög­mætu sam­ráði stærstu land­bún­að­ar­fyr­ir­tækja lands­ins. Laga­breyt­ing­unni var laum­að inn í frum­varp á loka­metr­um af­greiðslu þess með mik­illi að­komu þeirra sem mest græða á henni.
Halla nú ósammála mörgu sem hún beitti sér fyrir sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs
10
FréttirForsetakosningar 2024

Halla nú ósam­mála mörgu sem hún beitti sér fyr­ir sem fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs

Ár­ið 2007 mælti Halla Tóm­as­dótt­ir, sem þá var fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs, fyr­ir breyt­ing­um til þess að Ís­land gæti orð­ið „best í heimi.“ Þar á með­al var að setja á flata og lága skatta, einka­væða há­skóla og heil­brigðis­kerfi, einka­væða nátt­úru­auð­lind­ir og stór­auka ensku­kennslu. Heim­ild­in kann­aði hver við­horf Höllu væru til mála­flokk­anna í dag.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár

Loka auglýsingu