Í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma á Alþingi í dag hélt Kristrún Frosta­dóttir, for­maður Sam­fylk­ing­ar­innar, því fram að ákveðið stjórn­leysi ríkti í stjórn á Airbnb og íbúðum í skamm­tíma­leigu. Beindi hún spurn­ingum sínum til Þórdísar Kol­brúnar Reyk­fjörð Gylfa­dóttur fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra. 

Sam­fylk­ingin hefur boðað aukna stjórn í þessum mála­flokki til að auka hús­næð­is­ör­yggi. Talsmenn flokks­ins hafa haldið því fram að fyr­ir­tæki sem leigja fjölda íbúða í skamm­tíma­leigu til ferða­manna sé sér­stak­lega vanda­mál. 

Skaðleg reglugerð

Kristrún sagði til­tekna reglu­gerð, sem Þórdís Kolbrún hefði sett á árið 2018 þegar hún var ferða­mála­ráð­herra, vera sér­stak­lega skað­lega í þessu sam­hengi. Reglu­gerðin kvað á um að ekki væri lengur krafa að allir gisti­staðir utan heimagist­ingar þyrftu að vera starf­ræktir í atvinnu­hús­næði. 

Að sögn Kristrúnar hefur reglu­gerðin það í för með sér að fyr­ir­tæki sem eru með fjölda íbúða í skamm­tíma­leigu til ferða­manna kom­ist hjá því að skrá þær sem atvinnu­hús­næði. Íbúð­irnar haldi því áfram að vera skráðar sem íbúð­ar­hús­næði þrátt fyrir að vera nýttar í atvinnu­rekstri. Þannig segir hún að fyr­ir­tækin kom­ist hjá því að greiða fast­eigna­gjöld af atvinnu­hús­næði sem geta verið allt að tíu sinnum hærri en af íbúð­ar­hús­næði.

Sleppa við að fylgja reglum sveitarfélaga

„Og þannig kom­ast þessi fyr­ir­tæki hjá því að fylgja skipu­lags­reglum sveit­ar­fé­laga um atvinnu­hús­næði sem tak­markast yfir­leitt við ákveðin svæði. Allt skekkir þetta sam­skeppn­is­stöð­una við önnur fyr­ir­tæki í gisti­þjón­ustu eða hvaða fyr­ir­tæki sem er sem þarf að skrá hús­næði sitt sem atvinnu­hús­næði.“

Sagði Kristrún þá þróun hafa ágerst mjög að íbúðir séu frekar nýttar fyrir ferða­mennsku en fasta búsetu. „Jafnvel heilu blokk­irnar. Án þess að sveit­ar­fé­lög fái rönd við reist.“

Endurskoðun þörf en bendir á sveitarfélögin

Þórdís Kolbrún svar­aði því að ljóst væri að breyta þyrfti umhverfi Airbnb. Hún tók undir það að sam­keppn­is­staða á mark­aðnum væri skökk og jafn­ræði þyrfti á milli aðila. 

Fjármála- og efna­hags­ráð­herra hélt því enn fremur fram að þegar reglu­gerðin hefði verið sett hefði eng­inn rammi verið utan um þessa starf­semi. Að næstum sex árum liðnum væri eðli­legt og sjálf­sagt að þróa rammann utan um skamm­tíma­leigu áfram. „Atvinnu­rekstur er auð­vitað atvinnu­rekstur og við sjáum það á fjölda íbúða á Airbnb, sér­stak­lega hérna á höf­uð­borg­ar­svæð­inu, er gríð­ar­lega mik­ill.“

Vísaði hún einnig í ábyrgð sveit­ar­fé­lag­anna að fylgj­ast með starf­sem­inni. Þau þurfi að vera í stakk búin að fylgj­ast með að reglum sé fylgt.

„Mér sýn­ist af fjöl­miðlaum­fjöllun und­an­far­inna daga að það hafi ekki gengið neitt sér­stak­lega vel. Þannig að ég skora á hæst­virtan þing­mann að tala við sína félaga hjá Reykja­vík­ur­borg og spyrja hvað þau eru að gera til að ná betri tökum á umsvifum Airbnb á höf­uð­borg­ar­svæð­inu.“

Kristrún virt­ist ekki nægi­lega ánægð með þessi svör og benti á að þegar hefði verið reglu­gerð árið 2018 sem sett var á 2016. Því hefði verið rammi fyrir reglu­gerð­ar­breyt­ing­una. „Og nú erum við í þeirri stöðu að íbúar þessa lands búa í ósam­þykktu atvinnu­hús­næði á meðan ferða­fólk gistir í íbúð­ar­hús­næði,“ sagði hún.