„Ég fékk tauga­á­fall þarna á staðnum,“ sagði hjúkr­un­ar­fræð­ingur af Land­spít­al­anum fyrir dómi í morgun, þar sem hún svar­aði til saka fyrir meint mann­dráp af gáleysi.

Aðal­með­ferð fer nú fram fyrir Hér­aðs­dómi Reykja­víkur. Hjúkr­un­ar­fræð­ing­inn, sem neit­aði sök við fyr­ir­töku í mál­inu, var leiddur í skýrslu­töku fyrr í morgun.

Málið er sér­stakt fyrir þær sakir að aldrei áður hefur Land­spít­al­inn og starfs­maður stofn­un­ar­innar verið ákærðir fyrir slíkar sakir. Málið kom upp í októ­ber árið 2012 en hjúkr­un­ar­fræð­ing­ur­inn er sak­aður um að hafa gert mis­tök sem leiddu til dauða sjúk­lings­ins.

„Þegar ég mætti á spít­al­ann fór ég að skynja eitt­hvað skrítið and­rúms­loft.“

Hjúkr­un­ar­fræð­ing­ur­inn segir dag­inn eftir atvikið hafi hún verið kölluð á fund þar sem farið var yfir vakt­ina. Hún var spurð út hvort hún hefði fylgt öllu verk­lagi. Þegar komið því hvort hún hefði tæmt loftið úr kraga tal­ventils­ins sjúk­lings­ins mundi hún ekki hvort hún hefði gert það. Daginn eftir atvikið mætti hún í vinn­una og hóf sjálfs­á­sak­anir. „Þegar ég mætti á spít­al­ann fór ég að skynja eitt­hvað skrítið and­rúms­loft. Þau biðja mig að fara í gegnum vakt­ina. En þegar komið var að loft­inu þá mundi ég það bara ekki. Ég fór strax í þessa sjálfs­á­sökun. Ég fékk tauga­á­fall þarna á staðnum,“ sagði konan.

Að loknum skýrslu­tökum gekk konan fram á gang og brotn­aði sýni­lega niður. Hún faðm­aði aðra hjúkr­un­ar­fræð­inga sem höfðu gefið skýrslu sem vitni.

Framkvæmdi ekki öryggiseftirlit

Í ákærunni eru mis­tök hennar sögð fel­ast í því að á kvöld­vakt láð­ist henni að tæma loft úr „kraga (belg) bark­arauf­ar­rennu (bark­arauf­ar­túbu) þegar hún tók Y úr önd­un­ar­vél og setti tal­ventil á bark­arauf­ar­renn­una. Ákærðu var vel kunn­ugt um að henni bar að tæma loftið úr krag­anum, líkt og vinnu­lýs­ing um notkun tal­ventils­ins kveður á um. Afleið­ingar þess­ara van­rækslu urðu þær að Y gat ein­ungis andað að sér lofti en ekki frá sér, fall varð á súr­efn­is­mettun og blóð­þrýst­ingi Y og hann lést skömmu síðar.“

Faðmlög Augljóst er að hugur vitna var með ákærðu sem brotn­aði niður þegar hún gekk fram á gang.

Mynd: Pressphotos.biz/Geirix

Í ákæru kemur fram að hjúkr­un­ar­fræð­ing­ur­inn hafði unnið dag­vakt á undan kvöld­vakt­inni. „Þegar ákærða kom á umrædda kvöld­vakt og tók við umönnun Y fram­kvæmdi hún ekki örygg­is­eft­ir­lit á vakt­ara (mon­itor) sem mælir súr­efn­is­mettun í blóði, en ákærða veitti því ekki athygli að slökkt var á örygg­is­hljóði vakt­ar­ans, sem ella hefði gefið til kynna þegar Y fór að falla í súr­efn­is­mettun. Nefnt eft­ir­lit var hluti af starfs­skyldum ákærðu sam­kvæmt verk­lags­reglum spít­al­ans sem ákærða þekkti vel til,“ segir í ákæru sem má lesa í heild sinni hér.

„Við erum ekki bara hjúkra sjúk­lingi heldur líka fjöl­skyld­unni.“

Í rétt­ar­sal sagði hjúkr­un­ar­fræð­ing­ur­inn að ástæða þess að hún veitti því ekki athygli að slökkt væri á örygg­is­hljóði vakt­ar­ans hefði verið að eig­in­kona sjúk­lings­ins sat við hlið hans. Hún vildi ekki trufla sam­veru­stund þeirra. „Ég komst ekki að skjánum. Ég taldi mik­il­væg­ara að konan gæti verið þarna og talað við hann. Við erum ekki bara hjúkra sjúk­lingi heldur líka fjöl­skyld­unni,“ sagði hjúkr­un­ar­fræð­ing­ur­inn.

Heilbrigðisstarfsmenn uggandi

Málið hefur vakið nokkuð hörð við­brögð meðal heil­brigð­is­starfs­manna. Fyrrum land­læknir, Geir Gunn­laugs­son setti til að mynda spurn­ing­ar­merki við að farið væri dóm­stóla­leið­ina þegar heil­brigð­is­starfs­maður gerði mis­tök. „Ákæran er ákveðin stefnu­breyt­ing sem vekur okkur til umhugs­unar um hvernig við viljum taka á þessum málum. Ég er ekki viss um að með dóms­leið­inni auk­ist gæði og öryggi heil­brigð­is­þjón­ust­unnar,“ var haft eftir Geir á Vísi í fyrra.

Í fyrra sendi sömu­leiðis Félag íslenskra hjúkr­un­ar­fræð­inga frá sér ályktun. „Í ljósi ákæru á hendur hjúkr­un­ar­fræð­ingi vill FÍH benda á að hjúkr­un­ar­fræð­ingar standa frammi fyrir nýjum veru­leika sem mun hafa umtals­verð áhrif á störf þeirra til fram­tíðar. Mik­il­vægt er að komið sé í veg fyrir að alvar­leg atvik í með­ferð sjúk­linga geti átt sér stað. FÍH hefur um ára­bil barist fyrir því að starfs­um­hverfi hjúkr­un­ar­fræð­inga sé þess eðlis að þeir geti veitt sjúk­lingum örugga hjúkrun. Slíkt starfs­um­hverfi felur í sér nægj­an­legt fjár­magn, góða mönnun hjúkr­un­ar­fræð­inga, nægj­an­legan hvíld­ar­tíma og minna vinnu­á­lag en til staðar er í dag,“ segir í álykt­un­inni.

Í sam­tali við Vísi í fyrra sagði Ólafur Guðbjörn Skúlason, for­maður FÍH, að heil­brigð­is­starfs­menn væru ugg­andi vegna máls­ins og taldi hann að málið yrði mögu­lega til þess að heil­brigð­is­starfs­menn myndu hylma yfir mis­tök sín af ótta við að vera dregið fyrir dóm.