„Ég heiti Aramtza, ég er frá Venes­ú­ela, ég er sex ára gömul,“ segir Aramtza Vald­errama á óað­finn­an­legri íslensku. Hún hefur verið hér í átta mán­uði með fjöl­skyldu sinni, alveg síðan þau ákváðu að flýja Venes­ú­ela. Móðir hennar, Selena Reyes, var þá ófrísk og var hrædd við að eign­ast barnið sitt í brotnu heil­brigð­is­kerfi heima­lands­ins.

Þau komu til Íslands og Selena fékk að eign­ast dreng­inn sinn á Land­spít­ala. Fjöl­skyldan ber íslenska heil­brigð­is­kerf­inu vel sög­una og Selena seg­ist ofboðs­lega þakk­lát fyrir þá aðstoð sem hún fékk þar við að koma syni sínum í heim­inn. 

En í síð­ustu viku fengu þau svar frá Útlend­inga­stofnun. Hæl­is­beiðni þeirra var hafnað. Fjöl­skyldan áfrýj­aði úrskurð­inum og bíður nið­ur­stöðu. 

Selena, eig­in­maður hennar Juan Valde­marra og börnin þeirra tvö voru stödd fyrir framan Hall­gríms­kirkju í morgun ásamt á fimmta tug ann­arra til þess að mót­mæla fyr­ir­hug­uðum brott­vís­unum Venes­ú­ela­búa frá land­inu. Mótmæli af sama meiði fóru einnig fram í Njarðvík og á Laug­ar­vatni.

Sögurnar sem fólkið í þessum hóp sögðu voru sögur af því að fá ekki við­eig­andi krabba­meins­með­ferð, sögur af því að fá að borða mest tvisvar á dag, sögur af ofbeld­is­fullum ránum og þöggun á vegum stjórn­valda. Og svörin sem fólkið hafði þegar það var spurt um það hvað það vildi var svarið ein­falt: „Ég vil vinna hér og geta lifað líf­inu mínu.“

Kominn með atvinnutilboð en á að fara

Hinn 25 ára gamli Miguel Vald­errama, föð­ur­bróðir Arömtzu litlu, var einnig staddur á mót­mæl­unum. Útlend­inga­stofnun hafn­aði beiðni hans um hæli nýverið og hann kærði þann úrskurð til kæru­nefndar Útlend­inga­mála.

„Mér finnst þetta svo ósann­gjarnt því ég hef fundið vinnu hér,“ sagði Miguel sem er hræddur við það sem bíður hans ef hann verður sendur aftur til Venes­ú­ela. 

„[Í Venes­ú­ela] borð­uðum við einu sinni eða tvisvar á dag. Það er mikið af glæpa­mönnum. Maður getur varla farið út vegna þess að glæpir eru svo algengir,“ sagði Miguel.

Kærunefndin segir ástandið skána, Venesúelabúar segja það versna

Frá árinu 2018 til árs­ins 2020 veitti Útlend­inga­stofnun þeim venes­ú­elsku rík­is­borg­urum sem sóttu um vernd hér svo­kall­aða við­bót­ar­vernd vegna ástands­ins í land­inu. Árið 2021 fór Útlend­inga­stofnun svo að synja fólki frá land­inu en kæru­nefnd útlend­inga­mála komst að þeirri nið­ur­stöðu að áfram skyldi hún veita fólk­inu við­bót­ar­vernd, sem það fékk. Aftur reyndi Útlend­inga­stofnun að synja umsóknum fólks frá land­inu í fyrra en kæru­nefndin stóð við sitt. Fólki frá Venes­ú­ela skyldi veitt við­bót­ar­vernd, ástandið í land­inu væri ein­fald­lega það slæmt. 

MótmæltFrá mót­mælum fyrir framan Hall­gríms­kirkju í morgun. Venes­ú­ela­búar mót­mæltu einnig á Laug­ar­vatni og í Njarðvík.

Mynd: Heim­ildin / Davíð Þór

Í lok síð­asta árs ákvað Útlend­inga­stofnun að bíða með umsóknir frá Venes­ú­ela. Þegar hún fór aftur að taka fyrir umsóknir fólks þaðan fyrr á þessu ári var þó nokkrum hafnað. 

Stór hópur venes­ú­el­skra rík­is­borg­ara, á fjórða hund­rað manns, sem höfðu fengið neitun frá Útlend­inga­stofnun kærðu ákvörðun hennar til kæru­nefndar útlend­inga­mála í sumar. Kæru­nefnd útlend­inga­mála stað­festi í síð­ustu viku þrjá nei­kvæða úrskurði Útlend­inga­stofn­unar í málum Venes­ú­ela­búa og sagði ástæð­una þá að ástandið í land­inu hafi batnað á síð­ustu mán­uðum.

Það segir Miguel ekki stand­ast.

„Ástandið í Venes­ú­ela er að verða verra og verra með hverjum deg­inum. For­eldrar mínir eru þar og þeir segja mér það.“

Vilja íslenska framtíð fyrir börnin sín

Aramtza er byrjuð í íslenskum skóla og hefur það gott. Hún hljóp í rólur í nágrenn­inu með bros á vör á meðan for­eldrar hennar, Selena og Juan, ræddu við blaða­mann. 

Þau vilja ekk­ert frekar en örugga og rólega fram­tíð fyrir hana og nýfæddan son­inn sem hefur aldrei andað að sér öðru lofti en því íslenska. Þau vilja sjá börnin sín leika sér í grænu íslensku grasi eða hvítum íslenskum snjó án þess að þau þurfi að ótt­ast um vel­ferð þeirra. Þau leyfa sér að vona áfram á meðan kæru­nefnd útlend­inga­mála tekur mál þeirra fyrir.