Doði og hamskipti Elfar

Með skáld­sög­unni stimplar Þórdís Helga­dóttir sig ræki­lega inn í íslenska bók­mennta­senu sem frá­bær­lega fær rit­höf­undur, skrifar Salvör Gullbrá Þór­ar­ins­dóttir um skáld­sög­una Armeló.

Doði og hamskipti Elfar
Bók

Armeló

Höfundur Þórdís Helgadóttir
Forlagið
373 blaðsíður
Gefðu umsögn

„Maybe the good girls are only bad girls that’ve never been caught.“ - Úr lag­inu Ang­el­eyes með Ásdísi Maríu.

Elfur og Birgir eru fangar vest­rænna þæg­inda: Hlutlaus, getu­laus og ástríðu­laus. Ástríðu­laust sam­þykkir Elfur að fara með Birgi í bíl­ferða­lag um meg­in­land Evrópu og ástríðu­laust hangir hún á Instagram meðan á keyrsl­unni stendur. Ástríðu­laust stundar parið horn­krána og drekkur bjór í til­raun til að láta tím­ann líða. Þetta er svona frí þar sem ekk­ert áhuga­vert ger­ist – þangað til Birgir hverfur og skilur Elfi eftir alls­lausa í óáhuga­verðu þorpi ein­hvers staðar í Evrópu á meðan enn ein hita­bylgjan ríður yfir. Svona hljóma upp­haf­skring­um­stæður Armeló, fyrstu skáld­sögu Þórdísar Helga­dóttur, sem hefur síð­ustu ár vakið athygli fyrir smá­sögur og ljóða­bækur, auk þess sem hún er hluti af skálda­kollek­tí­vinu Svika­skáldum, en bók þeirra, Olía, var til­nefnd til Íslensku bók­mennta­verð­laun­anna árið 2021.

Hvarf Birgis hljómar kannski eins og byrj­unin á einu saka­mála-pod­kast­inu sem sögu­hetjan Elfur hlustar svo ákaft á, en með því hefst atburða­rás sem gengur í gegnum mörg áhuga­verð ham­skipti frá því að vera saga um enn eitt íslenska parið sem dauð­leið­ist með hvort öðru, yfir í inn­hverfa ferða­dag­bók um umbreyt­andi skóg­ar­göngu, yfir í Evr­ópu­borgar-rómans og spennu­sögu af fjár­glæfrum nýaldar-útrás­ar­vík­inga.

Eina stund­ina erum við stödd með Elfi á leið­in­legum vinnu­degi í túrista­búð í miðbæ Reykja­víkur og þá næstu á götum Prag-borgar með súper­mód­eli sem fyrir til­viljun er tví­fari Elfar. Það er mystík yfir öllu í þess­ari bók. Sú til­finn­ing vofir yfir að á næstu síðu komi næsta lag á lauknum í ljós, en lauk­ur­inn er enda­laus, eins og að standa í spegla­sal í tívolí, tvistið verður aldrei eins og þú heldur. Án þess að vilja spilla sög­unni verður þó að taka fram að gagn­rýn­andi varð fyrir von­brigðum með enda­lok sög­unnar, sem kemur ef til vill til af því að sem les­andi vildi ég fylgja þessum per­sónum lengra en við fengum að gera, svo­lítið eins og um cliffhanger í spennu­þætti hafi verið að ræða. 

Per­sónu­sköpun Þórdísar er í alla staði frá­bær, allt frá sam­starfs­konum Elfar í túrista­búð­inni til hins smeðju­lega Tibors, les­andi heill­ast gjör­sam­lega af þessu fólki í gegnum sögu­manns­augu Elfar. Elfur sjálf er týnd og á flótta, og er svo sympat­ísk akkúrat þess vegna. Lesandi fær smám saman glefsur sem sýna okkur mynd af þess­ari mann­eskju sem við ferð­umst með í gegnum sög­una. 

Við mót­umst af því sem við neytum, hvort sem það eru hlað­vörp, bækur eða Instagram, og Elfur er hold­gerv­ingur þess í bók­inni: hún bær­ist með vilja ann­arra, sátt í vilja- og fram­taks­leysi sínu þar til örlögin grípa í taumana. Hún er óáreið­an­legur sögu­maður eigin sögu, enda á flótta frá minn­ingum sínum og lífi. Hún van­treystir sjálfri sér lík­lega í sama mæli og les­and­inn. Tilvera nútíma­mann­eskj­unnar er jú ein­hvern veg­inn frá­leit og Þórdís nær með skrifum sínum og per­sónu­sköpun að fanga þessa frá­leitu til­veru okkar af mik­illi list, þessa þrá til að henda símunum okkar í sjó­inn, búa okkur til nýtt líf, líf sem er ævin­týra­legt, lif­andi og skáld­legt en ekki þessi stans­lausi doði og leið­indi sem vest­rænt þæg­inda­líf verður í sífellt meira mæli. 

Armeló er eins og skógur af ævin­týrum sem við eltum Elfi í gegnum, þreif­andi fyrir okkur í myrkr­inu. Á vendi­punkti byrjum við að fá inn­sýn í huga ann­arra per­sóna, og sam­hliða því byrjar sagan að verða yfir­nátt­úru­leg á mjög áreynslu­lausan hátt. Nið­ur­staðan er yfir­nátt­úru­leg og sál­ræn skáld­saga um  per­són­urnar sem við veljum að leika og fantasí­urnar sem við búum til í flótta frá lífi okkar. Með skáld­sög­unni stimplar Þórdís Helga­dóttir sig ræki­lega inn í íslenska bóka­mennta­senu sem frá­bær­lega fær rit­höf­undur.

Kjósa
6
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
1
ViðtalLífið á Grensás

Katla sem breytti heil­brigð­is­kerf­inu

Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvar­legan mænu­skaða og Katla Guðna­dóttir sem lenti í dul­ar­fullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grens­ás­deild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heima­þjón­ustu. Barátta hennar hefur þegar skilað for­dæma­lausri ákvörðun í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auð­veld­ara ef hún hefði ekki lifað slysið af.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár