Þessi grein birtist fyrir meira en 2 árum.

Greining

Hvar er mamma þín, Einar Áskell?

Brynhildur Björnsdóttir bókmenntafræðingur skrifar um fjarveru mæðra í barnabókmenntum út frá erindi sem hún flutti um sama efni á barnabókaráðstefnu í Gerðubergi í mars síðastliðnum.

9. nóvember 2023 · 08:00

Brynhildur Björnsdóttir

ritstjorn@heimildin.is

Flestir lesendur barnabóka kannast við Einar Áskel og pabba hans sem áttu saman dásamlega hversdagsleg ævintýri sem hafa heillað fólk um allan heim. Þar kemur mamma Einars aldrei við sögu, utan einu sinni þegar pabbinn hugsar til hennar í bók 25. Þegar Gunilla Bergström, skapari Einars Áskels, var spurð hvar mamma Einars Áskels væri svaraði hún einfaldlega: Ég veit það ekki! Einar Áskell er ekki einn um að eiga ekki mömmu, það er furðualgengt í barnabókum og barnamenningu að mömmur séu fjarverandi.

Samkvæmt rannsókn á stöðu kynjanna í barnabókmenntum er orðið móðir eða mamma algengasta nafnorðið um kvenkyns persónur í barnabókum frá því á 19. öld. En samt eru mömmur furðu lítið sýnilegar í bókum sem eru ætlaðar börnum og þær eru sjaldnast hetjur, hvað þá söguhetjur, í raun eru þær oftast nafnlausar, bera bara heitið mamma. Þær eru ýmist dánar, fjarverandi eða kannski til staðar í blábyrjun en hverfa …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir (1)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Ásdís Thoroddsen skrifaði
9. nóvember 2023 11:50

Ég bendi á könnun Rósu Þorsteinsdóttur á íslenskum ævintýrum, sem virðast vera þau einu í heimi hér, sem geyma minni um góðar stjúpur. Stundum eru þær hálftröll og eiga til að fórna lífi sínu fyrir söguhetjuna.

1

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Innlent

Banaslys í rannsókn

Lögreglan greinir frá banaslysi í Rangárþingi.

Innlent

„Hann ætti að axla ábyrgð í staðinn fyrir að saka barnið okkar um ósannindi“

„Að halda því fram að tíu ára barn sé að ljúga upp á hann er stórkostlega skrítið,“ segir faðir tíu ára drengs um yfirlýsingu Helga Bjarts Þorvarðarsonar sem er ákærður fyrir kynferðisbrot gegn drengnum. Foreldrarnir segja yfirlýsinguna „ótrúlega“ og vilja gæsluvarðhald yfir Helga Bjarti.

Viðtal

Unglingastarfið tvöfaldast í Hvítasunnukirkjunni: „Þetta er ekki fólk sem er í krísu“

Aukning í kirkjusókn ungs fólks hefur gert vart við sig í Hvítasunnukirkjunni Fíladelfíu líkt og innan þjóðkirkjunnar. Forstöðumaður safnaðarins segir að það sem einkenni ungmennin sé sjálfsprottin trú án þess að þau standi frammi fyrir erfiðleikum í lífinu. „Þau eignuðust trú á Guð, fóru að biðja og stunda sitt trúarlíf í einrúmi. Svo finna þau hjá sér sterka þörf til að tengjast öðrum.“

Innlent

Neitar sök og ber fyrir sig minnisleysi á sama tíma

Helgi Bjartur Þorvarðarson hefur verið ákærður fyrir að nauðga tíu ára gömlum dreng eftir að hafa brotist inn á heimilið. Hann neitar sök og segist ekki fær um að brjóta af sér með þeim hætti sem hann er ákærður fyrir.

GreiningHvað gerist árið 2026?

Baráttan um náttúru Íslands

Vísindasamfélag í uppnámi, mögulegt eldgos á Reykjanesskaga, verndarsvæði í hafi og deilur um framkvæmdir í íslenskri náttúru eru meðal þess sem nýtt ár ber í skauti sér. Heimildin horfði til framtíðar og ræddi við sérfræðinga um umhverfis- og loftslagsmálin.

Erlent

Trump er sama þótt yfirtaka á Grænlandi hafi áhrif á NATO

„Með einum eða öðrum hætti ætlum við að fá Grænland,“ sagði Bandaríkjaforseti í nótt.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Innlent

Banaslys í rannsókn

Lögreglan greinir frá banaslysi í Rangárþingi.

Innlent

„Hann ætti að axla ábyrgð í staðinn fyrir að saka barnið okkar um ósannindi“

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Það sem Íslendingar verða núna að sjá

Að beygja sig undir vald Trumps og sveigja sig inn í söguþráð hans getur kostað okkur allt.

Stjórnmál

Sat í stjórn og þrýsti á borgarstjóra en sver af sér hagsmuni

Pétur Marteinsson, sem gefur kost á sér í oddvitasæti Samfylkingarinnar í Reykjavík, sat í stjórn lóðafélags í Skerjafirði og þrýsti á borgarstjóra að koma uppbyggingu í farveg. Hann sagði sig úr stjórn þegar blaðamaður spurðist fyrir um málið.

ErlentBandaríki Trumps

Drepin af ICE og svo sökuð um hryðjuverk

Heimavarnaráðherra Bandaríkjanna sakar konu um hryðjuverk sem var skotin í höfuðið þegar hún reyndi að keyra burt frá vopnuðum meðlimum ICE-sveitar í Minneapolis.

Viðtal

„Við getum treyst á Bandaríkin“

Kristrún Frostadóttir segir innflutta stéttaskiptingu hafa skapað vanda á Íslandi. Þá segir hún framgöngu Flokks fólksins hafa verið klaufalega á köflum, en flokkurinn hafi staðið sig vel í sínum ráðuneytum.

Mest lesið í mánuðinum

Greining

Eru alltaf sömu gestir hjá Gísla Marteini?

Algeng gagnrýni í garð Vikunnar með Gísla Marteini er að sífellt bregði fyrir sama fólkinu. En á það við einhver rök að styðjast? Greining Heimildarinnar sýnir að einn gestur hafi komið langoftast í þáttinn, og það sama á við um algengasta tónlistarflytjandann.

Dómsmál

Sagan öll: Voru á leiðinni út þegar Margrét varð föður sínum að bana

Margrét Halla Hansdóttir Löf beitti foreldra sína grófu heimilisofbeldi sem leiddi til dauða föður hennar. Henni fannst undarlegt að foreldrar sínir hefðu ekki verið handtekin sama dag og faðir hennar fannst þungt haldinn.

Innlent

Einn látinn skammt frá Þrastarlundi

Alvarlegt umferðarslys milli Selfoss og Þrastarlunds.

Innlent

Banaslys í rannsókn

Lögreglan greinir frá banaslysi í Rangárþingi.

Innlent

Margrét Löf fær 16 ár

Margrét Halla Hansdóttir Löf var dæmd í sextán ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjaness nú fyrir skömmu.

Innlent

Flutti frá Noregi til Egilsstaða á sviknu loforði: Sagt upp í miðju fæðingarorlofi

Konu í fæðingarorlofi var sagt upp hjá Austurbrú á Egilsstöðum í nóvember. Konan var á árssamningi eftir að hafa flust búferlum frá Noregi með loforð upp á að samningur hennar yrði framlengdur. Ekki var staðið við það.