Sunnudaginn 23. apríl næstkomandi ganga Frakkar til atkvæða í einhverju einkennilegasta forsetakjöri í seinni tíð, hugsanlega frá því að fimmta lýðveldið var stofnað árið 1959 undir stjórn gamla herforingjans Charles de Gaulle. Á tíð fimmta lýðveldisins hafa tvö meginöfl tekist á í forsetakjöri í Frakklandi, annars vegar demókratískir Sósíalistar og hins vegar hófsamir hægri menn, stundum kenndir við gamla De Gaulle eða bara við flokk forsetans. Hingað til hefur kosningakerfið yfirleitt tryggt þessum tveimur meginöflum til vinstri og hægri öll ráð í baráttunni um stólinn í Élysée-höllinni í París, nái enginn meirihluta atkvæða í fyrri umferð fer fram einvígi á milli tveggja efstu í seinna kjöri. Með öðrum orðum þá heldur kerfið yfirleitt minni spámönnum í skefjum og frá þátttöku í lokalotunni, hinu raunverulega forsetakjöri. Nú ber hins vegar svo við, semsé í fyrsta sinn, að hvorugur stóru flokkanna sé líklegur til þess að ná inn í seinni umferðina.
Marine Le Pen og peningarnir frá Pútin
Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, veltir fyrir sér forsetakjöri í Frakklandi sem hverfast um átök á milli alþjóðlegrar frjálslyndisstefnu og þjóðernislegrar íhaldsstefnu. Svo virðist sem díalektík Hegels sé enn í fullu gildi.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 9 árum.
Mest lesið
1
Þórólfur Matthíasson
Efnahagsráðgjafi flækist í eigin Excel-formúlu
Ef kaffibolli á Íslandi kostar 100 krónur og kleinuhringur 200 krónur þá má segja að einn kleinuhringur jafngildi tveimur kaffibollum. Það segir hins vegar ekkert um hvort kaffi eða kleinuhringir séu ódýrir eða dýrir miðað við önnur lönd.
2
Morgunblaðið fær 600 nýjar milljónir
Langvarandi taprekstur Morgunblaðsins hefur verið bættur upp af eigendum.
3
Smáþörungarnir sem eiga að breyta heiminum
„Með beintengingu okkar við Hellisheiðarvirkjun tekst okkur bókstaflega að breyta orku í matvæli,“ fullyrti framkvæmdastjóri Vaxa Technologies. Fyrirtækið byggir á að hægt sé að rækta smáþörunga til að „umbylta matvælaiðnaðinum“ og sendir spirulina til vannærðra barna í Afríku. Ýmsar spurningar hafa hins vegar vaknað um reksturinn, markaðssetningu og umdeilda útreikninga á kolefniseiningum.
4
Borgþór Arngrímsson
Af pedalanum á bensíngjöfina
Ungum Dönum sem hjóla daglega í skólann eða til vinnu hefur fækkað talsvert á síðustu árum. Í Danmörku fjölgar bílum ár frá ári og á heimilum þar sem áður var til einn bíll eru þeir nú iðulega tveir, jafnvel þrír.
5
Dauðastríð, fíflaskapur og eftirför: Allt það helsta um hvalveiðitímabilið
Hvalur hf. hefur veitt tíu langreyðar það sem af er hvalveiðitímabilinu sem nú stendur yfir. Skip á vegum Paul Watson veitir Hvali 8 og Hvali 9 eftirför, Matvælastofnun hefur frávik til skoðunar og Heilbrigðiseftirlit Vesturlands fylgist með mengun. Heimildin tók saman umdeilda vertíð.
6
Guðný S. Bjarnadóttir
Ofbeldi dulbúið sem klám
Ofbeldi er ekki einfaldlega dulbúið sem klám heldur er ofbeldið sjálft orðið hluti af þeirri vöru sem er seld. Afmennskun kvenna í klámi er raunveruleg og birtingarmynd valdaójafnvægis sem nær langt út fyrir klámiðnaðinn sjálfan.
Mest lesið
-
1Þórólfur Matthíasson
Efnahagsráðgjafi flækist í eigin Excel-formúlu
Ef kaffibolli á Íslandi kostar 100 krónur og kleinuhringur 200 krónur þá má segja að einn kleinuhringur jafngildi tveimur kaffibollum. Það segir hins vegar ekkert um hvort kaffi eða kleinuhringir séu ódýrir eða dýrir miðað við önnur lönd. -
2
Morgunblaðið fær 600 nýjar milljónir
Langvarandi taprekstur Morgunblaðsins hefur verið bættur upp af eigendum. -
3
Smáþörungarnir sem eiga að breyta heiminum
„Með beintengingu okkar við Hellisheiðarvirkjun tekst okkur bókstaflega að breyta orku í matvæli,“ fullyrti framkvæmdastjóri Vaxa Technologies. Fyrirtækið byggir á að hægt sé að rækta smáþörunga til að „umbylta matvælaiðnaðinum“ og sendir spirulina til vannærðra barna í Afríku. Ýmsar spurningar hafa hins vegar vaknað um reksturinn, markaðssetningu og umdeilda útreikninga á kolefniseiningum. -
4
Borgþór Arngrímsson
Af pedalanum á bensíngjöfina
Ungum Dönum sem hjóla daglega í skólann eða til vinnu hefur fækkað talsvert á síðustu árum. Í Danmörku fjölgar bílum ár frá ári og á heimilum þar sem áður var til einn bíll eru þeir nú iðulega tveir, jafnvel þrír. -
5
Dauðastríð, fíflaskapur og eftirför: Allt það helsta um hvalveiðitímabilið
Hvalur hf. hefur veitt tíu langreyðar það sem af er hvalveiðitímabilinu sem nú stendur yfir. Skip á vegum Paul Watson veitir Hvali 8 og Hvali 9 eftirför, Matvælastofnun hefur frávik til skoðunar og Heilbrigðiseftirlit Vesturlands fylgist með mengun. Heimildin tók saman umdeilda vertíð. -
6
Guðný S. Bjarnadóttir
Ofbeldi dulbúið sem klám
Ofbeldi er ekki einfaldlega dulbúið sem klám heldur er ofbeldið sjálft orðið hluti af þeirri vöru sem er seld. Afmennskun kvenna í klámi er raunveruleg og birtingarmynd valdaójafnvægis sem nær langt út fyrir klámiðnaðinn sjálfan. -
7
Israa Saed
Móðir lýsir daglegu lífi á Gaza: „Þjáningum lýkur aldrei“
„Hér á Gasa, þar sem þjáningum lýkur aldrei og stríðið heldur áfram þrátt fyrir að fullyrt sé að því sé lokið, þagna hljóð herflugvéla og njósnaflugtækja aldrei á himninum,“ skrifar Israa Saed frá Gaza. „Ég er bara venjuleg manneskja og er farin að þjást af djúpri þreytu vegna þessa sára veruleika.“ -
8
Píratar töpuðu 12 milljónum
Píratar skiluðu ársreikningi fyrir árið 2024 rúmu hálfu ári of seint. Flokkurinn fær rúmar 17 milljónir frá ríkissjóði í ár. Allir flokkar töpuðu fé á óvænta kosningaárinu 2024 nema Framsókn og Sósíalistar. -
9
Trump er að umbylta NATO: Evrópuríki taka yfir stjórnunarstöður
Ítrekaðar tilraunir Mark Rutte til þess að halda forseta Bandaríkjanna góðum hafa ekki dregið úr vaxandi áhyggjum leiðtoga Evrópuríkja varðandi þátttöku Bandaríkjanna í varnarbandalaginu. Á meðan Bandaríkjamenn kalla hermenn heim frá Evrópu taka Evrópuríkin yfir stjórnunarstöður.
Mest lesið í vikunni
1
Deilur við nágranna um bílastæði við náttúruperlur: „Ég má hefta aðgang“
Landeiganda hefur misboðið umgengni við Fosslaug og Reykjafoss. Hann segir nágranna sinn rukka fyrir bílastæði en firra sig ábyrgð á svæðinu. Lög tryggja almenningi för um óræktað land.
2
Lokar aðgengi að Reykjafossi og Fosslaug
Landeigandi segir landið við vinsæla ferðamannastaði í Skagafirði nú vera í rækt og hafnar því að almenningur eigi rétt á aðgangi.
3
Kynferðisbrot og meiðyrði Trumps standa
Bandaríkjaforseti var dæmdur fyrir til greiðslu hárra skaðabóta fyrir kynferðisbrot og meiðyrði. Hæstiréttur hefur hafnað því að taka upp dóminn.
4
Þessir þingmenn töluðu minnst á nýliðnu þingi: Stysta ræðan 38 sekúndur
Áslaug Arna talaði styst á nýliðnu þingi, eða í þrjár mínútur. Lengst talaði Jón Pétur Ziemsen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
5
Hækka verð til að verja hagnaðinn
Móðurfélag Ölgerðarinnar hagnaðist um 398 milljónir króna á fyrsta ársfjórðungi. Vöxturinn skýrist þó fyrst og fremst af nýju félögunum Gæðabakstri og Kjarnavörum, því rekstur eldri hluta samstæðunnar dróst saman milli ára. Á sama tíma boðar Ölgerðin verðhækkanir vegna hækkandi olíu- og álverðs.
6
Sagt upp í Ráðhúsinu þar sem hún lá á bráðamóttöku
Þegar Hólmfríður Helga Sigurðardóttir lagði hjólandi af stað í vinnuna í síðustu viku grunaði hana ekki hvað var í vændum. Hún varð fyrir bíl og þar sem hún lá slösuð á bráðamóttöku var henni sagt upp störfum sem upplýsingafulltrúi í Ráðhúsinu. Hún segir frá því þegar hún fékk „ tvö rothögg á einum örlagaríkum degi“.
Mest lesið í mánuðinum
1
Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
Viðskiptaveldi Guðbjargar Matthíasdóttur byggir fyrst og fremst á hagnaði í sjávarútvegi. Frá því að hún settist í stjórn Ísfélagsins hafa nærri 15 milljarðar streymt úr Ísfélaginu í Vestmannaeyjum til Guðbjargar og fjölskyldu. Hvorki hún né fjárfestingar hennar koma fram í skýrslu sem unnin var að beiðni Alþingis um eignir, eigendur og fjárfestingar stærstu útgerðarfélaga landsins.
2
Skarpt tekjufall Carbfix: Launakostnaður stjórnenda hækkar um 21 prósent
Tekjur Carbfix drógust saman um rúman milljarð á milli ára. Reksturinn stendur ekki undir launakostnaði lengur.
3
Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
Lánið sem Þorsteinn Már Baldvinsson og Helga Steinunn Guðmundsdóttir veittu börnum sínum til að kaupa nærri helmings hlut í Samherja af þeim hefur verið gert upp. Börnin, þau Baldvin, forstjóri Samherja, og Katla Þorsteinsbörn eru nú orðnir meðeigendur foreldra sinna í félögunum sem lánuðu þeim fyrir kaupunum. Samþykktir félagsins tryggja þeim fastar arðgreiðslur úr K&B á hverju ári.
4
Hildur sendir bréf á starfsfólk
Borgarstjóri segir í bréfi til starfsfólks að uppsagnirnar „leggi grunn að sterkari og betri framtíð fyrir borgina“. Hún boðar aðrar breytingar, meðal annars á viðveru starfsfólks.
5
Halldór Jörgen Olesen
Hver borgar fyrir arðsemi bankanna?
Íslensku bankarnir græða nærri tvöfalt meira á hverri lánaðri krónu en evrópskir bankar. Háir stýrivextir Seðlabankans juku hagnaðinn, en bjuggu hann ekki til. Skýringin liggur í þrennu: aðeins þrír stórir bankar skipta markaðnum á milli sín, verðtryggð lán færa verðbólguáhættuna frá bönkunum yfir á heimilin, og krónan lokar landinu fyrir samkeppni að utan. Tölurnar standast skoðun og spurningarnar sem þær vekja gera það líka.
6
Stærsta arðgreiðslan fyrir Skólamat fram til þessa
Félagið Skólamatur sem selur skólamötuneytum mat hagnaðist um 274 milljónir króna fyrir skatt í fyrra og greiðir nú meira í arð.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Milljarða fjárfestingar Guðbjargar sem ekki sjást í skýrslunni
Viðskiptaveldi Guðbjargar Matthíasdóttur byggir fyrst og fremst á hagnaði í sjávarútvegi. Frá því að hún settist í stjórn Ísfélagsins hafa nærri 15 milljarðar streymt úr Ísfélaginu í Vestmannaeyjum til Guðbjargar og fjölskyldu. Hvorki hún né fjárfestingar hennar koma fram í skýrslu sem unnin var að beiðni Alþingis um eignir, eigendur og fjárfestingar stærstu útgerðarfélaga landsins. -
2
Skarpt tekjufall Carbfix: Launakostnaður stjórnenda hækkar um 21 prósent
Tekjur Carbfix drógust saman um rúman milljarð á milli ára. Reksturinn stendur ekki undir launakostnaði lengur. -
3
Samherjabörnin greiddu lán foreldra sinna með eignarhlut í stærsta eiganda Samherja
Lánið sem Þorsteinn Már Baldvinsson og Helga Steinunn Guðmundsdóttir veittu börnum sínum til að kaupa nærri helmings hlut í Samherja af þeim hefur verið gert upp. Börnin, þau Baldvin, forstjóri Samherja, og Katla Þorsteinsbörn eru nú orðnir meðeigendur foreldra sinna í félögunum sem lánuðu þeim fyrir kaupunum. Samþykktir félagsins tryggja þeim fastar arðgreiðslur úr K&B á hverju ári. -
4
Hildur sendir bréf á starfsfólk
Borgarstjóri segir í bréfi til starfsfólks að uppsagnirnar „leggi grunn að sterkari og betri framtíð fyrir borgina“. Hún boðar aðrar breytingar, meðal annars á viðveru starfsfólks. -
5
Halldór Jörgen Olesen
Hver borgar fyrir arðsemi bankanna?
Íslensku bankarnir græða nærri tvöfalt meira á hverri lánaðri krónu en evrópskir bankar. Háir stýrivextir Seðlabankans juku hagnaðinn, en bjuggu hann ekki til. Skýringin liggur í þrennu: aðeins þrír stórir bankar skipta markaðnum á milli sín, verðtryggð lán færa verðbólguáhættuna frá bönkunum yfir á heimilin, og krónan lokar landinu fyrir samkeppni að utan. Tölurnar standast skoðun og spurningarnar sem þær vekja gera það líka. -
6
Stærsta arðgreiðslan fyrir Skólamat fram til þessa
Félagið Skólamatur sem selur skólamötuneytum mat hagnaðist um 274 milljónir króna fyrir skatt í fyrra og greiðir nú meira í arð. -
7
Samtök fyrir heimilislausa notuð í söfnun vegna meiðyrðamáls Margrétar
Reikningur félagasamtaka sem stofnuð voru til að aðstoða heimilislausa er notaður til að safna fé vegna málskostnaðar Margrétar Friðriksdóttur í meiðyrðamáli héraðsdómara sem hún kallaði „lausláta mellu“. -
8
Ekki vísa börnum á dyr
Lovísa Ingvadóttir missti bestu vinkonu sína sviplega þegar þær voru aðeins fjórtán ára gamlar. Hún fer yfir það hvernig hefði verið hægt að styðja vinahópinn betur eftir áfallið. „Það hefði verið gott ef einhver hefði komið inn í skólann og látið vita að við gætum leitað til þeirra.“ -
9
Indriði Þorláksson
Skattfrelsi erlendra fjárfesta
Í alþjóðlegri skattlagningu gildir að ríki skattleggi heimilisfasta og tekjur sem þar verða til. Dapurlegt er að æðsta skattastjórnsýslan vilji brjóta þessa reglu og löggjafinn beygi sig fyrir sérhagsmunum fjármálamanna. -
10
Deilur við nágranna um bílastæði við náttúruperlur: „Ég má hefta aðgang“
Landeiganda hefur misboðið umgengni við Fosslaug og Reykjafoss. Hann segir nágranna sinn rukka fyrir bílastæði en firra sig ábyrgð á svæðinu. Lög tryggja almenningi för um óræktað land.
Athugasemdir