Kristrún mun hætta sem formaður ef Samfylkingin kemst ekki í stjórn

Kristrún Frosta­dóttir segir að hún myndi ekki sætta sig við það sem Katrín Jak­obs­dóttir hefur sætt sig við í yfir­stand­andi rík­is­stjórn­ar­sam­starfi. Ef Sam­fylk­ing­unni mis­tekst að kom­ast í rík­is­stjórn eftir næstu kosn­ingar þá mun Kristrún hætta sem for­maður hennar. 

Þótt Kristrún hafi ekki viljað úti­lokað sam­starf við nokkurn stjórn­mála­flokk, heldur sett áherslu á að kjós­endur styðji Sam­fylk­ing­una vegna stefnu hennar, þá segir hún stefna Sjálf­stæð­is­flokks­ins vera þannig að afar erfitt yrði að fara með þeim í rík­is­stjórn. Hugur hennar stendur til að setja á lagg­irnar mið-vinstri stjórn eftir næstu kosn­ingar. 

Þetta kemur fram í við­tali við Kristrúnu í Sunnu­dags­blaði Morg­un­blaðs­ins, en hún snéri aftur til þing­starfa í lið­inni viku eftir fæð­ing­ar­or­lof. 

Vinstri grænum líður betur að tala um mjúku málin

Í við­tal­inu segir Kristrún að Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra Vinstri grænna, sem leiðir óvenju­lega rík­is­stjórn með Fram­sókn­ar­flokknum og Sjálf­stæð­is­flokki, sé í stöðu þar sem hún komi ákveðnum hlutum ekki í gegn. „Ég held að hún væri betur sett með mig í fjár­mála­ráðu­neyt­inu en Bjarna. Þannig að ég hefði ekk­ert á móti því að sitja með Katrínu í rík­is­stjórn. Í mörgum grunn­málum eru Vinstri græn og Sam­fylk­ingin sam­mála. Sam­fylk­ingin og Vinstri græn eru þó ólík að því leyti að Sam­fylk­ingin hefur sterkar sós­í­alde­mókrat­ískar rætur, er kerf­is­flokkur í grunn­inn, þar sem fók­userað er á vel­ferð­ina og fjár­mögnun á henni, en þetta eru kjarna­mál í dag­legu lífi fólks. Á meðan hefur Vinstri grænum þótt allt í lagi að vera minna í þessum kerf­is­lægu málum en meira í stökum málum. Vinstri grænum líður kannski betur í rík­is­stjórn­inni að tala um mjúku málin sem kosta ekki pen­ing en skipta vissu­lega miklu máli, eins og mann­rétt­inda­mál. Við styðjum þessi mál en breyt­ing­arnar sem þurfa að eiga sér stað í íslensku sam­fé­lagi kosta breyt­ingar í fjár­mála­ráðu­neyt­inu og Sam­fylk­ingin væri ekki að standa með sjálfri sér sem sós­í­alde­mókrat­ískur flokkur nema hún sæi breyt­ingar þar. Ég væri ekki til­búin að sætta mig við það sem Katrín hefur sætt sig við.“

Vill mið-vinstri stjórn

Hún gæti vel hugsað sér að vinna með Katrínu í rík­is­stjórn en það hvaða rík­is­stjórn verði mynduð fari algjör­lega eftir því hvaða staða verði uppi eftir kosn­ingar. „Ég vil sjá mið-vinstri stjórn í land­inu. Það er kom­inn tími á það. Til þess að það ger­ist þarf Sam­fylk­ingin að verða stærsti flokkur lands­ins, for­ystu­flokkur. Aðal­at­riðið er að við séum með skýrar og breiðar línur sem fólkið í land­inu geti sam­ein­ast um sem og aðrir flokkar. Flokkur Katrínar rúm­ast í þeirri heims­mynd.“

Takist Sam­fylk­ing­unni ekki að kom­ast í rík­is­stjórn í næstu kosn­ingum mun Kristrún stíga til hliðar sem for­maður. „Sam­fylk­ingin er á þannig tíma­mótum að hún þarf að kom­ast í rík­is­stjórn. Mitt verk­efni, þegar ég tók við flokknum, var að gera hann stjórn­tækan. Ef mér tekst ekki að gera það þá hef ég brugð­ist. Ég tók þetta starf að mér til að leiða Sam­fylk­ing­una inn í rík­is­stjórn og í for­ystu við stjórn lands­ins. Ég mun standa og falla með því.“

Afar erfitt að fara í stjórn með Sjálfstæðisflokki

Kristrún segir að hún vilji að fólk kjósi Sam­fylk­ing­una út af flokknum, ekki út af því hvað hann er ekki. „Mér finnst stimplar sem fel­ast í því að segja: Við lofum að gera ekki þetta til marks um flokk sem treystir sér ekki til að segja: Þetta eru okkar verk­efni, treystið okkur til verka og þið fáið rík­is­stjórn sem skilar verk­efnum af sér. Ef stefnan sem Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hefur rekið und­an­farin ár og ára­tugi verður óbreytt eftir næstu kosn­ingar þá mun það hamla fram­förum í svo að segja öllum okkar stóru mála­flokkum svo mjög að afar erfitt verður að fara í rík­is­stjórn með þeim.“

Sam­fylk­ingin hefur verið á miklu flugi í skoð­ana­könn­unum að und­an­förnu. Hún mæld­ist með 27,8 pró­sent fylgi í síð­asta Þjóð­ar­púlsi Gallup. Flokk­ur­inn hefur ekki mælst með meira fylgi síðan í maí 2009, eða skömmu eftir banka­hrunið og kosn­ing­arnar sem haldnar voru í kjöl­far þess. Þá var Sam­fylk­ingin nýsest í rík­is­stjórn undir for­sæti Jóhönnu Sig­urð­ar­dóttur. 

Alls hefur fylgi flokks­ins auk­ist um 17,9 pró­sentu­stig frá síð­ustu kosn­ingum og rúm­lega tvö­fald­ast síðan að Kristrún til­kynnti fram­boð sitt til for­manns síðla sum­ars í fyrra. Hún tók svo við for­mennsku í flokknum í lok októ­ber. 

Ríkisstjórnin í frjálsu falli

Rík­is­stjórn­ar­flokk­arnir þrír: Vinstri græn, Fram­sókn­ar­flokkur og Sjálf­stæð­is­flokkur, hafa allir tapað mæl­an­legu fylgi frá síð­ustu kosn­ingum. Sam­eig­in­legt fylgi þeirra þriggja mælst nú 38,1 pró­sent en þeir fengu 54,3 pró­sent í kosn­ing­unum í sept­em­ber 2021.  Flokk­arnir þrír sem halda um stjórn­ar­taumana hafa því tapað 16,2 pró­sentu­stigum frá því að kosið var síð­ast. Sam­eig­in­legt fylgi þeirra hefur aldrei mælst minna síðan að þeir tóku fyrst við síðla árs 2017. 

Sama er að segja um stuðn­ing við rík­is­stjórn­ina. Hann mælist nú 39 pró­sent, og er það í fyrsta sinn sem hann fer  undir 40 pró­sent síðan að rík­is­stjórnin tók við fyrir fimm og hálfu ári síðan. Í fyrstu mæl­ingu rík­is­stjórnar Katrínar Jak­obs­dóttur, sem birt var í des­em­ber 2017, sögð­ust 74,1 pró­sent styðja rík­is­stjórn­ina.