Sunnudaginn 23. apríl næstkomandi ganga Frakkar til atkvæða í einhverju einkennilegasta forsetakjöri í seinni tíð, hugsanlega frá því að fimmta lýðveldið var stofnað árið 1959 undir stjórn gamla herforingjans Charles de Gaulle. Á tíð fimmta lýðveldisins hafa tvö meginöfl tekist á í forsetakjöri í Frakklandi, annars vegar demókratískir Sósíalistar og hins vegar hófsamir hægri menn, stundum kenndir við gamla De Gaulle eða bara við flokk forsetans. Hingað til hefur kosningakerfið yfirleitt tryggt þessum tveimur meginöflum til vinstri og hægri öll ráð í baráttunni um stólinn í Élysée-höllinni í París, nái enginn meirihluta atkvæða í fyrri umferð fer fram einvígi á milli tveggja efstu í seinna kjöri. Með öðrum orðum þá heldur kerfið yfirleitt minni spámönnum í skefjum og frá þátttöku í lokalotunni, hinu raunverulega forsetakjöri. Nú ber hins vegar svo við, semsé í fyrsta sinn, að hvorugur stóru flokkanna sé líklegur til þess að ná inn í seinni umferðina.
Marine Le Pen og peningarnir frá Pútin
Eiríkur Bergmann, prófessor í stjórnmálafræði, veltir fyrir sér forsetakjöri í Frakklandi sem hverfast um átök á milli alþjóðlegrar frjálslyndisstefnu og þjóðernislegrar íhaldsstefnu. Svo virðist sem díalektík Hegels sé enn í fullu gildi.
Birtist upphaflega í Stundinni fyrir 9 árum.
Mest lesið
1
Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna
Íslenska gámafélagið ofrukkaði Garðabæ og Mosfellsbæ yfir 100 milljónir króna vegna sorphirðu. „Þá eruð þið ekki alveg saklaus í þessu máli,“ sagði starfsmaður fyrirtækisins.
2
Skeifan versti staðurinn í borginni — óháð ferðamáta
Skeifan sker sig úr sem sá staður í Reykjavík sem borgarbúar tengja oftast við neikvæða upplifun af samgöngum. Það gildir óháð því hvort fólk ekur, gengur, hjólar eða ferðast með strætó.
3
Bensínlítrinn jafngildi 452 krónum hjá sparneytnum bílum eftir hækkun ríkisins
Fyrirhuguð hækkun kílómetragjalds gæti gert það að verkum að kostnaður við akstur sparneytinna bíla jafngildi allt að 452 króna bensínlítra og 486 króna dísellítra, samkvæmt útreikningum Visku.
4
Hætta við að koma fram með Ed Sheeran
Finneas, Aaron Rowe, Beoga og Lukas Graham hafa dregið sig úr tónleikaferð Ed Sheerans eftir að Macklemore var látinn víkja vegna ummæla hans til stuðnings Palestínumönnum. Sheeran segir ákvörðunina hafa verið tekna af tónleikahaldara en ekki honum sjálfum.
5
Von der Leyen vill opna á aukaaðild Kanada að ESB
Forseti framkvæmdastjórnar ESB vill færa samstarf sambandsins og Kanada á nýtt stig. Hún lagði til að Kanada yrði fyrsta ríkið til að fá aukaaðild að ESB og nefndi aukið samstarf í tækni-, varnar- og orkumálum.
6
Inga ætlar að standa með atvinnuvegaráðherra „fram í rauðan dauðann“
Inga Sæland segir langdregið dauðastríð hvala við veiðar vera dýraníð og hyggst standa með atvinnuvegaráðherra þegar frumvarp um hvalveiðar kemur til kasta Alþingis. Ólafur Adolfsson gagnrýndi svör hennar og kvartaði síðar undan svörunum við forseta þingsins.
Mest lesið
-
1Ofrukkaði sveitarfélög fyrir sorphirðu yfir 100 milljónir króna
Íslenska gámafélagið ofrukkaði Garðabæ og Mosfellsbæ yfir 100 milljónir króna vegna sorphirðu. „Þá eruð þið ekki alveg saklaus í þessu máli,“ sagði starfsmaður fyrirtækisins. -
2
Skeifan versti staðurinn í borginni — óháð ferðamáta
Skeifan sker sig úr sem sá staður í Reykjavík sem borgarbúar tengja oftast við neikvæða upplifun af samgöngum. Það gildir óháð því hvort fólk ekur, gengur, hjólar eða ferðast með strætó. -
3
Bensínlítrinn jafngildi 452 krónum hjá sparneytnum bílum eftir hækkun ríkisins
Fyrirhuguð hækkun kílómetragjalds gæti gert það að verkum að kostnaður við akstur sparneytinna bíla jafngildi allt að 452 króna bensínlítra og 486 króna dísellítra, samkvæmt útreikningum Visku. -
4
Hætta við að koma fram með Ed Sheeran
Finneas, Aaron Rowe, Beoga og Lukas Graham hafa dregið sig úr tónleikaferð Ed Sheerans eftir að Macklemore var látinn víkja vegna ummæla hans til stuðnings Palestínumönnum. Sheeran segir ákvörðunina hafa verið tekna af tónleikahaldara en ekki honum sjálfum. -
5
Von der Leyen vill opna á aukaaðild Kanada að ESB
Forseti framkvæmdastjórnar ESB vill færa samstarf sambandsins og Kanada á nýtt stig. Hún lagði til að Kanada yrði fyrsta ríkið til að fá aukaaðild að ESB og nefndi aukið samstarf í tækni-, varnar- og orkumálum. -
6
Inga ætlar að standa með atvinnuvegaráðherra „fram í rauðan dauðann“
Inga Sæland segir langdregið dauðastríð hvala við veiðar vera dýraníð og hyggst standa með atvinnuvegaráðherra þegar frumvarp um hvalveiðar kemur til kasta Alþingis. Ólafur Adolfsson gagnrýndi svör hennar og kvartaði síðar undan svörunum við forseta þingsins. -
7
Trump skoðaði hugmynd að niðurrifi Kennedy Center
Ljósmynd AFP af Donald Trump um borð í Air Force One hefur vakið athygli. Þar sést forsetinn skoða mynd sem virðist sýna niðurrif Kennedy Center, eftir að dómari kom í veg fyrir að nafn Trumps yrði sett á bygginguna. -
8
Mannkynið „að missa stjórnina“ á gervigreindinni
Kanadíski tölvunarfræðingurinn Yoshua Bengio varar við því að þróun gervigreindar gangi of hratt og að öryggisrammi um tæknina sé of veikur. Hann segir þörf á alþjóðlegum reglum, stofnunum og sáttmálum, líkt og á sviði kjarnorkuvopna. -
9
Marta Kos: Evrópa hefur „aldrei verið jafn eftirsóknarverð“
Stækkunarstjóri Evrópusambandsins, Marta Kos, segir hugmyndir um aukaaðild Kanada sýna hversu eftirsóknarverður samstarfsaðili Evrópa sé orðin. Hún segist harma niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar á Íslandi en virða ákvörðun íslenskra kjósenda. -
10
Fimm ár dugðu ekki til að semja um lóðir Tækniskólans
Meirihlutinn var ítrekað varaður við seinagangi í lóðasamningum sem drógust í fimm ár. Tækniskólinn hefur nú hætt við uppbyggingu í Hafnarfirði og íhugar fjárkröfu á hendur bænum.
Mest lesið í vikunni
1
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.
2
Sagði af sér eftir skilaboð frá félagsmálaráðuneytinu
Félagsmálaráðuneytið sagði formanni endurhæfingarráðs að boða ekki til frekari funda. Hann baðst lausnar í kjölfarið. Ráðuneyti Ölmu Möller og Ingu Sæland hafa ekki náð saman um hlutverk ráðsins, sem átti að tryggja faglega ráðgjöf og samþættingu endurhæfingarmála á milli ráðuneyta.
3
Hvað gerðist í kosningabaráttunni?
Villandi málflutningur, óvægin umræða og lélegir fjölmiðlar eru á meðal þess sem situr í talsfólki og kosningastjórum eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna um ESB.
4
Trump ræddi við Bjarna um Ísland sem 51. ríki Bandaríkjanna
Donald Trump Bandaríkjaforseti bryddaði upp á því í símtali við Bjarna Benediktsson, þáverandi forsætisráðherra, í nóvember 2024 hvort Ísland ætti að verða 51. ríki Bandaríkjanna.
5
Grófu upp úrgang hjá Skotfélaginu
Forsvarsmenn Skotíþróttafélags Hafnarfjarðar neituðu upprunalega að kannast við úrganginn. Umhverfis- og orkustofnun hefur verið beðin um að koma að málinu.
6
Hver fer í fótspor Trumps?
Repúblikanar horfa til eftirmanna Trumps sem geti tekið MAGA-stefnuna áfram.
Mest lesið í mánuðinum
1
Hvað gerðist á Krýsuvíkurvegi?
Ökumaður bifreiðar sem hafnaði utan vegar á Krísuvíkurveginum, þar sem þrennt lét lífið, var á 233 kílómetra hraða samkvæmt appi sem ungmenni nota sín á milli til þess að fylgjast með hraðatölum.
2
Kennari á hátekjum: „Hef verið að halda vel utan um mitt“
Skógræktar- og ferðaþjónustubóndinn og kennarinn, Jóhanna Halldóra Sigurðardóttir, situr í þriðja sæti hátekjulistans á Vesturlandi. „Þetta kemur mér verulega á óvart. Það eru margir stórlaxar á svæðinu,“ segir hún. Jóhanna vill helst að skattar hennar fari í málefni fatlaðra og betri vegi í Dalabyggð.
3
Skattadrottning með 1,4 milljarða í árstekjur
Aðalheiður S. Gunnarsdóttir er eina konan með yfir milljarð í árstekjur á Hátekjulista Heimildarinnar í ár. Fjórar af tíu tekjuhæstu konum landsins tengjast útgerðum.
4
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af.
5
Þegar nei-ið náði yfirhöndinni
Halldór Benjamín Þorbergsson fór af árshlutafundi Heima yfir á sviðið á Austurvelli, þar sem hann gat fagnað viðsnúningi unga fólksins.
6
Fjárfestir í foreldrahúsum
Markús Máni Skúlason er 24 ára og því yngsti karlmaðurinn á hátekjulistanum í ár. Hann byrjaði að fjárfesta 18 ára og segir að á yngri árunum sé mikilvægt að „vera duglegur að endurfjárfesta“ og ekki eyða því sem maður hefur safnað.
Mest lesið í mánuðinum
-
1
Hvað gerðist á Krýsuvíkurvegi?
Ökumaður bifreiðar sem hafnaði utan vegar á Krísuvíkurveginum, þar sem þrennt lét lífið, var á 233 kílómetra hraða samkvæmt appi sem ungmenni nota sín á milli til þess að fylgjast með hraðatölum. -
2
Kennari á hátekjum: „Hef verið að halda vel utan um mitt“
Skógræktar- og ferðaþjónustubóndinn og kennarinn, Jóhanna Halldóra Sigurðardóttir, situr í þriðja sæti hátekjulistans á Vesturlandi. „Þetta kemur mér verulega á óvart. Það eru margir stórlaxar á svæðinu,“ segir hún. Jóhanna vill helst að skattar hennar fari í málefni fatlaðra og betri vegi í Dalabyggð. -
3
Skattadrottning með 1,4 milljarða í árstekjur
Aðalheiður S. Gunnarsdóttir er eina konan með yfir milljarð í árstekjur á Hátekjulista Heimildarinnar í ár. Fjórar af tíu tekjuhæstu konum landsins tengjast útgerðum. -
4
Katla sem breytti heilbrigðiskerfinu
Enginn á Íslandi hefur lifað af jafn alvarlegan mænuskaða og Katla Guðnadóttir sem lenti í dularfullu bílslysi 22 ára gömul. Hún er föst á Grensásdeild þar sem kerfið hefur ekki afgreitt beiðni hennar um heimaþjónustu. Barátta hennar hefur þegar skilað fordæmalausri ákvörðun í heilbrigðisráðuneytinu en oft líður henni eins og fólki hefði þótt það auðveldara ef hún hefði ekki lifað slysið af. -
5
Þegar nei-ið náði yfirhöndinni
Halldór Benjamín Þorbergsson fór af árshlutafundi Heima yfir á sviðið á Austurvelli, þar sem hann gat fagnað viðsnúningi unga fólksins. -
6
Fjárfestir í foreldrahúsum
Markús Máni Skúlason er 24 ára og því yngsti karlmaðurinn á hátekjulistanum í ár. Hann byrjaði að fjárfesta 18 ára og segir að á yngri árunum sé mikilvægt að „vera duglegur að endurfjárfesta“ og ekki eyða því sem maður hefur safnað. -
7
Þrjú ungmenni látin eftir slys á Krýsuvíkurvegi
Piltur og tvær stúlkur létust í slysi í nótt. -
8
Sagði af sér eftir skilaboð frá félagsmálaráðuneytinu
Félagsmálaráðuneytið sagði formanni endurhæfingarráðs að boða ekki til frekari funda. Hann baðst lausnar í kjölfarið. Ráðuneyti Ölmu Möller og Ingu Sæland hafa ekki náð saman um hlutverk ráðsins, sem átti að tryggja faglega ráðgjöf og samþættingu endurhæfingarmála á milli ráðuneyta. -
9
Ökuþórinn sem varð skattakóngur
Daníel Sigurðsson hefur unnið sleitulaust að því að byggja upp kranafyrirtækið sitt ásamt því að keppa í rallíi. Með sölu á fyrirtæki sínu varð hann skattakóngur Íslands fyrir árið 2025. -
10
„Af hverju situr þú þá hér í þessu láglaunastarfi?“
Þóra Jakobína Olsen Hrafnsdóttir fékk spurningu sem hún gat ekki svarað, fór heim og íhugaði svarið. Í kjölfarið breytti líf hennar um stefnu.
Athugasemdir