Nið­ur­stöður fimm ára rann­sóknar Nátt­úru­stofnun Norð­aust­ur­lands sýna að plast finnst í maga og melt­ing­ar­færum 69 pró­sent allra fýla við Íslands­strendur. Að með­al­tali fin­ast um 5,2 grömm af plasti í hverjum fýl.

Árið 2002 var haf­ist handa við að fylgj­ast með plast­ögnum í fýlum í Norð­ur­sjó. Byggðist verk­efnið á hol­lenskri fyr­ir­mynd sem upp­haf­leg hófst árið 1982. Eingöngu eru skoð­aðir fýlar sem fund­ist hafa dauðir á ströndum eða í veið­ar­færum fiski­báta. Fyrsti íslenski fýll­inn sem gerðar voru mæl­ingar á til að kanna plast­inni­hald í maga hans var krufinn árið 2018. Síðan þá hafa alls 150 fýlar verið kru­fðir.

Einn fýll með 71 plastbút 

Í rann­sókn Nátt­úru­stofn­unar Norð­aust­ur­lands í ár fannst einn fýll sem var með 71 plast­bút í maga og í melt­ing­ar­færum. Nið­ur­stöðu rann­sókn­ar­innar sýna að mun meira magn af plasti finnst í ókyn­þroska fuglum. Meg­in­á­stæðan fyrir því er sú að varp­fuglar losa sig við plastið úr mag­anum þegar þeir eru að gefa ungum að borða á varp­tíma, með því að æla fæðu í munn unga flytur for­eldrið plastið úr maga sér yfir í ungan. Þar sem fýll­inn byrjar ekki að verpa fyrr en um tíu ára gam­all getur mikið magn af plasti safn­ast upp í maga hans.

Mikið magn af plasti Í einum af þeim fýlum sem fannst við strendur Íslands og var rann­sak­aður, fund­ust 71 plast­bútar.

Fýllinn fullkominn til rannsókna

Ein megin ástæðan fyrir því að fýll­inn er val­inn umfram aðrar fugla­teg­undir er sú að hann aflar sér ein­göngu fæði á hafi og má því gera ráð fyrir því að allt það plast sem finnst í honum sé plast sem komi úr haf­inu. Þá aflar hann sér að mestu fæði á yfir­borði hafs og hann ælir ekki ómelt­an­legum fæðu­leifum, eins og margar aðrar fugla­teg­undir gera. Fýllinn er þó þekktur fyrir að æla sér til varnar, en þá aðal­lega á varp­tíma. Það þýðir að frá hausti fram á vor safn­ast plast saman í mag­anum á honum. 

Lang­flestir fýlar með plast í sérUm 69% af fýlum við strendur lands­ins eru með plast í sér.

Örplast í hafi er vandamál

Plast­mengun í sjó er alþjóð­legt vanda­mál sem hefur gríð­ar­leg áhrif á allt líf í höfum heims­ins. Örplast er stærsta vanda­málið þar sem það fer beint í fæðu­keðj­una. Samkvæmt rann­sókn World Wildlife Foundation borðar hver ein­stak­lingur í heim­inum að með­al­tali jafn mikið plast á viku og er í kredit­korti. Langstærstur hluti þess plasts sem mað­ur­inn borðar kemur úr sjáv­ar­af­urðum. Samkvæmt rann­sókn Anne de Vries, nema í haf- og strand­svæða­stjórnun við Háskóla­setur Vest­fjarða, kom í ljós að 20,5 pró­sent af öllum veiddum þorski á Íslandi inni­hélt plast­agnir og 17,4 pró­sent af öllum ufsa inni­hélt plast­agnir.