Sigurður Ingi Jóhannsson innviðaráðherra hefur lagt fram frumvarp um að framlengja sértækan húsnæðisstuðning vegna náttúruhamfara í Grindavík. Helstu breytingarnar eru þær að þak á veittum stuðningi er hækkað úr 75 í 90 prósent af áætluðum húsnæðiskostnaði og gildistími úrræðisins er lengdur út júnímánuð, en áður stóð til að það myndi renna út í lok febrúar. Því lengist líftími úrræðisins um fjóra mánuði. 

Að endingu er gerð sú breyting á hámarki sértæks húsnæðisstuðnings miðað við fjölda heimilismanna að í stað þess að efsti flokkur verði fjórir heimilismenn eða fleiri verði hann sex heimilismenn eða fleiri og hámarksfjárhæð í efstu flokkunum hækkuð því til samræmis. Þannig er hámarksfjárhæð sértæks húsnæðisstuðnings fyrir þann sem er einn í heimili 150 þúsund krónur á mánuði. Hún fer svo stighækkandi eftir því sem heimilisfólki fjölgar og er 294 þúsund krónur fyrir þá sem eru með heimili sem telur sex eða fleiri. 

Í frumvarpinu kemur fram að gert sé ráð fyrir að 85 til 95 prósent heimila í Grindavík komi til með að nýta úrræðið. Miðað við það er áætlaður kostnaður á mánuði á bilinu 212 til 237 milljónir króna. Á fjögurra mánaða tímabilinu sem frumvarpið bætir við líftíma aðgerðanna má því gera ráð fyrir að heildarkostnaður ríkissjóðs nemi á bilinu 850 til 950 milljónum króna.

Mega sleppa því að rukka fasteignagjöld

Sigurður Ingi hefur líka lagt fram annað frumvarp sem hefur það markmið að styðja við Grindavík, í þetta sinn sveitarfélagið sjálft. 

Í fjárhagsáætlun Grindavíkur vegna ársins 2024 var áætlað að sveitarfélagið myndi hafa umtalsverðar tekjur, rúmlega þrjá milljarða króna, af útsvari íbúa og fasteignagjöldum á yfirstandandi ári. Þar af áttu fasteignagjöldin að skila 694 milljónum króna í tekjur í ár.

Áætlunin var samþykkt 9. janúar, áður en maður sem var við vinnu í bænum féll ofan í sprungu og áður en eldgos hófst með þeim afleiðingum að hraun flæddi inn í Grindavík. Allar forsendur áætlunarinnar eru því brostnar og fyrirséð að íbúar Grindavíkur eru ekki að fara að snúa aftur í heimili sín í fyrirsjáanlegri framtíð hið minnsta. 

Ljóst má vera að íbúar Grindavíkur munu greiða útsvar annars staðar í ljósi þessarar stöðu og óforsvaranlegt þykir að innheimta fasteignagjöld af húsnæði sem íbúarnir geta ekki nýtt sér, á sama tíma og þeir eru í þeirri stöðu að þurfa að greiða að öðru húsnæði annars staðar. 

Frumvarpið gengur út á að veita bæjarstjórn Grindavíkur heimild til að falla frá álagningu fasteignagjalda vegna óvissu af völdum náttúruhamfaranna sem ógni íbúa sveitarfélagsins. Þrátt fyrir það munu tiltekin framlög Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga, sem reiknast út frá fasteignagjöldum annars vegar og grunnskólastarfsemi hins vegar, til Grindavíkur ekki taka breytingum. Um er að ræða 108 milljónir króna fasteignaskattsframlag miðað við óbreytta búsetu og 287 milljóna króna grunnskólaframlag.