Helgi Seljan, frétta­maður á RÚV, hafnar öllum ásök­unum um fals­anir gagna. Hann segir vinnu­brögð Frétta­blaðs­ins vekja furðu, þar sem for­síðu­frétt hafi verið birt „full­kom­lega gagn­rýn­is­laust“. Allir við­mæl­endur í frétt­inni starfa með Samherja. Bréf virð­ist stað­festa til­vist gagna sem Samherji segir ýmist fölsuð eða aldrei hafa verið til.

Frétt­blaðið fjall­aði á for­síðu í dag um óút­komið mynd­band sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæk­is­ins Samherja sem birt var á YouTube í morgun. Í því er haldið fram að Helgi hafi árið 2012 byggt umfjöllun sína um meint brot Samherja á gjald­eyr­is­lögum í Kast­ljósi á gögnum sem hafi verið röng, hann hafi ýmist breytt umræddum gögnum eða falsað þau.

Útvarps­stjóri og frétta­stjóri Rík­is­út­varps­ins hafa hafnað ásök­unum á hendur Helga og segja Samherja nú vega að mann­orði hans og æru með til­hæfu­lausum ásök­unum, í því skyni að verj­ast gagn­rýn­inni umfjöllun um fyr­ir­tækið.

Í færslu sem Þóra Arn­órs­dóttir, rit­stjóri Kveiks, birtir á Facebook segir hún ekk­ert hæft í ásök­unum Samherja. „Mark­miðið með þessum drullu­mokstri er að sverta mann­orð öfl­ug­asta rann­sókn­ar­blaða­manns lands­ins og hrella fjöl­miðla,“ skrifar Þóra.

„Mark­miðið með þessum drullu­mokstri er að sverta mann­orð öfl­ug­asta rann­sókn­ar­blaða­manns lands­ins og hrella fjöl­miðla“

Þá gagn­rýnir hún fram­gang Frétta­blaðs­ins í mál­inu. „Að Frétta­blaðið birti svo gagn­rýn­is­laust við­líka atvinnuróg, án þess að bera undir þann sem ásök­unin bein­ist að, er kap­ít­uli út af fyrir sig og varðar grund­vall­ar­reglur blaða­mennsku.“

Segir fullyrðingar Samherja bíræfnar og útúrsnúning

Þóra birtir einnig svar Helga við ásök­unum. „Það dylst engum hver raun­veru­legur til­gangur þess­arar her­ferðar er,“ skrifar Helgi. „Hann er tví­þættur: Að reyna að hafa af blaða­mönnum æruna með atvinnurógi af versta tagi og það sem skiptir jafn­vel meira máli - að dreifa athygl­inni frá þeirri stað­reynd að Þor­steinn Már Bald­vins­son og starfs­menn hans sæta nú rann­sókn í stóru saka­máli og hafa til þessa ekki svarað lyk­il­spurn­ingum um fram­ferði fyr­ir­tæk­is­ins á erlendri grund.“

Í svari hans segir hann ásak­anir um fals­anir gagna alrangar og sömu­leiðis þær útlegg­ingar á leyni­upp­töku sem Samherji birti af sam­tali hans við Jón Óttar Ólafsson, starfs­mann fyr­ir­tæk­is­ins.

Þóra Arn­órs­dóttirRit­stjóri Kveiks segir ásak­anir Samherja drullu­mokstur og atvinnuróg.

Mynd: Pressphotos.biz / Geiri Pix

„Skýrsla um sam­an­burð á útflutn­ings­verði á karfa til Þýska­lands, sem sýndi að Samherji seldi fyr­ir­tækjum sínum þar í landi afla eigin skipa á lægra verði en gerð­ist og gekk í við­skiptum ann­arra, var sann­ar­lega til og gerð af Verð­lags­stofu skipta­verðs,“ skrifar Helgi. „Eins og fram kom í Kast­ljósi, þegar vitnað var til hennar og hún sýnd. Það, hvers vegna núver­andi starfs­maður Verð­lags­stofu hafnar því núna, 8 árum eftir birt­ingu þess í sjón­varpi, að það hafi verið gert, er með nokkrum ólík­indum, þó ekki sé fastar að orði kveðið. Skjalið var sann­ar­lega gert af þáver­andi for­stjóra Verð­lags­stofu skipta­verðs, og lagt fram í Úrskurð­ar­nefnd útvegs­manna og sjó­manna. Það var jafn­framt til­efni athuga­semda Verð­lags­stofu við Samherja, rann­sókn, eins og það var orðað af Verð­lags­stofu sjálfri.“

Helgi segir jafn­framt að for­stjóri Verð­lags­stofu stað­festi þetta í raun í sam­skiptum sínum frá því í apríl sem Samherji hefur birt. „Það er ekki bara rangt, heldur einkar bíræfið hvernig því er haldið fram í „þætti“ Samherja að umrætt skjal hafi verið falsað. Raunar kall­ast þessar kenn­ingar þeirra á í mynd­band­inu. Það er ýmist sagt falsað, eða því breytt. Hvort tveggja er rangt. Sund­ur­klippt ummæli um að átt hafi verið við skjalið, vísa ein­göngu til þess að áður en það var birt voru per­sónu­grein­an­legar upp­lýs­ingar, sem hefðu getað vísað á heim­ild­ar­mann, afmáðar af því. Það að snúið sé út úr því með þeim hætti sem gert er, segir alla sög­una um raun­veru­legan til­gang þess­arar mynd­banda­gerðar Þor­steins Más og félaga.

Að Samherji hafi haft í hönd­unum hljóð­upp­töku af fundi okkar Jóns Óttars í sex ár, en birti hana fyrst núna, segir sitt um hversu raun­veru­legt sönn­un­ar­gagn um sam­særi af minni hálfu sé að ræða.“

Fréttin skrifuð „fullkomlega gagnrýnislaust“

Frétta­blaðið heldur því fram á for­síðu í dag að stað­fest­ing hafi feng­ist á full­yrð­ingu Samhejra. „Hefur Verð­lags­stofa stað­fest við Frétta­blaðið að skýrslan hafi aldrei verið unnin.“

Þá nefnir Frétta­blaðið ekki að Garðar Gíslason, fyrr­ver­andi vara­skatt­rann­sókn­ar­stjóri og við­mæl­andi í mynd­band­inu, sé núver­andi lög­maður Samherja. Í raun hafa allir nafn­greindir við­mæl­endur í frétt­inni starfað með eða fyrir Samherja.

Loks segir í frétt­inni að Helgi hafi ekki viljað ræða málið við Frétta­blaðið. Því hafnar Helgi og birtir í því sam­hengi sam­skipti sín við Ara Brynj­ólfs­son blaða­mann með smá­skila­boðum. Helgi hafnar því vissu­lega að koma í við­tal, en Ari spyr hvort hann „megi heyra í þér stutt­lega um þennan Sam­herja­þátt?“ en nefnir ekki að hafa inni­hald hans undir höndum.

„Vinnu­brögð Frétta­blaðs­ins í mál­inu sæta - ólíkt vinnu­brögðum Samherja – furðu,“ skrifar Helgi. „Bornar eru fram ein­hliða- og án nokk­urs mögu­leika á and­mælum, ásak­anir sem eru ekki bara alrangar, heldur líka grafal­var­legar. Einu við­mæl­endur Frétta­blaðs­ins í frétt­inni eru laun­aðir starfs­menn Samherja auk for­stjóra Samherja.

Frétta­blaðið bar efni for­síðu­frétt­ar­innar í dag aldrei undir mig, eða ásök­un­ina sem í henni felst. Þetta eru einu sam­skipti mín við Ara Brynj­ólfs­son, blaða­mann Frétta­blaðs­ins um málið frá í gær. Hér nefnir hann aldrei efn­is­at­riði máls­ins, þá stað­reynd að hann hafði aug­ljós­lega séð þátt­inn sem hann vísar til og ætl­aði sér að skrifa um efni hans frétt, full­kom­lega gagn­rýn­is­laust.“

Birta bréf Verðlagsstofu sem staðfesti rannsókn

Helgi segir að Kastljós hafi gengið úr skugga um hvaðan og hvers eðlis skýrsla Verð­lags­stofu var og að hún hafi sann­ar­lega verið komin þaðan, þó Verða­lags­stofa vilji ekki stað­festa neitt opin­ber­lega. „Um þetta allt má til dæmis lesa í eft­ir­far­andi bréfi sem und­ir­ritað er af þremur starfs­mönnum Verð­lags­stofu skipta­verðs, og send var á stjórn stofn­un­ar­innar, vegna fyr­ir­spurnar Kast­ljóss. Þar er jafn­framt stað­fest að „mál“ tengt Samherja sé til skoð­unar innan stofn­un­ar­innar og áhersla lögð á að þögn ríki um málið af hendi stjórn­ar­innar, enda geti annað orðið til að „tefja og jafn­vel skaða mál sem eru til rann­sóknar/með­ferðar hjá Verð­lags­stofu og úrskurð­ar­nefnd“

Birta Þóra og Helgi bréf Verð­lags­stofu, sem sann­ar­lega inni­heldur þessar upp­lýs­ingar.

Þá segir Helgi skýrsl­una hafa verið þrjár blað­síður, hún und­ir­rituð af þáver­andi for­stjóra Verð­lags­stofu skipta­verðs og verið borna undir Seðla­bank­ann, sem hafi óskað eftir afriti.

Viðskiptafélagi Þorsteins Más og fjölskylduvinur Helga

Loks fjallar Helgi um einn við­mæl­and­ann í mynd­bandi Samherja, Jóhannes Pálsson. „Á und­an­förnum árum hefur Samherji, eða full­trúar þess fyr­ir­tækis ítrekað flutt furðu­sögur af Þorra­blóti Reyð­firð­inga í hinu svo­kall­aða Seðla­banka­máli,“ segir hann. „Því hefur verið haldið fram að þar hafi ég hitt sjó­mann sem ekki bar sig vel vegna hluta­skipta um borð í einu skipa Síld­ar­vinnsl­unnar í Nes­kaups­stað, dótt­ur­fé­lags Samherja. Sú frá­sögn er upp­spuni frá rótum. Síð­ast­liðið haust, stuttu fyrir umfjöllun Kveiks um starf­semi Samherja í Namibíu og rétt eftir að Samherja var ljóst að um málið yrði fjallað í fjöl­miðlum, birt­ist svo ný frá­sögn. Í þetta sinn af því að ég hefði haft uppi yfir­lýs­ingar um að „taka niður Þorstein Má“. Aftur var farið með rangt mál. Nú er trommað upp með ítar­legri útgáfu af sömu sögu, og aftur er hún röng. En í þetta sinn er kall­aður til fót­göngu­liði úr hópi við­skipta­fé­laga Þor­steins Más, og hann kynntur til sög­unnar sem fyrrum lágt settur milli­stjórn­andi dótt­ur­fé­lags­ins í Nes­kaup­stað. Sá maður er Jóhannes Pálsson.“

„En í þetta sinn er kall­aður til fót­göngu­liði úr hópi við­skipta­fé­laga Þor­steins Más“

Helgi segir frá­sögn Jóhann­esar svíða kannski mest af því sem birt­ist í mynd­band­inu. „Jóhannes hef ég þekkt síðan ég var barn. Jóhannes var nágranni minn og fjöl­skyldur okkar vina­fólk. En Jóhannes Pálsson var líka og er með­eig­andi Þor­steins Más Bald­vins­sonar í eign­ar­halds­fé­lag­inu Snæfugli, sem er stór eig­andi Síld­ar­vinnsl­unnar í Nes­kaup­stað. Ummæli hans verða því að skoð­ast í því ljósi, rétt eins og ummæli ann­arra þeirra sem eru til við­tals í „þætti“ Samherja og eiga það allir sam­eig­in­legt að hafa atvinnnu af því að gæta með einum eða öðrum hætti hags­muna fyr­ir­tæk­is­ins.“

Helgi hafnar því að sam­talið hafi verið með þessum hætti sem Jóhannes lýsir. „Um frá­sögn Jóhann­esar Páls­sonar vil ég segja eft­ir­far­andi: Það að ég hefði farið að segja Jóhann­esi frá því „að ég væri með stórt mál“ gegn Samherja í smíðum, ætl­aði mér að „tak'ann“ eða „ná honum“ vit­andi um aug­ljós tengsl þess­ara manna og sam­eig­in­lega hags­muni er eins og allir hljóta að sjá, galið. Enda alrangt. Samtal okkar Jóhann­esar í umrætt sinn sneri að hvort hann hefði í störfum sínum fyrir Síld­ar­vinnsl­una orðið var við að afurða­kaup Samherja af skipum Síld­ar­vinnsl­unnar færu fram á lægra verði en gekk og gerð­ist, eins og frá­sagnir sjó­manna fyr­ir­tæk­is­ins og kvart­anir til Verð­lags­stofu sögðu til um. Eftir á að hyggja voru það auð­vitað mis­tök af mér að ræða þetta mál­efni, jafn­vel með þessum fyr­ir­vörum, við gamlan fjöl­skyldu­vin eins og Jóhannes, einkum við þessar aðstæður. Það hvarfl­aði hins vegar ekki að mér að hann myndi, átta árum síðar, stíga fram og ljúga upp í opið geðið á alþjóð, til þess eins að taka þátt í þessum furðu­leið­angri við­skipta­fé­laga síns, Þor­steins Más Bald­vins­sonar."