Vinnsla Creditinfo á per­sónu­upp­lýs­ingum telst brot á lögum um per­sónu­vernd að mati Neyt­enda­sam­tak­anna og Alþýðu­sam­bands Íslands (ASÍ). Samtökin telja að end­ur­skoða þurfi starfs­leyfi fyr­ir­tæk­is­ins með til­liti til almanna­hags­muna.

Samtökin unnu umsögn um starfs­leyfi Creditinfo Lánstrauts að eigin frum­kvæði og sendu Per­sónu­vernd. Starfs­leyfið rennur út í næstu viku, 1. júlí.

„Creditinfo er fjár­hags­upp­lýs­inga­stofa sem er háð starfs­leyfi frá Per­sónu­vernd,“ segir í umsögn­inni. „Félagið er eitt sinnar teg­undar á Íslandi og við­heldur einu eig­in­legu van­skila­skrá yfir ein­stak­linga á Íslandi, skrá sem allar inn­lendar lána­stofn­anir nýta sér í tengslum við afgreiðslu erinda, hvort heldur sem er við upp­haf við­skipta eða fyr­ir­greiðslu. Er því ljóst að ábyrgð félags­ins er mikil enda getur van­skila­skrán­ing haft víð­tækar og langvar­andi nei­kvæðar afleið­ingar fyrir ein­stak­linga hvað varðar aðgang að fjár­magni eða annarri fyr­ir­greiðslu og getur því haft áhrif á hús­næðis- og fram­færslu­ör­yggi auk félags­legrar stöðu.“

Samtökin telja að nauð­syn­legt sé end­ur­skoða starfs­leyfi Creditinfo með til­liti til almanna­hags­muna. „Samtökin telja bæði rétt og eðli­legt að ríkar skyldur séu lagðar á fyr­ir­tæki sem hefur slíkt starfs­leyfi og að óheimil vinnsla þess á per­sónu­upp­lýs­ingum skuli telj­ast brot á starfs­leyfi er varði við­ur­lögum sam­kvæmt lögum um per­sónu­vernd o.fl. Telja sam­tökin mik­il­vægt að eft­ir­lit með starf­sem­inni sé virkt og tryggt að brot gegn starfs­leyfi fái ekki að við­gang­ast í margar vikur, mán­uði eða jafn­vel ár án þess að brugð­ist sé við. Af heima­síðu Per­sónu­verndar má ráða að flestar, ef ekki allar, úrlausnir Per­sónu­verndar gegn Creditinfo séu til­komnar vegna kvart­ana þriðja aðila sem telur á sér brotið eða ábend­inga utan­að­kom­andi aðila.“

Loks telja sam­tökin mik­il­vægt að við­skipta­grund­völlur Creditinfo verði skoð­aður í tengslum við end­ur­skoðun starfs­leyf­is­ins. „Er þar sér­stak­lega horft til þess að tryggt verði að félagið hafi ekki beina veru­lega hags­muni, s.s. fjár­hags­lega, af skrán­ingu eða við­skiptum við inn­heimtu­fyr­ir­tæki sem nýta sér heim­ild til van­skila­skrán­ingar. Kann að vera nauð­syn­legt að setja slíkri starf­semi frek­ari skorður. Í það minnsta telja sam­tökin brýnt að aft­ur­köllun starfs­leyfis og beit­ing við­ur­laga, s.s. sekta, verði í reynd virk úrræði til þess verja hags­muni almenn­ings og til þess eft­ir­lits og aðhalds sem nauð­syn­legt er að veita fyr­ir­tæk­inu. Samtökin telja full­reynt að félagið taki sjálft frum­kvæði að því að verja hag­muni þeirra sem skráðir eru á van­skila­skrá. 

Neyt­enda­sam­tökin hafa lengi gagn­rýnt inn­heimtu smá­lána á Íslandi og snýr hluti af gagn­rýn­inni að því. „Fyrir liggur að inn­heimtu­fyr­ir­tækið Almenn inn­heimta ehf. hefur verið í við­skiptum við Creditinfo um ára­bil,“ segir í umsögn­inni. „Inn­heimtar voru kröfur sem byggja á ólög­mætum lánum og fólk sett á van­skila­skrá að ósekju enda áttu margir lán­tak­endur inni kröfu á kröfu­hafa vegna ofgreidds kostn­aðar. Með því ófull­nægj­andi fyr­ir­komu­lagi sem gildir um Creditinfo hefur Almenn inn­heimta ehf. geta hótað fólki með van­skila­skrán­ingu og sett fólk á van­skila­skrá með því að klæða inn­heimt­una í lög­inn­heimtu­bún­ing. Ábyrgð Creditinfo virð­ist engin í svona málum, þvert á móti hagn­ast fyr­ir­tækið af því að eiga við­skipti við sem flesta kröfu­hafa og virð­ist engu breyta þótt kröfu­hafi sé hluti af skipu­lagðri brota­starf­semi á smá­lána­mark­aði. Þegar upp kemst um brot á starfs­leyfi breytir Creditinfo um starfs­að­ferðir án þess að þurfa að sæta nokk­urri ábyrgð á því að hafa brotið starfs­leyfið.“