Sunnudaginn 23. apríl næstkomandi ganga Frakkar til atkvæða í einhverju einkennilegasta forsetakjöri í seinni tíð, hugsanlega frá því að fimmta lýðveldið var stofnað árið 1959 undir stjórn gamla herforingjans Charles de Gaulle. Á tíð fimmta lýðveldisins hafa tvö meginöfl tekist á í forsetakjöri í Frakklandi, annars vegar demókratískir Sósíalistar og hins vegar hófsamir hægri menn, stundum kenndir við gamla De Gaulle eða bara við flokk forsetans. Hingað til hefur kosningakerfið yfirleitt tryggt þessum tveimur meginöflum til vinstri og hægri öll ráð í baráttunni um stólinn í Élysée-höllinni í París, nái enginn meirihluta atkvæða í fyrri umferð fer fram einvígi á milli tveggja efstu í seinna kjöri. Með öðrum orðum þá heldur kerfið yfirleitt minni spámönnum í skefjum og frá þátttöku í lokalotunni, hinu raunverulega forsetakjöri. Nú ber hins vegar svo við, semsé í fyrsta sinn, að hvorugur stóru flokkanna sé líklegur til þess að ná inn í seinni umferðina.
Marine Le Pen og peningarnir frá Pútin
Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, veltir fyrir sér forsetakjöri í Frakklandi sem hverfast um átök á milli alþjóðlegrar frjálslyndisstefnu og þjóðernislegrar íhaldsstefnu. Svo virðist sem díalektík Hegels sé enn í fullu gildi.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 10 árum.
Mest lesið
1
Hjónadjöflar
Sigríður Jónsdóttir skrifar um Djöfla eftir Lars Norén, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu.
2
Ísland kemur einna best út úr COVID-faraldrinum
Yfirlæknir á sýkla- og veirufræðadeild Landspítalans segir gögn sýna að Ísland kom einna best út úr COVID-faraldrinum. Annarskonar áskoranir hafa þó fylgt faraldrinum, svo sem Long-COVID og vantraust til bólusetninga.
3
Leiðtogar Evrópu fylkja sér að baki Zelensky í átökum við Trump
„Nú er tíminn til að auka stuðning okkar og herða þrýstinginn“ segir António Costa, forseti leiðtogaráðs Evrópusambandsins.
4
„Margt sem ég hef séð situr í mér“
Þegar Halla Bergþóra Björnsdóttir varð fyrst kvenna til þess að sinna löggæslu á Húsavík fékk hún að heyra að konur ættu ekkert erindi í lögregluna. Hún lét það ekki á sig fá, varð lögreglustjóri og loks ríkislögreglustjóri. Starfið hefur breytt henni, enda hefur hún komið að erfiðum málum og fengið hótanir. Á sama tíma hefur hún öðlast skarpari sýn á lífið, sterkari löngun til að gera gagn og fundið fyrir þakklæti fyrir allt það góða.
5
Skólahald í skjóli loftvarnaflauta
Skólahald í Grindavík hefur gengið vel og óslitið frá því það hófst í lok ágúst. Loftvarnarflautur eru prófaðar í lok hvers mánaðar og rýmingaráætlanir æfðar. Um þrjátíu skólabörn eru í bænum.
6
Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir
Ég, hóran
Fimmtíu og sjö karlmenn eru grunaðir um að hafa ekki komið ungri konu til aðstoðar þegar vinir þeirra nauðguðu henni í hópi. Hrafnhildur Sigmarsdóttir segir brandara um „hórur“ í ræktinni endurspegla sama tilkall til kvenna.
Mest lesið
-
1Hjónadjöflar
Sigríður Jónsdóttir skrifar um Djöfla eftir Lars Norén, sem sýnt er í Borgarleikhúsinu. -
2
Ísland kemur einna best út úr COVID-faraldrinum
Yfirlæknir á sýkla- og veirufræðadeild Landspítalans segir gögn sýna að Ísland kom einna best út úr COVID-faraldrinum. Annarskonar áskoranir hafa þó fylgt faraldrinum, svo sem Long-COVID og vantraust til bólusetninga. -
3
Leiðtogar Evrópu fylkja sér að baki Zelensky í átökum við Trump
„Nú er tíminn til að auka stuðning okkar og herða þrýstinginn“ segir António Costa, forseti leiðtogaráðs Evrópusambandsins. -
4
„Margt sem ég hef séð situr í mér“
Þegar Halla Bergþóra Björnsdóttir varð fyrst kvenna til þess að sinna löggæslu á Húsavík fékk hún að heyra að konur ættu ekkert erindi í lögregluna. Hún lét það ekki á sig fá, varð lögreglustjóri og loks ríkislögreglustjóri. Starfið hefur breytt henni, enda hefur hún komið að erfiðum málum og fengið hótanir. Á sama tíma hefur hún öðlast skarpari sýn á lífið, sterkari löngun til að gera gagn og fundið fyrir þakklæti fyrir allt það góða. -
5
Skólahald í skjóli loftvarnaflauta
Skólahald í Grindavík hefur gengið vel og óslitið frá því það hófst í lok ágúst. Loftvarnarflautur eru prófaðar í lok hvers mánaðar og rýmingaráætlanir æfðar. Um þrjátíu skólabörn eru í bænum. -
6
Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir
Ég, hóran
Fimmtíu og sjö karlmenn eru grunaðir um að hafa ekki komið ungri konu til aðstoðar þegar vinir þeirra nauðguðu henni í hópi. Hrafnhildur Sigmarsdóttir segir brandara um „hórur“ í ræktinni endurspegla sama tilkall til kvenna. -
7
Martröðin að eignast heimili
Þorvaldur S. Helgason skrifar um Fasteignamartröðina eftir Gabrielė Labanauskaitė, sem sýnd er í Samkomuhúsinu. -
8
Fegurðarskyn á sér „djúpar rætur í sálarlífi okkar“
Páll Jakob Líndal, doktor í umhverfissálfræði, segir fegurðarskyn fólks byggja á gildismati þess og að því sé ekki auðvelt að breyta. Við opnun Vaðölduvers sagði Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra að við þyrftum að „laga fegurðarskynið okkar að orkuskiptabyltingunni“. -
9
Ísland „í miðpunkti breytinga á jörðinni“
Heimurinn er kominn yfir sjö af níu þolmörkum jarðar. Prófessorinn Johan Rockström segir þróunina áhyggjuefni en að lausnir séu þegar til staðar. Smáríki þurfi að taka þátt í að leiða sjálfbæra framtíð. „Þetta er kapphlaup og það er eins gott að taka þátt í ferðalaginu eða þið verðið skilin eftir,“ segir prófessorinn. -
10
Stefán Ólafsson
Tímabundið 2,5% þak á hækkun leigu?
Hvers vegna ætti einn stærsti orsakavaldur verðbólgunnar að vera undanþeginn mótvægisaðgerðum?
Mest lesið í vikunni
1
Segir skýrt að það sé ekki heimilt að fara í Selárlaug eftir lokun
Sveitarstjóri Vopnafjarðarhrepps hefur ekki kært innbrot í Selárlaug til lögreglu eftir að fimm þingmenn fóru þangað inn í leyfisleysi. Sveitarstjórinn segir það skýrt að það sé óheimilt að fara í laugina eftir lokun og þetta sé ekki eitthvað sem menn eiga að gera.
2
Friðarverðlaunahafi Nóbels er með skilaboð til Trumps
Bandaríkin vilja rífa niður Alþjóðlega sakamáladómstólinn. Ísraelar líkja fyrrverandi dómara við dómstólinn, sem hlaut friðarverðlaun Nóbels, við áróðursmeistara nasista. Hún varar við hættunni.
3
Ungt fólk örmagna samkvæmt könnun
Tilfinningaleg örmögnun aldurshópsins 25–34 ára er hæst allra aldurshópa þegar litið er yfir vinnuárið. Kulnun stendur í stað en 27 prósent svarenda töldu sig koma litlu til leiðar í starfi þegar þeir mátu eigin árangur.
4
Burnham segir ljóst að Rússar hafi skipt sér af Brexit-atkvæðagreiðslunni
Forsætisráðherra Bretlands segist hafa fengið skýra staðfestingu á afskiptum Rússa þegar hann tók við embætti. Hann hyggst í dag hvetja þingmenn til að leita eftir nýju samkomulagi við Evrópusambandið og nánari tengslum við það.
5
Gerðu húsleit hjá þingkonu Demókrata
Ilhan Omar hefur áður sagt rannsókn yfirvalda á sér vera pólitíska árás. Þrjár vikur eru til þingkosninga í Bandaríkjunum, þar sem úrslitin ráða því hvor flokkurinn fær meirihluta á þingi. Omar hefur gagnrýnt Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, harðlega, sem hefur svarað af hörku.
6
Sólveig Anna: „Nú er það traust algjörlega horfið“
Formaður Eflingar segir traust á milli Eflingar og framkvæmdastjóra Samtaka Atvinnulífisins brostið eftir viðræður við VR. Hún segir framkvæmdastjórann hafa beitt klækjastjórnmálum.
Mest lesið í mánuðinum
1
Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna
Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu.
2
Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga
Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta.
3
„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“
Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“
4
Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín.
5
Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist
Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti.
6
Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun
Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Lögreglan rukkar viðburðahaldara um tugi milljóna
Tvö lögregluembætti hafa krafið þrjá viðburðarhaldara um samanlagt 47 milljónir vegna þriggja viðburða í sumar. Viðburðahaldarar eru hugsi vegna málsins og tveir hafa kært gjaldtöku lögreglu. -
2
Reikna ellilífeyri rangt samkvæmt orðalagi laga
Ellilífeyrisgreiðslur hafa miðað við of lágt frítekjumark í nær áratug samkvæmt orðalagi laga. Milljarðar eru undir en Tryggingastofnun túlkar lögin út frá lögskýringargögnum. Skrifstofa Alþingis segir lögin ekki uppfylla kröfur og ráðuneytið hyggst skoða hvort þeim þurfi að breyta. -
3
„Ég hef ekkert til að kvarta yfir“
Söru Margréti Bergmann var kippt út úr lífi þriggja barna sinna þegar hún lamaðist skyndilega frá toppi til táar. Endurhæfingu hennar miðar vel og hún nýtur litlu hlutanna í lífinu. „Ég get verið glöð og þakklát fyrir allt, jafnvel þó ég verði alltaf í þessum stól.“ -
4
Vilja að Katla fari á elliheimili
Heilbrigðisráðuneytið hefur þrýst á að Katla Guðnadóttir, 24 ára gömul, velji sér hjúkrunarheimili til að flytja á tímabundið. Formaður ÖBÍ segir slíkar innlagnir ungs fólks sjaldnast verða tímabundnar. Katla hefur verið ári lengur á Grensásdeild en heilbrigðisstarfsfólk taldi þurfa og vill flytja heim til sín. -
5
Prófaði brimbretti í fyrsta skipti og lamaðist
Wojciech Jarosz vann á Keflavíkurflugvelli en eftir örlagaríkt frí í Karíbahafinu sækir hann nú endurhæfingu á Grensásdeild í von um að geta staðið aftur upp einn daginn. Sjaldgæfur kvilli sem byrjendur á brimbrettum geta fengið olli lömun fyrir neðan mitti. -
6
Starfsleyfi sex lækna felld niður eftir umfjöllun
Embætti landlæknis tók mál 13 lækna til skoðunar í kjölfar rannsóknar Heimildarinnar og erlendra miðla á læknum sem héldu starfsleyfi í einu landi eftir að hafa misst það í öðru. Sex starfsleyfi hafa verið felld niður og eitt takmarkað. -
7
Snýr aftur í hjúkrunarfræði eftir heilablæðingu
Viðbragðsaðilar héldu að Björn Ólafur Haraldsson væri útúrdópaður þegar hann lá á gólfinu með blæðingu í heila. Hann var 21 árs og í hjúkrunarfræðinámi þegar áfallið reið yfir og þurfti ítrekað að leiðrétta mistök ófaglærðs starfsfólks á heilbrigðisstofnunum. Nú stefnir hann á að klára námið og koma sterkari til baka. -
8
Stefán Ólafsson
Skuggaleg skynsemi hagfræðinga
Stefán Ólafsson skrifar um hagfræði sem hlífir breiðu bökunum en leggur byrðarnar á þau mjórri. „Almenningur ætti að vera á varðbergi þegar spámenn nýfrjálshyggju-hagfræðanna stíga á stokk,“ skrifar hann. -
9
Samskipti Hafnarfjarðarbæjar við lóðarhafa lítil síðustu 3 ár
Einn lóðarhafa í Hafnarfirði þar sem reisa átti Tækniskólann fékk tilboð sem hann féllst ekki á. Síðan voru samskipti lítil. Fyrrverandi bæjarstjóri fer undan í flæmingi. -
10
Sjálfstæðismenn aftur á fund bandarískra íhaldsmanna ásamt Zachary
Forysta Sjálfstæðisflokksins og Birgir Þórarinsson, fyrrverandi þingmaður, funduðu með íhaldssömum hugveitum og mæltu fyrir fríverslunarsamningi.
Athugasemdir