Þessi grein birtist fyrir rúmlega 13 mánuðum.

Spyr hvort ekki séu til betri verkfæri en að biðja atvinnurekendur og fjármagnseigendur um „að haga sér“

Katrín Jak­obs­dótt­ir for­sæt­is­ráð­herra og þing­mað­ur Pírata, Hall­dóra Mo­gensen, ræddu á þing­inu í vik­unni efna­hags­ástand­ið á Ís­landi en Hall­dóra spurði Katrínu með­al ann­ars hvort stjórn­völd ættu ekki að gera meira en að „grát­biðja“ fjár­magnseig­end­ur og at­vinnu­rek­end­ur um að sýna ábyrgð og gæta hófs í arð­greiðsl­um. Katrín taldi upp þær að­gerð­ir sem rík­is­stjórn­in hef­ur stað­ið fyr­ir og sagði að ekki væri hægt að hunsa þær. „Allt það sem gert hef­ur ver­ið og hef­ur ver­ið boð­að snýst um að skapa hér rétt­lát­ara skatt­kerfi.“

Spyr hvort ekki séu til betri verkfæri en að biðja atvinnurekendur og fjármagnseigendur um „að haga sér“
Hver eru næstu skref? Halldóra spurði Katrínu hvort hún hefði ekki „betra verkfæri“ sem forsætisráðherra en að biðja atvinnurekendur og fjármagnseigendur „fallega að haga sér“. Hún spurði einnig hvað Katrín ætlaði að gera ef atvinnurekendur svöruðu ekki þessu kalli. „Hver eru næstu skref?“ Mynd: Bára Huld Beck

„Það hljóta að vera til verkfæri sem almennilega bíta og skerast í leikinn frekar en að grátbiðja fjármagnseigendur um að haga sér og taka þátt. Hvað með til dæmis alvöruhvalrekaskatt á fyrirtæki sem sýna methagnað á verðbólgutímum?“

Halldóra Mogensen þingmaður Pírata spurði Katrínu Jakobsdóttur forsætisráðherra í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í gær hvort til umræðu hefði komið að sækja fjárhæðir til fjármagnseigenda og atvinnurekenda en ekki einfaldlega biðja þá um að „haga sér aðeins betur í núverandi ástandi“.

Katrín svaraði og sagði að orð og gjörðir færu saman hjá ríkisstjórninni. „Allt það sem gert hefur verið og hefur verið boðað snýst um að skapa hér réttlátara skattkerfi. Allt það sem gert hefur verið á hinni hliðinni, gjaldahliðinni, hvort sem það snýst um að lækka kostnað fólks í heilbrigðiskerfinu, efla barnabótakerfið eða auka húsnæðisstuðninginn, er annað dæmi um aðgerðir sem snúa að því hvernig við getum tryggt sem best jöfnuð í samfélaginu,“ sagði ráðherrann. 

„Þetta er galin staða“

Halldóra hóf mál sitt á því að segja að í íslensku samfélagi séu þernur 17 ár að vinna sér inn árstekjur stjórnarformanns fyrirtækis. 

„Við búum í samfélagi þar sem olíuflutningabílstjórum dygði varla starfsævin til að vinna sér inn árstekjur forstjórans. Þetta er galin staða. Í ofanálag greiða fjármagnseigendur nærri helmingi lægri skatt en venjulegt launafólk, þau sem leigja aðgang að auðlindinni okkar á spottprís greiða sér út milljarða í arð, fjármagnstekjur hafa aldrei verið hærri og hafa fengið að vaxa upp úr öllu valdi, þrátt fyrir óðaverðbólgu, og rekstrarhagnaður íslenskra fyrirtækja á árunum 2021 til 2022 var sá mesti á öldinni og hlutfall hagnaðar af tekjum þeirra hefur aldrei mælst hærra en á árinu 2021. Og þetta er í verðbólguástandi sem er verulega farið að bíta almenning, en verðbólgan mælist nú 9,8 prósent og hefur ekki verið hærri síðan hrunárið 2009,“ sagði hún. 

Vitnaði hún í grein sem Katrín skrifaði í síðustu viku þar sem hún sagði að launafólk gæti ekki borið eitt þungann af baráttunni við verðbólguna heldur verði atvinnurekendur „að sýna ábyrgð og gæta hófs í arðgreiðslum en leita fremur allra leiða til að koma í veg fyrir að hækkun á vöru og þjónustu leiti út í verðlagið“.

Halldóra spurði Katrínu hver tilgangur væri með þessarar yfirlýsingar. „Hefur hún ekki betra verkfæri sem forsætisráðherra en að biðja atvinnurekendur og fjármagnseigendur fallega að haga sér?“ Hún spurði einnig hvað Katrín ætlaði að gera ef atvinnurekendur svöruðu ekki þessu kalli. „Hver eru næstu skref?“

Mikilvægt að orðum fylgi gjörðir

Katrín sagði að það væri einmitt mikilvægt að orðum fylgdu gjörðir og þakkaði hún Halldóru fyrir að setja þessi pólitísku mál á dagskrá því það væri algjörlega óumdeilt að sú ríkisstjórn sem hún hefur leitt hefði beitt sér fyrir því að lækka skattbyrði tekjulægstu hópanna í samfélaginu. 

„Það gerðum við með skattkerfisbreytingum þar sem við tókum upp þrepaskipt tekjuskattskerfi á nýjan leik, sem var risastórt hagsmunamál fyrir fólkið í landinu og sem skilar sér langbest til tekjulægstu hópanna, fyrir utan að við gerðum þá mikilvægu breytingu að þrepamörkin fylgja núna sömu vísitölu, ólíkt því sem áður var þar sem gliðnaði alltaf meira og meira á milli hinna launahærri og tekjulægri.“ 

Atvinnulífið leggi sitt að mörkumForsætisráðherra segir að það sé gríðarlega mikilvægt að atvinnulífið leggi sitt af mörkum.

Þá benti hún á að stjórnvöld hefðu hækkað fjármagnstekjuskattinn og í nýrri fjármálaáætlun væri boðuð hækkun á ýmsum þeim greinum sem væru að nýta hinar sameiginlegu auðlindir. Fiskeldisgjaldið myndi hækka og boðuð væri hækkun á veiðigjaldi. „Ég fagna því ef við fáum stuðning við þá ráðstöfun, og boðaðar eru viðbótarálögur á lögaðila í landinu, sem hefur vissulega verið umdeilt en kemur ekki síst til vegna þess að við þurfum að leggjast sameiginlega á árar, eins og kemur fram í þeirri grein sem háttvirtur þingmaður nefnir hér, til að slá á verðbólguna. 

Það er gríðarlega mikilvægt að atvinnulífið leggi sitt af mörkum þar. Þá er auðvitað einnig boðað að ferðaþjónustan leggi meira af mörkum með upptöku gistináttagjalds á nýjan leik og boðuð er ný gjaldtaka á skemmtiferðaskip sem auðvitað eiga að greiða einhvers konar gistináttagjald samhliða einhvers konar umhverfisgjaldi því það eru umhverfisáhrif af komu þeirra,“ sagði ráðherrann. 

Þær aðgerðir sem farið hefur verið í séu ekki að bíta

Halldóra sagði í framhaldinu að hún hefði spurt Katrínu hver tilgangur yfirlýsingar hennar væri. „Út af því að mér finnst liggja í augum uppi að forsætisráðherra hljóti að hafa verkfæri til að skerast í leikinn þegar það er svona gríðarlegur hagnaður hjá fyrirtækjum, hjá fyrirtækjaeigendum og miklar arðgreiðslur á tímum verðbólgu eins og við erum að ganga í gegnum í dag, sem er að bíta almenning. 

Það hljóta að vera til verkfæri sem almennilega bíta og skerast í leikinn frekar en að grátbiðja fjármagnseigendur um að haga sér og taka þátt. Hvað með til dæmis alvöruhvalrekaskatt á fyrirtæki sem sýna methagnað á verðbólgutímum? Er þetta eitthvað sem hefur komið til umræðu, því að mér þykir það augljóst ef forsætisráðherra trúir því staðfastlega að það þurfi að vera einhver ábyrgð á herðum fjármagnseigenda, á herðum atvinnurekanda, þá þurfi að sækja þennan pening en ekki bara biðja fólk um að haga sér aðeins betur í núverandi ástandi,“ sagði hún. 

Halldóra lauk máli sínu á því að tala um að núverandi ástand væri augljóst og þær aðgerðir sem hefði verið farið í væru ekki að bíta. „Þannig að ég spyr aftur: Hvað ætlar forsætisráðherra sér með þessum orðum sínum til fyrirtækja og atvinnurekanda? Eiga engar raunverulegar aðgerðir að fylgja til að taka á þessu ástandi þannig að við sjáum árangur af því strax?“

Þýðir ekki að saka forsætisráðherrann „um það að tala bara út í loftið“

Katrín tók ekki vel í orð Halldóru þegar hún kom aftur í pontu og velti því fyrir sér hvort hún hefði ekki hlustað á hið fyrra svar þar sem farið hefði verið yfir aðgerðir. Halldóra greip fram í og svaraði: „Jú, jú.“

„Það þýðir ekki að koma hér upp og saka forsætisráðherrann um það að tala bara út í loftið en hunsa í raun og veru allt það sem gert hefur verið. Allt það sem gert hefur verið og hefur verið boðað snýst um að skapa hér réttlátara skattkerfi. Allt það sem gert hefur verið á hinni hliðinni, gjaldahliðinni, hvort sem það snýst um að lækka kostnað fólks í heilbrigðiskerfinu, efla barnabótakerfið eða auka húsnæðisstuðninginn, er annað dæmi um aðgerðir sem snúa að því hvernig við getum tryggt sem best jöfnuð í samfélaginu. 

Allt það sem ríkisstjórnin hefur gert hingað til og boðað til að takast á við verðbólguna höfum við verið að ræða hér, meðal annars í umræðum um fjármálaáætlun þar sem við höfum lagt sérstaka áherslu á að standa vörð um tekjulægstu hópana og tryggja það einmitt að lögaðilar, þeir sem eru til að mynda að nýta sameiginlegar auðlindir okkar, leggi meira af mörkum til samfélagsins. Þetta er algjörlega kristaltært,“ sagði Katrín. „Þannig að ef háttvirtur þingmaður er að spyrja hvort orð og gjörðir fari saman – já, þá er það þannig.“

Kjósa
15
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • SSS
    Sigurjón Smári Sverrisson skrifaði
    “hunsa„ - “hundsa„ +
    0
  • ÁH
    Ásmundur Harðarson skrifaði
    Það væri fróðlegt ef einhver blaðamaður tæki saman "allt það sem gert hefur verið ....til að skapa hér réttlátara skattkerfi".

    Mér hefur sýnst að allt hafi þetta verið afar léttvægt, nánast fyrst og fremst að nafninu til, 1% hér, 1/2% þar og jafnvel eingöngu millifærsla milli lágtekjuhópa.

    Svo mætti tilgreina það sem hefði verið hægt að gera og hve miklu betri árangri það hefði skilað
    3
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Kaup Kviku á Ortus: Kjartan hagnaðist um nærri 200 milljónir sama ár
3
Fréttir

Kaup Kviku á Ort­us: Kjart­an hagn­að­ist um nærri 200 millj­ón­ir sama ár

Einn af þeim al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Kvika keypti hluta­bréf í breska veð­lána­fyr­ir­tæk­inu Ort­us af ár­ið 2022 var fé­lag í eigu fjár­fest­is­ins Kjart­ans Gunn­ars­son­ar, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóra Sjálf­stæð­is­flokks­ins. Hann og Ár­mann Þor­valds­son, þá­ver­andi að­stoð­ar­for­stjóri Kviku og nú­ver­andi for­stjóri, eru við­skipta­fé­lag­ar og áttu með­al ann­ars báð­ir hluta­bréf í Ort­us á sama tíma.
Ráðning stjórnanda til MAST vekur athygli: „Ég er fagmaður"
5
FréttirLaxeldi

Ráðn­ing stjórn­anda til MAST vek­ur at­hygli: „Ég er fag­mað­ur"

MAST til­kynnti starfs­mönn­um sín­um um það á mið­viku­dag­inn að bú­ið væri að ráða Þor­leif Ág­ústs­son sem nýj­an sviðs­stjóra yf­ir með­al ann­ars fisk­eld­is­deild­ina hjá stofn­un­ina. Þor­leif­ur hef­ur skrif­að grein­ar þar sem hann tal­ar fyr­ir lax­eldi í sjókví­um. Þor­leif­ur seg­ist vera vís­inda­mað­ur og að hann taki ekki af­stöðu. For­stjóri MAST, Hrönn Jó­hann­es­dótt­ir vill ekki ræða um ráðn­ing­una þeg­ar eft­ir því er leit­að.
Þórður Snær Júlíusson
7
Leiðari

Þórður Snær Júlíusson

Hand­bók um leið­ir til að þykj­ast sið­leg­ur ráð­herra

Á Ís­landi er við lýði reglu­verk sem á að koma í veg fyr­ir spill­ingu ráð­herra og auka traust á stjórn­sýslu. Ný­lega var gef­in út hand­bók með út­skýr­ing­um á regl­un­um með raun­hæf­um dæm­um. Raun­veru­leik­inn sýn­ir hins veg­ar að ráð­herr­ar láta þetta ekki hafa áhrif á hegð­un sína. Regl­urn­ar gilda bara þeg­ar það reyn­ir ekki á þær.
Ríkisstjórnin vill gefa kvótann í laxeldinu um aldur og ævi
9
FréttirLaxeldi

Rík­is­stjórn­in vill gefa kvót­ann í lax­eld­inu um ald­ur og ævi

Í frum­varpi mat­væla­ráð­herra um lagar­eldi er kveð­ið á um að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in í land­inu hafi „ótíma­bund­in“ rekstr­ar­leyfi til að stunda sjókvía­eldi í ís­lensk­um fjörð­um. Hing­að til hafa rekstr­ar­leyf­in ver­ið tíma­bund­in í 16 ár. Með þessu ákvæði munu stjórn­völd á Ís­landi ekki geta bann­að sjókvía­eldi án þess að baka sér skaða­bóta­skyldu gagn­vart lax­eld­is­fyr­ir­tækj­un­um.
Kostnaður við árshátíð fram úr skattfrelsi: „Ekki einhver trylltur glamúr“
10
Viðskipti

Kostn­að­ur við árs­há­tíð fram úr skatt­frelsi: „Ekki ein­hver tryllt­ur glamúr“

Kostn­að­ur á hvern starfs­mann við árs­há­tíð Lands­virkj­un­ar fór fram úr skatt­frjáls­um kostn­aði um 34 til 230 þús­und á mann, eft­ir því hvernig á það er lit­ið, og gæti starfs­fólk­ið því þurft að greiða skatt af þeim krón­um. Lands­virkj­un ætl­ar, að sögn upp­lýs­inga­full­trúa, að fara að lög­um og regl­um um skatt­skil en gef­ur ekki uppi hvernig upp­gjör­inu er hátt­að gagn­vart starfs­fólk­inu.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

„Verðmætin okkar felast líka í að nýta náttúruna“
6
FólkForsetakosningar 2024

„Verð­mæt­in okk­ar fel­ast líka í að nýta nátt­úr­una“

Halla Hrund Loga­dótt­ir vill hafa sömu vök­ulu augu sem hún hef­ur haft sem orku­mála­stjóri og nýta þau, og rödd sína, með sterk­ari hætti í embætti for­seta. Halla Hrund er með stórt nátt­úru­hjarta en verð­mæt­in fel­ast líka í að nýta nátt­úr­una. „Fyr­ir mér felst þetta í jafn­vægi og virð­ingu í sam­skipt­um, við þurf­um ekki að deila svona mik­ið.“
Jón Gnarr segir að ísraelskir landnemar í Palestínu þurfi að hypja sig
8
FréttirForsetakosningar 2024

Jón Gn­arr seg­ir að ísra­elsk­ir land­nem­ar í Palestínu þurfi að hypja sig

Jón Gn­arr lýs­ir yf­ir harðri and­stöðu við stríð­ið í Palestínu í ný­legu við­tali í hlað­varp­inu Vakt­inn. Hann vill taf­ar­laust vopna­hlé, póli­tíska end­ur­nýj­un í Ísra­el og að land­töku­byggð­ir Ísra­els í Palestínu verði lagð­ar nið­ur. „Það þarf bara að jafna þetta við jörðu og segja þessu liði að hypja sig.“
Það er búið að einkavæða hafið og færa örfáum á silfurfati
9
Allt af létta

Það er bú­ið að einka­væða haf­ið og færa ör­fá­um á silf­urfati

Kjart­an Páll Sveins­son, formað­ur Strand­veiði­fé­lags­ins, elsk­ar haf­ið út af líf­inu, eins og hann orð­ar það, og vill ekki að það sé tek­ið af hon­um eða öðr­um Ís­lend­ing­um. Hann seg­ir haf­ið hafa ver­ið tek­ið af þjóð­inni, einka­vætt og fært ör­fá­um á silf­urfati. Hann vill að strand­veiði fái stærri hluta úr pott­in­um og pott­ur­inn fyr­ir aðra en kvótakónga stækki.
Sigríður Hrund greiddi fyrir viðtal á NBC – Verðið trúnaðarmál
10
FréttirForsetakosningar 2024

Sig­ríð­ur Hrund greiddi fyr­ir við­tal á NBC – Verð­ið trún­að­ar­mál

Sig­ríð­ur Hrund Pét­urs­dótt­ur for­setafram­bjóð­andi greiddi ásamt nokkr­um öðr­um kon­um fyr­ir birt­ingu við­tals við hana hjá banda­ríska fjöl­miðl­in­um NBC en verð­ið er trún­að­ar­mál. Hún seg­ist hafa vilj­að grípa tæki­fær­ið til þess að benda á það hve op­ið fram­boðs­ferl­ið er á Ís­landi og til þess að sýna að venju­leg kona gæti boð­ið sig fram til for­seta.

Mest lesið í mánuðinum

Læstur inni í íbúðinni sinni í fimmtán ár
1
Viðtal

Læst­ur inni í íbúð­inni sinni í fimmtán ár

Sveinn Bjarna­son bjó í fimmtán ár í læstri íbúð á veg­um Ak­ur­eyr­ar­bæj­ar. Hann bank­aði oft ít­rek­að og grét áð­ur en starfs­fólk opn­aði fyr­ir hon­um. Móð­ir hans gerði end­ur­tekn­ar at­huga­semd­ir við að hann væri læst­ur inni og seg­ir son sinn hafa ver­ið van­rækt­an. Fyrr á þessu ári greip hún til þess ör­þrifa­ráðs að flytja hann bú­ferl­um í ann­an lands­hluta til að fá mann­sæm­andi að­bún­að fyr­ir hann. Mál Sveins varp­ar ljósi á al­var­leg­ar brota­lam­ir í þjón­ustu við fatl­að fólk á Ís­landi og sýn­ir hvernig mann­rétt­indi hafa ver­ið virt að vett­ugi ár­um sam­an.
Eina leiðin til að halda lífinu áfram var að koma út
3
ViðtalForsetakosningar 2024

Eina leið­in til að halda líf­inu áfram var að koma út

Bald­ur Þór­halls­son bældi nið­ur eig­in kyn­hneigð frá barns­aldri og fannst hann ekki geta ver­ið hann sjálf­ur. Fyr­ir 28 ár­um tók hann ákvörð­un um að koma út úr skápn­um, það var ekki ann­að í boði ef hann ætl­aði að halda áfram með líf­ið. Nú stefna þeir Fel­ix Bergs­son á Bessastaði. „Við eig­um 28 ára ást­ríkt sam­band að baki og höf­um ekk­ert að fela,“ seg­ir Fel­ix.
Nýjar ógnir blasa við Íslendingum
4
Úttekt

Nýj­ar ógn­ir blasa við Ís­lend­ing­um

Ís­land get­ur orð­ið skot­mark í styrj­öld sem veik­asti hlekk­ur­inn í varn­ar­keðju Vest­ur­landa. Don­ald Trump hafn­ar skuld­bind­ingu Banda­ríkj­anna til að verja NATO-ríki sem borga ekki sinn skerf, en Ís­land er lengst frá því af öll­um. Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir, fyrr­ver­andi ut­an­rík­is­ráð­herra, seg­ir varn­ar­samn­ing­inn við Banda­rík­in hafa „af­skap­lega tak­mark­að gildi“.
„Ég ætla ekki að kinka kolli framan í einhver illmenni án þess að segja neitt“
6
ViðtalForsetakosningar 2024

„Ég ætla ekki að kinka kolli fram­an í ein­hver ill­menni án þess að segja neitt“

Jón Gn­arr er kom­inn í for­setafram­boð. Hann seg­ir meiri þörf á gleði og húm­or í lýð­ræð­inu og sam­fé­lag­inu þar sem of­fram­boð sé á leið­ind­um og er sann­færð­ur um að þjóð­in sé að leita sér að mann­eskju sem hún geti séð sjálfa sig í. Jón ætl­ar sér að mýkja freka kall­inn með kær­leik­ann að vopni og lof­ar að vera hvorki of­stopa­mann­eskja né lydda, nái hann kjöri. Svo hef­ur hann alltaf dreymt um að búa í Garða­bæ.
Hjúkrunarheimilið Sóltún fékk 20 milljarða frá íslenska ríkinu
7
Fréttir

Hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún fékk 20 millj­arða frá ís­lenska rík­inu

Frá ár­inu 2009 hef­ur hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún feng­ið tæp­lega 20 millj­arða króna frá ís­lenskra rík­inu. Um 90 pró­sent af tekj­um Sól­túns koma frá rík­inu. Eig­end­urn­ir hafa tek­ið á þriðja millj­arð króna út úr rekstr­in­um með því að selja fast­eign­ir og lóð­ir og lækka hluta­fé fyr­ir­tæk­is­ins. All­ur rekst­ur­inn bygg­ir hins veg­ar á um­deild­um samn­ingi við ís­lenska rík­ið sem gerð­ur var ár­ið 2000.
Risar í landbúnaði orðnir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýnist
8
Rannsókn

Ris­ar í land­bún­aði orðn­ir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýn­ist

Laga­breyt­ing sem var fyr­ir einu og hálfu ári köll­uð „að­för að neyt­end­um“ var sam­þykkt á Al­þingi í lok síð­ustu viku með at­kvæð­um minni­hluta þing­manna. Um er að ræða af­nám á ólög­mætu sam­ráði stærstu land­bún­að­ar­fyr­ir­tækja lands­ins. Laga­breyt­ing­unni var laum­að inn í frum­varp á loka­metr­um af­greiðslu þess með mik­illi að­komu þeirra sem mest græða á henni.
Halla nú ósammála mörgu sem hún beitti sér fyrir sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs
10
FréttirForsetakosningar 2024

Halla nú ósam­mála mörgu sem hún beitti sér fyr­ir sem fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs

Ár­ið 2007 mælti Halla Tóm­as­dótt­ir, sem þá var fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs, fyr­ir breyt­ing­um til þess að Ís­land gæti orð­ið „best í heimi.“ Þar á með­al var að setja á flata og lága skatta, einka­væða há­skóla og heil­brigðis­kerfi, einka­væða nátt­úru­auð­lind­ir og stór­auka ensku­kennslu. Heim­ild­in kann­aði hver við­horf Höllu væru til mála­flokk­anna í dag.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár