Fangelsisdómur og sekt fyrir að breyta málverki

Danskur and­ófs­lista­maður hefur verið dæmdur til fang­els­is­vistar og sektar fyrir að breyta lista­verki sem eignað er Asger Jorn, einum þekktasta list­mál­ara Dana. Asger Jorn hafði ára­tugum fyrr skapað lista­verkið með því að mála yfir hluta myndar eftir annan mann.

Fangelsisdómur og sekt fyrir að breyta málverki
Dæmdur Ibi-Pippi Orup Hedegaard hét áður Per Erik. Mynd: Facebook-síða Ibi-Pippi Orup Hedegaard

Um hádeg­is­bil 22. apríl í fyrra upp­götv­uðu verðir á Jorn safn­inu í Sil­ke­borg að einn safn­gesta var að bera lím á eitt þekktasta verk safns­ins „Den for­ur­lig­ende Ælling“. Safn­gest­ur­inn límdi síðan mynd af sér á hluta verks­ins og skrif­aði síðan nafn sitt, Ibi-Pippi, á mál­verkið. Ibi-Pippi var hand­tekin á staðnum og for­verðir safns­ins hófust þegar handa við að hreinsa verkið. Sú vinna stóð mán­uðum saman og þótt límið sem Ibi-Pippi not­aði hafi verið mjög sterkt tókst for­vörð­unum að fjar­lægja „við­bót­ina“ að mestu leyti en hins vegar ekki árit­un­ina. 

Einn þekktasti listmálari Dana  

Asger Jorn er meðal þekkt­ustu list­mál­ara Dana og þekktur víða um heim. Hann fædd­ist í þorp­inu Vejrum á Norð­vestur- Jótlandi árið 1914 en ólst upp í Sil­ke­borg. Að loknu fimm ára námi við Kenn­ara­skól­ann í Sil­ke­borg sneri hann sér að mynd­list sem hann starf­aði við til ævi­loka árið 1973. 

Hann hét fullu nafni Asger Oluf Jørg­en­sen en tók árið 1946 upp lista­manns­nafnið Asger Jorn. Hann dvaldi lang­dvölum í Frakk­landi, Sviss og á Ítalíu. En hafði ætíð sterk tengsl við Sil­ke­borg, sem hann leit á sem sinn heimabæ. Asger Jorn var mjög afkasta­mik­ill lista­maður en líka ötull safn­ari. Árið 1953 færði hann Lista­safn­inu í Sil­ke­borg nokk­urt safn list­verka og við and­lát hans 1973 hafði hann gefið safn­inu 5500 lista­verk eftir 140 lista­menn víðs­vegar að úr heim­inum. Árið 2010 var nafni safns­ins breytt og heitir nú Museum Jorn, saf­n­eignin telur nú um 30 þús­und verk.

Myndirnar af flóamarkaðnum 

Árið 1958 keypti Asger Jorn all­margar myndir, einkum olíu­mál­verk, á flóa­mark­aði í París en þar var hann þá með vinnu­stofu. Verkin, sem voru eftir ýmsa lítt þekkta mál­ara, kost­uðu lítið. Á vinnu­stof­unni tók Asger Jorn nú til við að breyta verk­unum. Það gerði hann með því að mála nýja mynd yfir hluta lérefts­ins. Þekktust þess­ara „end­ur­bættu“ mynda eins og lista­mað­ur­inn kall­aði þær, er „Den For­urolig­ende Ælling“ sem kannski mætti þýða sem Ískyggi­legi, eða áhyggju­fulli, and­ar­ung­inn. Upp­haf­lega mál­verkið er í raun­sæ­is­stíl, lítið hús umlukið trjám, engin mann­vera sjá­an­leg. Hægra megin í mynd­flet­inum er lit­skrúð­ugur and­ar­ungi í yfir­stærð, hann mál­aði Asger Jorn. Neðst til hægri má sjá tvö nöfn, ekki mjög auð­lesin. Annað þeirra er kannski Jorn, hitt lík­lega Berton. Ískyggi­legi and­ar­ung­inn er meðal all­margra verka sem Asger Jorn „end­ur­bætti“ með þessum hætti og hanga uppi í Museum Jorn í Sil­ke­borg. 

Ibi-Pippi mætir á staðinn    

Þegar starfs­fólk Jorn safns­ins mætti til vinnu og opn­aði dyr safns­ins klukkan 10 að morgni 22. apríl í fyrra bjóst það ekki við að þessi dagur yrði öðru­vísi en aðrir dagar. Reyt­ingur af fólki, gestir sem kæmu til að skoða verkin á safn­inu og um hádeg­is­bil mætti búast við gestum á veit­inga­stað­inn í safn­inu. Örygg­is­gæsla hafði alla tíð verið fremur lítil og gestir þurftu ekki að skilja bak­poka eða hlið­ar­töskur eftir í læstum skápum.

Meðal þeirra sem komu á safnið um hádeg­is­bil voru þrjár mann­eskjur sem hvorki ætl­uðu sér að skoða verkin né fá sér hress­ingu á safn­inu. Þetta fólk tók stefn­una rak­leiðis að Ískyggi­lega and­ar­ung­anum. Einn þre­menn­ing­anna dró fram lím­túpu og mak­aði lím­inu á hluta and­ar­ung­ans, og setti þar síðan mynd af sér. Skrifaði síðan nafnið sitt Ibi- Pippi stórum stöfum neð­ar­lega á hægri hluta mynd­ar­innar. Allt þetta festi einn úr hópnum á mynd­band og sendi reyndar sam­tímis út á netið.

Ibi- Pippi gerði ekki til­raun til að flýja af vett­vangi og hreyfði engum mót­mælum við hand­töku. 

Dönsku kennitölulögin

Samkvæmt dönsku lögum bera allir Danir kenni­tölu. Hún sam­anstendur af 10 tölu­stöfum: fæð­ing­ar­degi, mán­uði og ári og síðan fjórum tölu­stöfum til við­bótar. Hjá körlum er aft­asti stafur odda­tala en hjá konum slétt tala. 

Sjái maður fjóra öft­ustu staf­ina í kenni­töl­unni, til dæmis 3907, veit maður að við­kom­andi er karl, sam­kvæmt dönsku þjóð­skránni, ef það eru t.d 2468 þá er það kona. Árið 2014 var lögum breytt og nú gátu karlar og konur óskað eftir að skipta um kyn í þjóð­skránni, og þar með fengið nýja kenni­tölu. Ekki fylgdi þess­ari laga­breyt­ingu krafa um lík­am­legt kyn­leið­rétt­ing­ar­ferli. 

Per Erik varð Ibi-Pippi

Ibi-Pippi er óvenju­legt nafn. Það gildir sömu­leiðis um per­són­una sem ber það.  

Ibi-Pippi er 45 ára að aldri. Fékk við skírn nafnið Per Erik og fjöl­skyldu­nafnið var Orup Hedegaard. Fullt nafn var sem sé Per Erik Orup Hedegaard.

Árið 2015 sótti Per Erik um kyn­skipt­ing­ar­skrán­ingu í þjóð­skrá. Og fékk þá nýtt nafn, heitir nú Ibi-Pippi Orup Hedegaard. Per Erik, eða Ibi- Pippi fór ekki þá í lík­am­legt kyn­leið­rétt­ing­ar­ferli og hefur ekki gert. Þess má geta að fyrir þessa breyt­ingu hafði Per Erik verið tví­giftur og eign­ast sex börn. 

Skömmu eftir að hafa fengið nýja nafnið fór Ibi-Pippi í sund. Þegar hann kom í bún­ings­klef­ann hrukku konur sem þar voru við og sögðu að hann hefði greini­lega farið klefa­villt. Þegar Ibi- Pippi sagð­ist vera kona, þótt hún liti svona út, köll­uðu kon­urnar á starfs­mann. Sá skip­aði Ibi- Pippi að fara í karla­klef­ann en þegar hún neit­aði, og sýndi nýja sjúkra­trygg­inga­kortið, var henni að lokum vísað í bún­ings­klefa ætl­aðan fötl­uðum. „Ég ákvað að fara í sund til að kanna hvernig brugð­ist yrði við“ sagði Ibi- Pippi síðar í við­tali. 

Dags dag­lega gengur hún í karl­manns­fötum en þegar hún klæðir sig uppá velur hún kven­fatnað. 

Ibi- Pippi hefur árum saman unnið fyrir sér með texta­skrifum og gefið út all­margar bækur, sögur og ljóð. Hún hefur einnig tekið þátt í sam­kundum á vegum hægri hreyf­ing­ar­innar Stram Kurs en segir það sem hún gerði á Museum Hjort ekki tengj­ast þeirri hreyf­ingu á neinn hátt.  

Viðbótarbreyting  

Ibi- Pippi hefur sagt að með því að líma mynd af sjálfri sér á mynd sem Asger Jorn hafði breytt vildi hún mót­mæla því að lista­menn, eða hver sem er, geti keypt lista­verk og gert það að sínu með því að breyta mynd­inni og merkja hana síðan eigin nafni. Eins og Asger Jorn hefði gert, og kallað „modifikation“ minni háttar breyt­ingu eða aðlögun. „Það sem ég gerði var við­bót­ar­breyt­ing og þess vegna merkti ég mér verkið, alveg eins og Asger Jorn gerði“. 

Sekt og fangelsisdómur  

Síð­ast­lið­inn mánu­dag, 13. mars, var Ibi-Pippi, í Bæj­ar­rétt­inum í Viborg (lægsta dóm­stigi af þremur) dæmd í 18 mán­aða fang­elsi og til greiðslu tæpra tveggja millj­óna danskra króna (38 millj­ónir íslenskar). Sekt­ar­upp­hæðin mið­ast, að sögn dóm­ara, við við­gerð­ar­kostn­að­inn á verk­inu. Ibi- Pippi hefur áfrýjað nið­ur­stöð­unni til Lands­réttar en ekki hefur verið til­kynnt hvenær málið verði tekið fyrir þar. Hún sagð­ist hafa búist við að fá dóm en sér þætti sektin í hærra lagi.

Kvenna- eða karlafangelsi?

Danskir fjöl­miðlar hafa fjallað tals­vert um þetta sér­kenni­lega mál. Sú spurn­ing hefur líka vaknað, ef dóm­ur­inn stendur, hvort Ibi- Pippi skuli afplána í karla- eða kvenna­fang­elsi. Fang­els­is­yf­ir­völd svör­uðu aðspurð að yfir­leitt væri kennitalan látin ráða en vildu að öðru leyti ekki segja neitt um þetta til­tekna mál. Sjálf hefur Ibi- Pippi sagt að verði dóm­ur­inn stað­festur í Lands­rétti vilji hún afplána í kvenna­fang­elsi. 

Kjósa
6
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Mest lesið í mánuðinum

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár