Allir tólf ráð­herrar rík­is­stjórn­ar­innar hafa nú tvo aðstoð­ar­menn hver, í kjöl­far þess að Nanna Kristín Tryggva­dóttir var ráðin aðstoð­ar­maður Bjarna Bene­dikts­sonar fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, en til­kynnt var um ráðn­ingu hennar í gær. 

Áður en til ráðn­ingar Nönnu Krist­ínar kom hafði Bjarni um nokk­urt skeið verið eini ráð­herr­ann í rík­is­stjórn­inni sem ein­ungis hafði einn aðstoð­ar­mann sér til halds og trausts, en ráð­herrum hefur allt frá árinu 2011 verið heim­ilt að ráða tvo ein­stak­linga sér til aðstoðar.

Síðan þá hafa ráð­herra­emb­ættin aldrei verið jafn mörg og þau eru nú, eða tólf tals­ins, og því ljóst að aðstoð­ar­menn ráð­herra hafa aldrei verið fleiri en nú eða tutt­ugu og fjórir tals­ins. 

Til við­bótar við aðstoð­ar­menn ráð­herra hefur rík­is­stjórnin einnig heim­ild í lögum til að ráða sér þrjá aðstoð­ar­menn til við­bótar. Sú heim­ild er ekki að fullu nýtt, en rík­is­stjórnin er í dag með tvo aðstoð­ar­menn. 

Dagný Jóns­dóttir er aðstoð­ar­maður rík­is­stjórnar um sam­hæf­ingu mála og Henný Hinz er aðstoð­ar­maður rík­is­stjórnar á sviði vinnu­mark­aðs-, efna­hags- og lofts­lags­mála. 

Rannsóknarnefnd taldi rétt að fjöldi aðstoðarmanna tæki mið af stærð ráðuneyta

Sem áður segir hefur heim­ild til þess að ráða tvo aðstoð­ar­menn á hvern ráð­herra verið til staðar í lögum frá árinu 2011, er ný heild­ar­lög um Stjórn­ar­ráð Ísland tóku gildi.

Jóhanna Sig­urð­ar­dóttir, for­sæt­is­ráð­herra í þáver­andi rík­is­stjórn Sam­fylk­ingar og Vinstri grænna, lagði fram laga­frum­varpið sem síðar var sam­þykkt með all­mörgum breyt­ingum.

Stjórn Jóhönnu og Stein­grímsHér er ein útgáfa af rík­is­stjórn Jóhönnu Sig­urð­ar­dóttur, en ráð­herrar í henni voru tólf þegar mest lét en átta, eins og hér á mynd­inni, á seinni hluta kjör­tíma­bils­ins.

Mynd: Stjórn­ar­ráð Íslands

Í frum­varpi Jóhönnu var lagt upp með að ráð­herrar gætu ráðið sér einn aðstoð­ar­mann og einn ráð­gjafa, en áður höfðu ráð­herrar getað verið með einn póli­tískan aðstoð­ar­mann.

Með þessu var brugð­ist við til­lögum rann­sókn­ar­nefndar Alþingis um banka­hrunið, en nefndin taldi póli­tíska stefnu­mótun inni í ráðu­neyt­unum ekki nægi­lega burð­uga. Á meðal til­lagna sem nefndin setti fram var að við myndun rík­is­stjórna yrði ákveðið hvort ráð­herrar gætu ráðið sér einn eða tvo póli­tíska aðstoð­ar­menn til að aðstoða sig við stefnu­mótun.

„Fjöldi aðstoð­ar­manna hvers ráð­herra innan þess­ara marka verði samn­ings­at­riði milli stjórn­ar­flokka en tæki mið af stærð og umfangi ráðu­neytis,“ sagði í til­lögu frá rann­sókn­ar­nefnd­inni um þetta efni.

Ákveðið að auka svigrúmið enn frekar

Við umfjöllun þáver­andi all­herjar- og mennta­mála­nefndar þings­ins, sem leidd var af þing­mann­inum Róbert Marshall, sem þá var í Sam­fylk­ingu, var þó talið brýnt að skapa enn meira svig­rúm fyrir ráð­herra til að ráða til sín póli­tíska aðstoð­ar­menn.

„Að mati meiri hluta nefnd­ar­innar eru þær til­lögur sem settar eru fram í frum­varp­inu um þetta efni, þar sem kveðið er á um heim­ild til að ráða einn aðstoð­ar­mann og einn ráð­gjafa í hvert ráðu­neyti, ekki full­nægj­andi m.a. þar sem ekki tekið til­lit til þess að ráðu­neytin eru mjög mis­mun­andi að stærð og umfangi,“ sagði í nefnd­ar­á­liti alls­herjar- og mennta­mála­nefndar, sem ákvað að rétt væri að veita rík­is­stjórn hvers tíma heim­ild til að ráða þrjá aðstoð­ar­menn ofan á þá tvo sem hver ráð­herra mætti ráða sér.

Aðstoð­ar­menn ráð­herra taka sömu laun og skrif­stofu­stjórar í ráðu­neytum. Í upp­hafi árs 2021 voru laun þeirra hátt í 1,5 millj­ónir króna á mán­uði.