Reykja­nes­hafnir vilja ráð­ast í millj­arða­upp­bygg­ingu í Helguvík til að taka á móti her­skipum Atl­ants­hafs­banda­lags­ins (NATO). Málið er ekki komið í neinn far­veg innan NATO og engin form­leg fyr­ir­spurn borist, en er á teikni­borð­inu hjá hafn­ar­yf­ir­völdum. Ásmundur Frið­riks­son, þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks, seg­ist hins vegar vita til þess að þjóðir innan NATO hafi „kallað eftir“ verk­efn­inu.

Samkvæmt frétt Morg­un­blaðs­ins um málið í dag eru stjórn hafn­ar­innar, Ásmundur og Friðjón Ein­ars­son, bæj­ar­full­trúi Sam­fylk­ing­ar­innar í Reykja­nesbæ, á einu máli um að verk­efnið hefði jákvæð efna­hags­leg áhrif nú þegar atvinnu­leysi fer hækk­andi vegna afleið­inga Covid-19 far­ald­urs­ins. Harðærið sé kjör­inn tími fyrir verk­efnið, enda áætl­anir í hendi.

Að mati Ásmundar mundi verk­efnið kosta allt að 16,5 millj­arða króna og segir hann bæj­ar­yf­ir­völd í Reykja­nesbæ ekki hafa tekið undir hug­mynd­irnar af nægum krafti. Friðjón segir hins vegar að bæj­ar­stjórnin sé áhuga­söm um verk­efnið og það muni kosta nær tveimur til fjórum millj­örðum króna.

Halldór Karl Her­manns­son, hafn­ar­stjóri Reykja­nes­hafna, segir við Morg­un­blaðið að verk­efnið sé „ekki bara á teikni­borð­inu heldur vel yfir því“. Aðilar frá NATO sem ferð­ast hafi til lands­ins hafi kannað aðstæður við höfn­ina. „Og í fram­hald­inu höfum við viljað teikna upp hvernig við gætum þjón­u­stað þessa aðila betur, enda eru fyrir ein­stakar aðstæður í Helgu­vík­ur­höfn á lands­vísu,“ segir hann. „Þar eru for­sendur fyrir legu stórra skipa og langra, ásamt því sem sam­spilið við flug­völl­inn er kjörið. Þarna er því virki­lega tæki­færi til upp­bygg­ingar.“

Friðjón segir atvinnu­leysi á svæð­inu nálgist nú 20 pró­sent og bæj­ar­yf­ir­völd hafi kvatt ríkið til að koma að upp­bygg­ingu Helgu­vík­ur­hafnar. Ferða­þjónastan, flug­völl­ur­inn og Bláa lónið hafi fengið högg vegna Covid-19 far­ald­urs­ins. „Við fórum illa út úr hruni WOW og síðan hefur ekki verið gripið til sér­tækra aðgerða á okkar svæði nema þeirra sem NATO stendur þegar í á varn­ar­svæð­inu,“ segir Friðjón. 

Ekki hlutverk sveitarstjórna að ákveða

Rósa Björk Brynj­ólfs­dóttir, þing­maður Vinstri grænna og vara­for­maður utan­rík­is­mála­nefndar, segir við Morg­un­blaðið að hún kann­ist ekki við áformin og þau hafi ekki reatað inn á borð nefnd­ar­innar. Þessar ákvarð­anir séu ekki teknar á vegum sveit­ar­stjórna eða félaga þeirra, heldur séu samn­ings­at­riði á milli Íslands og NATO.

„Þetta hljómar eins og van­þekk­ing á sam­bandi okkar við Atl­ants­hafs­banda­lagið, að áætla að banda­lagið setji verk­efni eins og þetta bara af stað í Helguvík sisvona,“ segir Rósa. „Allt sem teng­ist NATO er bundið aðild­ar­samn­ingum okkar og breyt­ingar á því þar með eitt­hvað sem er bundið þing­legum sam­þykktum en ekki umræðu á Facebook.“ Vísar hún þar til umræðna sem farið hafa fram á Facebook síðu Ásmundar Frið­riks­sonar þing­manns.

„Þetta hljómar eins og van­þekk­ing á sam­bandi okkar við Atl­ants­hafs­banda­lagið“

Rósa hefur gagn­rýnt frek­ari upp­bygg­ingu hern­að­ar­mann­virkja og við­veru varn­ar­liðs­ins, enda sé það einnig afstaða Vinstri grænna. „Mér finnst því sér­stakt að kjörnir full­trúar á Suð­ur­nesjum séu að leita til NATO vegna upp­bygg­ingar á innviðum. Eins og við vitum eru upp­bygg­ing og við­hald á vegum Atl­ants­hafs­banda­lags­ins þegar umdeild mál, þannig að ef við værum að fara í hern­að­ar­tengda upp­bygg­ingu á hafn­ar­svæðum væri það eitt­hvað sem þyrfti mun ítar­legri umræðu við, enda um þjóðar­ör­ygg­is­mál að ræða.“