„Okkur finnst þetta vissu­lega sér­kenni­legt. Við höfum heyrt af þessu og þetta er almannarómur á Pat­reks­firði og þarna fyrir vestan. En við getum ekki gert kröfu um það að stöðv­ar­stjórar séu stað­settir á hverjum degi á eld­is­svæð­unum,“ segir Karl Steinar Ósk­ars­son, deild­ar­stjóri fisk­eldis hjá Mat­væla­stofnun (MAST), aðspurður um hvað stofn­un­inni finn­ist um það að stöðv­ar­stjóri sjó­kvía­eldis hjá Arctic Fish á Pat­reks­firði, Ísak Ósk­ars­son, hafi verið búsettur á Tenerife meðan hann hefur gegnt starf­inu. Heim­ildin greindi frá þessu í dag. „Það stendur ekk­ert um þetta í lögum og reglum hvar stöðv­ar­stjór­inn á að vera stað­settur,“ segir Karl Steinar. 

Ein afdrifa­rík­asta slysa­slepp­ing í sögu íslensks lax­eldis átti sér stað hjá Arctic Fish á Pat­reks­firði í sumar þegar gat kom á sjó­kví fyr­ir­tæk­is­ins. Að minnsta kosti 3500 eld­is­laxar sluppu úr eld­isk­vínni og hafa þessir laxar synt upp í ár víðs vegar um landið. Fjölda­mót­mæli, skipu­lögð af nátt­úru­vernd­ar­sam­tökum og hags­muna­að­ilum í lax­veiði, voru haldin á Aust­ur­velli fyrr í haust til að bregð­ast við slysa­slepp­ing­unni og mót­mæla sjóa­kvía­eld­inu. 

Skoða lagabreytingar til að tryggja betra eftirlit

Karl Steinar segir að hins vegar sé MAST að skoða að gera rík­ari kröfur um það í fram­tíð­inni að stöðv­ar­stjórar lax­eld­is­fyr­ir­tækja séu búsettir og stað­settir á þeim stöðum þar sem kví­arnar sem þeir hafa yfir­um­sjón með eru. „Ég held ég geti full­yrt það að á öllum öðrum eld­is­svæðum á Íslandi er stöðv­ar­stjór­inn stað­settur á staðnum.“

Upp­bygg­ing Arctic Fish er þannig að yfir fyr­ir­tæk­inu er for­stjóri, Stein Ove-Tveiten, sem er stað­settur á Ísafirði. Svo er einn eld­is­stjóri sem er yfir sjó­kvía­eld­inu sem einnig er stað­settur á Ísafirði. Undir honum er svo stöðv­ar­stjóri sem er yfir hverri eld­is­stöð eða eld­inu í hverjum firði. Á Pat­reks­firði er þetta Ísak Ósk­ars­son. Stöðv­ar­stjór­inn er því eins konar úti­bús­stjóri, eða verk­stjóri, í við­kom­andi firði. 

Karl Steinar segir að lög­fræð­ingar MAST séu að athuga hvað hægt sé að gera innan ramma lag­anna til að tryggja við­veru stöðv­ar­stjóra á því lax­eld­is­svæði sem við­kom­andi stýrir. „Við erum að kanna hvort við höfum lög­fræði­legar heim­ildir til þess að fara fram á þetta. Við ætlum að koma því áleiðis að ákvæði um við­veru stöðv­ar­stjóra verði komið inn í næstu laga­breyt­ingar um lax­eldið sem er í vinnslu. Manni finnst það vera skyn­sam­leg­ast. Þetta ætti að vera skil­yrði“

Lögreglurannsókn stendur yfir 

Nú stendur yfir lög­reglu­rann­sókn á slysa­slepp­ing­unni sem snýst meðal ann­ars um eft­ir­lits­leysi með kvínni sem gat kom á. Fóðurvél var skilin eftir í kvínni og gataði hana með þeim afleið­ingum sem eld­is­lax­arnir sluppu út. Arctic Fish sinnti ekki neð­an­sjáv­ar­eft­ir­liti með kvínni sem skyldi þar sem netið í henni undir yfir­borð­inu hafði ekki verið kannað í 95 daga áður en gatið upp­götv­að­ist. Samkvæmt vinnu­reglum á að fram­kvæmda neð­an­sjáv­ar­eft­ir­lit á að minnst kosti 60 daga fresti. Auk þess var ekki við­höfð ljósa­stýr­ing í kvínni sem gerði það að verkum að fisk­ur­inn varð kyn­þroska í meira mæli en átti að verða. Kyn­þroska fiskur getur frekar bland­ast við villta laxa­stofna ef hann sleppur. 

Samkvæmt því sem Karl Steinar segir þá getur lög­reglu­rann­sóknin á Arctic Fish ekki snú­ist um þetta með beinum hææti þar sem ekki er ákvæði um þetta í núgild­andi lögum um fisk­eldi.