Sunnudaginn 23. apríl næstkomandi ganga Frakkar til atkvæða í einhverju einkennilegasta forsetakjöri í seinni tíð, hugsanlega frá því að fimmta lýðveldið var stofnað árið 1959 undir stjórn gamla herforingjans Charles de Gaulle. Á tíð fimmta lýðveldisins hafa tvö meginöfl tekist á í forsetakjöri í Frakklandi, annars vegar demókratískir Sósíalistar og hins vegar hófsamir hægri menn, stundum kenndir við gamla De Gaulle eða bara við flokk forsetans. Hingað til hefur kosningakerfið yfirleitt tryggt þessum tveimur meginöflum til vinstri og hægri öll ráð í baráttunni um stólinn í Élysée-höllinni í París, nái enginn meirihluta atkvæða í fyrri umferð fer fram einvígi á milli tveggja efstu í seinna kjöri. Með öðrum orðum þá heldur kerfið yfirleitt minni spámönnum í skefjum og frá þátttöku í lokalotunni, hinu raunverulega forsetakjöri. Nú ber hins vegar svo við, semsé í fyrsta sinn, að hvorugur stóru flokkanna sé líklegur til þess að ná inn í seinni umferðina.
Marine Le Pen og peningarnir frá Pútin
Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, veltir fyrir sér forsetakjöri í Frakklandi sem hverfast um átök á milli alþjóðlegrar frjálslyndisstefnu og þjóðernislegrar íhaldsstefnu. Svo virðist sem díalektík Hegels sé enn í fullu gildi.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 9 árum.
Mest lesið
1
Sif Sigmarsdóttir
Líkindareikningur lausgyrtra dómsdagsspámanna
Roman Yampolskiy metur líkurnar á að gervigreind útrými mannkyninu 99,999999 prósent. Sif Sigmarsdóttir spyr hvort tölur af þessu tagi séu annað en ágiskanir og hvaða áhrif þær hafi.
2
Steindór Grétar Jónsson
Digger grefur gröf Warner-bræðra
Enginn sem hefur áhuga á kvikmyndum ætti að láta Digger fram hjá sér fara, þó að gagnrýnendur lýsi henni sem „kvalafullri“. Þessi lokamynd Warner Bros. spyr hvers virði list sé í baráttunni gegn peningaöflunum á sama tíma og milljarðamæringur úr hring Donalds Trump kaupir kvikmyndaverið.
3
Þrátt fyrir nei „lokum við að sjálfsögðu ekki á Evrópu“
Forsætisráðherra segir að niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar verði virt en ekki komi til greina að loka á Evrópu eða grafa undan EES-samningnum. Orð hennar falla á sama tíma og stjórnarandstaðan vill staðfestingu á stöðu aðildarumsóknarinnar og frumvarp um bókun 35 liggur aftur fyrir Alþingi.
4
Ásgeir Brynjar Torfason
K-kúrfu hagkerfið
Verðbólga var ekki tilkomin vegna launa og eyðslu neðri hluta K-leggsins í hagkerfinu, heldur vegna aðgerða atvinnulífsins og hins opinbera.
5
Stefán Ólafsson
Rétt og rangt um leigubremsu
Frumvarp ríkisstjórnarinnar um leigubremsu setur þak á hækkanir leigu við hækkun vísitölu neysluverðs. Stefán Ólafsson segir það geta dregið úr verðbólgu og bætt stöðu leigjenda.
6
Frakkland í krísu og fjarhægrið sækir á
Aðeins 15 prósent hafa jákvætt álit á Macron Frakklandsforseta. Eldsneytisverð í Frakklandi er í sögulegu hámarki og framhaldsskólanemar mótmæla.
Mest lesið
-
1Sif Sigmarsdóttir
Líkindareikningur lausgyrtra dómsdagsspámanna
Roman Yampolskiy metur líkurnar á að gervigreind útrými mannkyninu 99,999999 prósent. Sif Sigmarsdóttir spyr hvort tölur af þessu tagi séu annað en ágiskanir og hvaða áhrif þær hafi. -
2
Steindór Grétar Jónsson
Digger grefur gröf Warner-bræðra
Enginn sem hefur áhuga á kvikmyndum ætti að láta Digger fram hjá sér fara, þó að gagnrýnendur lýsi henni sem „kvalafullri“. Þessi lokamynd Warner Bros. spyr hvers virði list sé í baráttunni gegn peningaöflunum á sama tíma og milljarðamæringur úr hring Donalds Trump kaupir kvikmyndaverið. -
3
Þrátt fyrir nei „lokum við að sjálfsögðu ekki á Evrópu“
Forsætisráðherra segir að niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar verði virt en ekki komi til greina að loka á Evrópu eða grafa undan EES-samningnum. Orð hennar falla á sama tíma og stjórnarandstaðan vill staðfestingu á stöðu aðildarumsóknarinnar og frumvarp um bókun 35 liggur aftur fyrir Alþingi. -
4
Ásgeir Brynjar Torfason
K-kúrfu hagkerfið
Verðbólga var ekki tilkomin vegna launa og eyðslu neðri hluta K-leggsins í hagkerfinu, heldur vegna aðgerða atvinnulífsins og hins opinbera. -
5
Stefán Ólafsson
Rétt og rangt um leigubremsu
Frumvarp ríkisstjórnarinnar um leigubremsu setur þak á hækkanir leigu við hækkun vísitölu neysluverðs. Stefán Ólafsson segir það geta dregið úr verðbólgu og bætt stöðu leigjenda. -
6
Frakkland í krísu og fjarhægrið sækir á
Aðeins 15 prósent hafa jákvætt álit á Macron Frakklandsforseta. Eldsneytisverð í Frakklandi er í sögulegu hámarki og framhaldsskólanemar mótmæla. -
7
Óttast stefnubreytingu hjá DR
Danskir leikarar, leikstjórar, handritshöfundar, myndatökumenn og fleiri sem unnið hafa að gerð leikinna sjónvarpsþátta hjá Danska sjónvarpinu, DR, óttast stefnubreytingu undir stjórn nýs yfirmanns. Minni áhersla verði lögð á gerð vandaðra leikinna þáttaraða, sem hafa verið ein helsta skrautfjöður DR mörg undanfarin ár og skapað miklar tekjur. -
8
Sokkin borg á Silkiveginum varpar ljósi á gleymda sögu Mið-Asíu
Vísindamenn rannsaka rústir borgar sem hefur legið undir vatni í Kirgistan um aldir. Lítið er vitað um sögu hennar eða hvers vegna hún fór á kaf, en rannsóknirnar gætu aukið skilning á tengslum austurs og vesturs á miðöldum. -
9
Veltihringrás og virkjanir: Fyrstu tuttugu mánuðir umhverfisráðherra
„Margt hefur áunnist í orkumálum,“ sagði Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra eftir þinglok í júní. Virkjanaframkvæmdir, veltihringrásin AMOC, hafið og loftslagsvendipunktar hafa verið meðal verkefna ráðherra undanfarið. Heimildin fór yfir störf Jóhanns Páls síðustu tuttugu mánuði. -
10
Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni
Forsætisráðherra Bretlands segist hafa fengið skýra staðfestingu á afskiptum Rússa þegar hann tók við embætti. Hann hyggst í dag hvetja þingmenn til að leita eftir nýju samkomulagi við Evrópusambandið og nánari tengslum við það.
Mest lesið í vikunni
1
Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.
2
DV fjarlægir nafnlausan skoðanapistil um fréttakonu
Nafnlaus pistill um Elísabetu Ingu Sigurðardóttur fréttakonu Sýnar hefur verið fjarlægður af vef DV. Eigandinn er sagður nýta sér nafnlausa pistla í áróðursskyni til stuðnings ríkisstjórnarinnar. Frosti Logason og Bogi Ágústsson voru meðal þeirra sem tóku undir gagnrýnina á skrifin.
3
Greiddu 2,2 milljónir vegna heimsóknar Sjálfstæðisflokksins
Framkvæmdastjóri bandarísks fjárfestingarfyrirtækis segir það hafa greitt fyrir skipulagningu funda Sjálfstæðisflokksins í Washington. Ráðgjafi flokksins skráði greiðsluna sem kostun kvöldverðar. Fyrrverandi framkvæmdastjóri flokksins telur hins vegar að flokkurinn hafi greitt allan kostnað sjálfur.
4
Þessu lofaði ríkisstjórnin til að tryggja að kjarasamningar héldu
Skuldsett heimili gætu fengið samtals þrjá milljarða króna í vaxtabætur ef ársverðbólga fer yfir fimm prósent í lok október 2027.
5
Spáði fyrir um framtíð Rússlands
Fólk trúði ekki Önnu Politkovskaju, þegar hún sagði að farið yrði fram á „algjöra undirgefni við Pútín“.
6
Þrettán aðgerðir ríkisstjórnarinnar til að bjarga kjarasamningum
Skuldsett heimili fá samtals 1,3 milljarða króna í einskiptisvaxtabætur verði ársverðbólga yfir 3,8 prósent í lok október 2027. Gjaldskrárhækkanir verða takmarkaðar við 2,5 prósent.
Mest lesið í mánuðinum
1
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.
2
Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna
Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.
3
Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga
Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.
4
„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“
Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“
5
Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist
Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.
6
Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna
Íslenska gámafélagið ofrukkaði Garðabæ og Mosfellsbæ yfir 100 milljónir króna vegna sorphirðu. „Þá eruð þið ekki alveg saklaus í þessu máli,“ sagði starfsmaður fyrirtækisins.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af. -
2
Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna
Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu. -
3
Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga
Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta. -
4
„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“
Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“ -
5
Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist
Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti. -
6
Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna
Íslenska gámafélagið ofrukkaði Garðabæ og Mosfellsbæ yfir 100 milljónir króna vegna sorphirðu. „Þá eruð þið ekki alveg saklaus í þessu máli,“ sagði starfsmaður fyrirtækisins. -
7
Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun
Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað. -
8
Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín. -
9
Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
Viðbragðsaðilar héldu að Björn Ólafur Haraldsson væri útúrdópaður þegar hann lá á gólfinu með blæðingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkrunarfræðinámi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leiðrétta mistök ófaglærðs starfsfólks á heilbrigðisstofnunum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterkari til baka. -
10
Grófu upp úrgang hjá Skotfélaginu
Forsvarsmenn Skotíþróttafélags Hafnarfjarðar neituðu upprunalega að kannast við úrganginn. Umhverfis- og orkustofnun hefur verið beðin um að koma að málinu.
Athugasemdir