Sunnudaginn 23. apríl næstkomandi ganga Frakkar til atkvæða í einhverju einkennilegasta forsetakjöri í seinni tíð, hugsanlega frá því að fimmta lýðveldið var stofnað árið 1959 undir stjórn gamla herforingjans Charles de Gaulle. Á tíð fimmta lýðveldisins hafa tvö meginöfl tekist á í forsetakjöri í Frakklandi, annars vegar demókratískir Sósíalistar og hins vegar hófsamir hægri menn, stundum kenndir við gamla De Gaulle eða bara við flokk forsetans. Hingað til hefur kosningakerfið yfirleitt tryggt þessum tveimur meginöflum til vinstri og hægri öll ráð í baráttunni um stólinn í Élysée-höllinni í París, nái enginn meirihluta atkvæða í fyrri umferð fer fram einvígi á milli tveggja efstu í seinna kjöri. Með öðrum orðum þá heldur kerfið yfirleitt minni spámönnum í skefjum og frá þátttöku í lokalotunni, hinu raunverulega forsetakjöri. Nú ber hins vegar svo við, semsé í fyrsta sinn, að hvorugur stóru flokkanna sé líklegur til þess að ná inn í seinni umferðina.
Marine Le Pen og peningarnir frá Pútin
Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, veltir fyrir sér forsetakjöri í Frakklandi sem hverfast um átök á milli alþjóðlegrar frjálslyndisstefnu og þjóðernislegrar íhaldsstefnu. Svo virðist sem díalektík Hegels sé enn í fullu gildi.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 9 árum.
Mest lesið
1
Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
Nokkrir starfsmenn Sólheima í Grímsnesi hafa lýst yfir óánægju með stjórnarhætti síðan framkvæmdastjóra var skipt út fyrir ári og nokkur fjöldi hefur sagt skilið við staðinn. „Það er bara skelfilegt ástand,“ segir starfsmaður um breytinguna á starfsanda. Stjórnarformaður Sólheima segir hins vegar mikla ánægju með reksturinn og starfsmannaveltuna ekki óeðlilega.
2
Ari naut skattfríðinda í Portúgal
Ari Edwald, sem skipar fyrsta sæti á lista Miðflokksins í Reykjavík, fékk stöðu sérfræðings við flutninga lögheimilis til Portúgal sem veitti honum ýmis skattfríðindi. Hann gekk í desember frá kaupum að íbúð í Garðabæ fyrir 183 milljónir króna en flutti í gær lögheimili sitt í leiguíbúð lögmanns í miðborginni. „Það er bráðabirgðarráðstöfun,“ segir Ari.
3
Ari Edwald leiðir Miðflokkinn í Reykjavík
Ari Edwald hefur sagt skilið við Sjálfstæðisflokkinn og leiðir Miðflokkinn í Reykjavík fyrir borgarstjórnarkosningar. Hann er með lögheimili í Portúgal en búsettur í Garðabæ.
4
Sjómaður þarf að flýja Ísland árið 2087 vegna frosts og aflabrests
Hópur vísindamanna hvetur til aðgerða til að stöðva niðurbrot AMOC hafstraumsins í skýrslu Norrænu ráðherranefndarinnar. Með henni fylgir skálduð smásaga sem gerist eftir sex áratugi og fjallar um Ragnar Hjörleifsson, sjómann á fimmtugsaldri, sem getur ekki lengur unnið vegna gjörbreytts loftslags á Íslandi.
5
Hver er raunverulegur fjöldi kvenna á örorkulífeyri?
Því hefur verið haldið fram að allt að 23 prósent kvenna sé á örorkulífeyri hér á landi. Hið rétta er að 13,5 prósent kvenna eru á örorku- eða endurhæfingarlífeyri og 8 prósent karla. Hlutfall milli kvenna og karla á örorkulífeyri hefur haldist það sama í áratugi en örorku- og endurhæfingarlífeyrisþegum hefur almennt fjölgað.
6
Ólafur Páll Jónsson
Háskólar fyrir heiminn
Ólafur Páll Jónsson rýnir í afleiðingar skólagjalda og spyr hvaða gildi eigi að móta íslenska háskóla.
Mest lesið
-
1Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
Nokkrir starfsmenn Sólheima í Grímsnesi hafa lýst yfir óánægju með stjórnarhætti síðan framkvæmdastjóra var skipt út fyrir ári og nokkur fjöldi hefur sagt skilið við staðinn. „Það er bara skelfilegt ástand,“ segir starfsmaður um breytinguna á starfsanda. Stjórnarformaður Sólheima segir hins vegar mikla ánægju með reksturinn og starfsmannaveltuna ekki óeðlilega. -
2
Ari naut skattfríðinda í Portúgal
Ari Edwald, sem skipar fyrsta sæti á lista Miðflokksins í Reykjavík, fékk stöðu sérfræðings við flutninga lögheimilis til Portúgal sem veitti honum ýmis skattfríðindi. Hann gekk í desember frá kaupum að íbúð í Garðabæ fyrir 183 milljónir króna en flutti í gær lögheimili sitt í leiguíbúð lögmanns í miðborginni. „Það er bráðabirgðarráðstöfun,“ segir Ari. -
3
Ari Edwald leiðir Miðflokkinn í Reykjavík
Ari Edwald hefur sagt skilið við Sjálfstæðisflokkinn og leiðir Miðflokkinn í Reykjavík fyrir borgarstjórnarkosningar. Hann er með lögheimili í Portúgal en búsettur í Garðabæ. -
4
Sjómaður þarf að flýja Ísland árið 2087 vegna frosts og aflabrests
Hópur vísindamanna hvetur til aðgerða til að stöðva niðurbrot AMOC hafstraumsins í skýrslu Norrænu ráðherranefndarinnar. Með henni fylgir skálduð smásaga sem gerist eftir sex áratugi og fjallar um Ragnar Hjörleifsson, sjómann á fimmtugsaldri, sem getur ekki lengur unnið vegna gjörbreytts loftslags á Íslandi. -
5
Hver er raunverulegur fjöldi kvenna á örorkulífeyri?
Því hefur verið haldið fram að allt að 23 prósent kvenna sé á örorkulífeyri hér á landi. Hið rétta er að 13,5 prósent kvenna eru á örorku- eða endurhæfingarlífeyri og 8 prósent karla. Hlutfall milli kvenna og karla á örorkulífeyri hefur haldist það sama í áratugi en örorku- og endurhæfingarlífeyrisþegum hefur almennt fjölgað. -
6
Ólafur Páll Jónsson
Háskólar fyrir heiminn
Ólafur Páll Jónsson rýnir í afleiðingar skólagjalda og spyr hvaða gildi eigi að móta íslenska háskóla. -
7
„Við getum ekki borðað peninga“
„Tungumálið er sjálfsmynd okkar,“ segir Miite Geisler, frumkvöðull og þátttakandi í menningar- og viðskiptalífi Grænlands. Sem barn flakkaði hún um með veiðimanninum föður sínum og mótaðist af náttúrunni. „Við færðum okkur til eftir veðri, veiðum og aðstæðum,“ segir hún. Og það var ekki ferðalag heldur lífsbarátta. Þessi sjálfstæða kona er alin upp við ást, saga hennar er vitnisburður um hvernig ást eflir sjálfstæði. -
8
Peningaöflin, Trump og Grænland
Vaxandi rof er í alþjóðakerfinu. Vald stórvelda, fjármagns og hernaðar vegur þyngra en alþjóðalög. Önnur ríki standa berskjölduð. Átökin um Grænland endurspegla nýja, harðari og ófyrirsjáanlegri heimsmynd. -
9
„Ég er barn náttúrunnar“
Sé Kim Kielsen, forseta grænlenska þingsins, flett upp á netinu má lesa að árin sem hann var forsætisráðherra, 2014 til 2021, hafi hann stýrt málum sem sneru að flóknu sambandi Grænlands við Bandaríkin – og þá Pentagon – vel í höfn. Enda er hann fyrrum sjómaður! En áhersla hans á velferð barna stendur upp úr. „Börnin okkar skipta mestu máli. Ekki flugvöllurinn, ekki höfnin, ekki húsin. Alltaf börnin, alltaf,“ segir hann. -
10
Netverjar óánægðir með Takk krónur: „Lækkið bara verðið“
Nokkurrar óánægju hefur gætt á samfélagsmiðlum með nýtt vildarkerfi Haga, Takk krónur. Sumum þykir afslátturinn dræmur en aðrir hafa áhyggjur af persónuverndarskilmálum smáforritsins. Í notendaskilmálum kemur fram að Hagar fletti upp póstnúmeri og kynskráningu notenda.
Mest lesið í vikunni
1
„Ég er ein af þessum konum“
Í þrjú ár hafði Inga Dóra Guðmundsdóttir reynt að eignast barn áður en það uppgötvaðist að hún var með lykkju. Lykkjunni hafði verið komið fyrir án hennar vitundar eða vilja. Uppgötvunin var alvarlegt áfall en nú getur hún sótt rétt sinn til danska ríkisins. Hún segir margt enn óuppgert, þótt þessar þjóðir þurfi nú að standa saman.
2
Boða frjálshyggju á Íslandi í gegnum samtök tengd Koch-bræðrum
Alþjóðasamtök sem fjármögnuð eru af Charles Koch styrkja útbreiðslu frjálshyggju meðal ungs fólks á Íslandi. Breki Atlason, alþjóðafulltrúi Miðflokksins, fer fyrir samtökunum hérlendis og sækist eftir kjöri í borgarstjórn. Hugveita sem Hannes Hólmsteinn Gissurarson stýrir tengist sama vef samtakanna.
3
Sautján hætt ári eftir framkvæmdastjóraskipti
Nokkrir starfsmenn Sólheima í Grímsnesi hafa lýst yfir óánægju með stjórnarhætti síðan framkvæmdastjóra var skipt út fyrir ári og nokkur fjöldi hefur sagt skilið við staðinn. „Það er bara skelfilegt ástand,“ segir starfsmaður um breytinguna á starfsanda. Stjórnarformaður Sólheima segir hins vegar mikla ánægju með reksturinn og starfsmannaveltuna ekki óeðlilega.
4
„Ísland gæti verið næst“
Aaja Chemnitz er fulltrúi Grænlands á danska þinginu. Þar berst hún fyrir auknu jafnræði á milli þjóðanna, réttindum og velferð Grænlendinga sem þurfa að takast á við margvíslegar áskoranir. Hún segir mikilvægt að Grænlendingar öðlist allt í senn efnahagslegt og pólitískt sjálfstæði.
5
Sautján ára piltur lést á Miklubraut
Tveir ungir pilar lentu í slysinu. Kyrrðarstund haldin í Árbæjarkirkju.
6
Sif Sigmarsdóttir
Kristsmenn, krossmenn og aðrir afneitunarsinnar
Sif Sigmarsdóttir skrifar um þá sem misskilja eðli sagnfræðinnar um þessar mundir.
Mest lesið í mánuðinum
1
„Ég er ein af þessum konum“
Í þrjú ár hafði Inga Dóra Guðmundsdóttir reynt að eignast barn áður en það uppgötvaðist að hún var með lykkju. Lykkjunni hafði verið komið fyrir án hennar vitundar eða vilja. Uppgötvunin var alvarlegt áfall en nú getur hún sótt rétt sinn til danska ríkisins. Hún segir margt enn óuppgert, þótt þessar þjóðir þurfi nú að standa saman.
2
Jón Trausti Reynisson
Okrið okkar
Er verið að okra á okkur með nauðsynjavörur okkar – og plata okkur í kaupbæti?
3
Umdeilt hótel á Laugarvatni reist af útgerðarfjölskyldu úr Vestmannaeyjum
Mörg hundruð undirskrifta hafa safnast gegn áformum um 160 herbergja hótel við Laugarvatn sem íbúar segja ógna lífsgæðum og lífríki á svæðinu. Útgerðarfjölskylda úr Vestmanneyjum er stærsti fjárfestirinn bak við hótelið og fasteignaveldið Bergey sem er í örum vexti.
4
„Hann ætti að axla ábyrgð í staðinn fyrir að saka barnið okkar um ósannindi“
„Að halda því fram að tíu ára barn sé að ljúga upp á hann er stórkostlega skrítið,“ segir faðir tíu ára drengs um yfirlýsingu Helga Bjarts Þorvarðarsonar sem er ákærður fyrir kynferðisbrot gegn drengnum. Foreldrarnir segja yfirlýsinguna „ótrúlega“ og vilja gæsluvarðhald yfir Helga Bjarti.
5
Boða frjálshyggju á Íslandi í gegnum samtök tengd Koch-bræðrum
Alþjóðasamtök sem fjármögnuð eru af Charles Koch styrkja útbreiðslu frjálshyggju meðal ungs fólks á Íslandi. Breki Atlason, alþjóðafulltrúi Miðflokksins, fer fyrir samtökunum hérlendis og sækist eftir kjöri í borgarstjórn. Hugveita sem Hannes Hólmsteinn Gissurarson stýrir tengist sama vef samtakanna.
6
Myndin um Melaniu Trump fær harða útreið
Forsetafrúin fær milljarða frá einum ríkasta manni heims fyrir mynd sem orðin er tákn um samspil tækniauðjöfra og stjórnmálavalds.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
„Ég er ein af þessum konum“
Í þrjú ár hafði Inga Dóra Guðmundsdóttir reynt að eignast barn áður en það uppgötvaðist að hún var með lykkju. Lykkjunni hafði verið komið fyrir án hennar vitundar eða vilja. Uppgötvunin var alvarlegt áfall en nú getur hún sótt rétt sinn til danska ríkisins. Hún segir margt enn óuppgert, þótt þessar þjóðir þurfi nú að standa saman. -
2
Jón Trausti Reynisson
Okrið okkar
Er verið að okra á okkur með nauðsynjavörur okkar – og plata okkur í kaupbæti? -
3
Umdeilt hótel á Laugarvatni reist af útgerðarfjölskyldu úr Vestmannaeyjum
Mörg hundruð undirskrifta hafa safnast gegn áformum um 160 herbergja hótel við Laugarvatn sem íbúar segja ógna lífsgæðum og lífríki á svæðinu. Útgerðarfjölskylda úr Vestmanneyjum er stærsti fjárfestirinn bak við hótelið og fasteignaveldið Bergey sem er í örum vexti. -
4
„Hann ætti að axla ábyrgð í staðinn fyrir að saka barnið okkar um ósannindi“
„Að halda því fram að tíu ára barn sé að ljúga upp á hann er stórkostlega skrítið,“ segir faðir tíu ára drengs um yfirlýsingu Helga Bjarts Þorvarðarsonar sem er ákærður fyrir kynferðisbrot gegn drengnum. Foreldrarnir segja yfirlýsinguna „ótrúlega“ og vilja gæsluvarðhald yfir Helga Bjarti. -
5
Boða frjálshyggju á Íslandi í gegnum samtök tengd Koch-bræðrum
Alþjóðasamtök sem fjármögnuð eru af Charles Koch styrkja útbreiðslu frjálshyggju meðal ungs fólks á Íslandi. Breki Atlason, alþjóðafulltrúi Miðflokksins, fer fyrir samtökunum hérlendis og sækist eftir kjöri í borgarstjórn. Hugveita sem Hannes Hólmsteinn Gissurarson stýrir tengist sama vef samtakanna. -
6
Myndin um Melaniu Trump fær harða útreið
Forsetafrúin fær milljarða frá einum ríkasta manni heims fyrir mynd sem orðin er tákn um samspil tækniauðjöfra og stjórnmálavalds. -
7
Jón Trausti Reynisson
Fallnir á fullveldisprófinu
Íslenskir stjórnmálamenn, sem kenna sig við sjálfstæði og þjóðrækni, taka sér stöðu röngum megin sögunnar, réttlætisins og hagsmuna íslensku þjóðarinnar, á meðan leiðtogar lýðræðisríkja mynda samstöðu til að veita yfirgangi mótstöðu þegar reynt er að kasta nágranna okkar fyrir ljónin. -
8
Heilbrigðisstarfsmenn handteknir vegna andláts
Lögreglan í Vestmannaeyjum hefur tvo starfsmenn í haldi vegna grunsamlegs andláts. -
9
Reyndi að kaupa vændi sem verkalýðsforingi
Guðbrandur Einarsson hefur sagt af sér þingmennsku. Sandra Sigurðardóttir úr Hveragerði kemur inn á þing. -
10
Helstu nöfnin í nýju Epstein-skjölunum
Milljarðamæringar og stjórnmálamenn koma fyrir í nýjum skjalaskammti frá dómsmálaráðuneyti Bandaríkjanna. Gögnin ganga gegn fyrri yfirlýsingum Elons Musk. Epstein virðist hafa verið vel kunnugur fyrrverandi forsetafrú Íslands.
Athugasemdir