Hótel Adam við Skóla­vörðu­stíg í Reykja­vík varð skyndi­lega alræmdasta hótel lands­ins þegar í ljós kom að reynt væri að blekkja gesti hót­els­ins til að kaupa krana­vatn á hót­el­inu og að mun fleiri svefn­pláss væru leigð út en leyfi var fyrir. Því fór svo að stór hluti hót­els­ins var inn­sigl­aður af lög­reglu og fjallað var um grun á vinnuman­sali.

Lyk­il­starfs­maður hót­els­ins á þeim tíma vann síðar mál fyrir dómi gegn rekstr­ar­fé­lagi þess. Rekstr­ar­fé­lagið fór tíma­bundið í gjald­þrot, en hót­elið starfar enn þrátt fyrir að rekstr­ar­leyfi þess hafi runnið út í nóv­em­ber síð­ast­lið­inn. Ekki liggur fyrir hvort hót­elið sé með bráða­birgð­ar­leyfi til rekst­urs. Starfs­mað­ur­inn segir nú sögu sína í fyrsta sinn.

Kynntust í Prag

Þegar Kristýna Králová kynnt­ist hót­el­hald­ar­anum Ragnari Guð­munds­syni í Prag í októ­ber 2015 var staða hennar lituð af örvænt­ingu. Tveimur mán­uðum fyrr hafði henni verið sagt upp störfum á kaffi­húsi í mið­bænum og hún var að verða pen­inga­laus. Hún skuld­aði húsa­leigu og sjúkra­trygg­ingar og vinnu­leit hennar hafði ekki skilað árangri.

Vinkona Kristýnar, sem starfar við vændi, sagð­ist þekkja íslenskan athafna­mann sem ræki kaffi­hús í Prag og bauðst til að kynna þau.

Á fund­inum bauð Ragnar Kristýnu að vinna fyrir sig á hót­eli á Íslandi. „Enskan mín var ekki svo góð á þessum tíma,“ segir Kristýna blaða­manni Stund­ar­innar. „En eftir að hafa rætt saman í korter bauð hann mér 250.000 krónur í laun á mán­uði, sem er tvisvar sinnum meira en ég myndi þéna fyrir sama starf í heima­landi mínu. Hann var ólmur í að fá mig til að vinna fyrir sig og bauðst til að borga fyrir mig  flug­mið­ann.“

Tveimur vikum síðar var Kristýna komin til starfa á Íslandi. Hún segir að það hafi alltaf verið draumur sinn að fara til Íslands, en það sem tók við eftir komu hennar varð fljótt martrað­ar­kennt. Hún hafði ekk­ert tengsla­net á land­inu og hafði enga leið til að vita hvort yfir­maður hennar væri að segja satt eða ekki um raun­veru­lega stöðu hennar og rétt­indi. Hún var svikin um laun og segir að Ragnar hafi sann­fært sig um að lög­reglan myndi hand­taka hana þar sem hún væri ólög­legur inn­flytj­andi.

„Hann var ólmur í að fá mig til að vinna fyrir sig og bauðst til að borga fyrir mig flug­mið­ann.“

Nú, tveimur árum síðar, er Kristýna loks­ins reiðu­búin til að opna sig um atburða­rás­ina þegar hún starf­aði á alræmdasta hót­eli Íslands og gera upp erf­ið­asta ár lífs síns.

Var sagt að Ísland væri öruggt land

Var flogið til lands­insEigandi Hótel Adam borg­aði fyrir flug­miða Kristýnu til Íslands, en hún hóf störf án þess að fá kenni­tölu eða ráðn­ing­ar­samn­ing.

Mynd: Heiða Helga­dóttir

Kristýna kom til lands­ins 5. nóv­em­ber 2015 með tvær ferða­töskur og von um nýtt tæki­færi. Hún var ekki óvön því að byrja upp á nýtt, en hún hafði átt erf­iða æsku, glímt við vímu­efnafíkn og verið um tíma heim­il­is­laus á göt­unni. Með hjálp skaða­minnk­un­ar­verk­efnis í Prag tókst henni að kom­ast á beina braut og í kjöl­farið var hún sjálf­boða­liði til margra ára þar sem hún hjálp­aði með fræðslu og að dreifa hreinum sprautu­nálum og öðrum gögnum til fólks sem var í sömu stöðu og hún.

„Ég var 21 árs þegar ég gat loks­ins gert mér grein fyrir því að ég vildi meira út úr líf­inu,“ segir hún. Þaðan tók við margra ára glíma þar sem Kristýnu tókst að verða reglu­sam­ari, skera á eitr­aða vin­áttu, halda starfi og mennta sig á ný, en hún hafði aðeins lokið grunn­skóla­prófi. Þegar hún var orðin þrí­tug og kynnt­ist Ragnari seg­ist hún hafa skilið við þessi óreiðuár og verið edrú í rúmt ár.

Kristýna var í bágri stöðu þegar hún kom til lands­ins og hafði sam­þykkt að vinna í þrjá mán­uði fyrir Ragnar og fá laun sín útborguð eftir þetta vinnu­tíma­bil. Með því móti gæti hún borgað skuldir sínar, safnað upp vara­sjóði á meðan hún leit­aði að nýju starfi heima fyrir, og í senn skoðað þetta ævin­týra­lega land sem hafði alltaf verið henni ofar­lega í huga.

„Ég hafði aldrei unnið í öðru landi og mörgum vinum mínum fannst það fjar­stæðu­kennt að ég ætl­aði bara að grípa gæs­ina,“ segir hún. „En aðrir sögðu að þetta væri algjör­lega hættu­laust þar sem Ísland væri svo öruggt land.“

Fyrstu nótt hennar á Íslandi segir hún að Ragnar hafi reynt að sofa hjá henni.

Neitar ásök­unumRagnar Guð­munds­son sagði að það „væri ekk­ert rétt“ hjá Kristýnu. Hann neit­aði að tjá sig við Stundina og sagði að það væri „ekk­ert að frétta.“

Mynd: Vera Páls­dóttir/Hokus­Fokus.is

Var sett í hræðilega stöðu

Kristýna segir að þegar það hafi farið að kvölda á þessum fimmtu­degi hafi Ragnar leitt hana í einka­her­bergi sitt á efstu hæð hót­els­ins. „Þarna var eld­hús, sal­erni, tvö svefn­her­bergi, stórt píanó og skrif­stofa. Það fyrsta sem hann gerði þegar ég gekk inn var að loka og læsa hurð­inni að auka­svefn­her­berg­inu sem var þarna svo ég þyrfti að sofa í sama rúmi og hann. Ég spurði hann hvort ég gæti fengið mitt eigið her­bergi og hann sagði: „Nei, það er betra ef þú býrð hér.“ Ég spurði hvernig í and­skot­anum það væri betra fyrir mig, en enskan mín var mjög léleg þannig að ég féllst ein­hvern veg­inn á þetta og gerði bara það sem ég gat til að reyna að lifa þessa lífs­reynslu af.“

„Hann hélt að ég væri bara önnur heimsk hóra frá Tékk­landi, en ég ákvað fyrir löngu þegar ég var í neyslu að ég myndi aldrei selja mig.“

Að hennar sögn reyndi Ragnar strax á þessu fyrsta kvöldi að sofa hjá henni, en hún neit­aði honum. „Hann hélt að ég væri bara önnur heimsk hóra frá Tékk­landi, en ég ákvað fyrir löngu þegar ég var í neyslu að ég myndi aldrei selja mig. Ég gerði það ekki þá og ég ætl­aði alls ekki að gera það edrú á Íslandi.“

Kristýna hóf störf dag­inn eftir og sökkti sér í vinn­una. Hún sá um kaffi­húsið á jarð­hæð húss­ins, inn­rit­aði gesti og sinnti öllum þeim skyldum sem fylgja því að vinna á hót­eli í miðbæ Reykja­víkur. En síðan segir hún að á hverju kvöldi hafi Ragnar freistað gæf­unnar á ný og reynt að tæla sig. Kristýna seg­ist ekki hafa átt neinn pen­ing til að kom­ast á almennan leigu­markað og þekkti enga sem hún gat gist hjá, þannig að henni hafi liðið eins og hún ætti engra kosta völ en að sofa í rúm­inu hans Ragnars; hún seg­ist hafa verið hrædd um að missa starf sitt ef hún myndi styggja hann.

„Hann setti mig í hræði­lega stöðu og reyndi
að sofa hjá mér á hverju kvöldi til jóla“

„Hann setti mig í hræði­lega stöðu og reyndi að sofa hjá mér á hverju kvöldi til jóla. Hann fór oft að sofa langt á undan mér því ég var að inn­rita gesti til klukkan 3 á næt­urnar, en þá vakn­aði hann, þukl­aði á mér og reyndi að hafa mök við mig. Ég þurfti að ýta honum af mér og segja honum ítrekað að ég myndi ekki sofa hjá honum, en hann fór alltaf að nöldra. Hann sagð­ist vera í betra formi en menn á mínum aldri þar sem hann hvorki drekkur né reykir, en ég sagði við hann að hann væri á sjö­tugs­aldri og meira en tvisvar sinnum eldri en ég. Hann mis­bauð mér algjör­lega.“

Það var ekki fyrr en um hátíð­arnar sem Kristýna seg­ist hafa fengið sitt eigið her­bergi í öðru húsi sem til­heyrði Gisti­heim­il­inu Svani, sem er félag í eigu Ragnars. Kristýna segir að Ragnar hafi sagt henni að hann þyrfti plássið fyrir gest sem hann kall­aði: „Fram­tíðar fyrr­ver­andi konu mína.“

Ákvað að búa á ÍslandiEftir að kring­um­stæður Kristýnu bætt­ust og hún fékk sitt eigið her­bergi fór hún að end­ur­hugsa hvort hún ætti að snúa aftur til Tékk­lands.

Mynd: Heiða Helga­dóttir

Varð ástfangin og ákvað að setjast að

Þrátt fyrir þessar hörmu­legu aðstæður segir Kristýna að hún hafi verið ákveðin í að þetta myndi ekki buga hana því þetta starf átti að laga öll hennar vanda­mál. „Með laun­unum ætl­aði ég að borga skuldir mínar, leigja nýja íbúð og gefa mér tíma til að finna nýtt starf heima. Síðar var mér ráð­lagt að kæra hann fyrir kyn­ferð­is­lega áreitni, en á þeim tíma vildi ég ekki rifja þetta allt upp; mér finnst oft auð­veld­ara að forð­ast mál frekar en að reyna að útskýra þau, því þá fer maður oft að ríf­ast og ég vil það ekki.“ 

Kristýna segir að á þessum vikum eftir að hún fékk sitt eigið her­bergi hafi allt breyst. „Ragnar fór út til Prag í ein­hvern tíma þannig að ég hafði meira frelsi til að sinna starf­inu mínu og það veitti mér mikla ham­ingju; mér leið eins og ég væri að nálg­ast ein­hverju tak­marki, og síðan varð ég ást­fangin.“

Í hús­inu á Lokastíg kynnt­ist hún betur sam­starfs­fé­laga sínum sem bjó þar og þau byrj­uðu fljótt saman. Með auknu sjálf­stæði og næði til einka­lífs hætti Kristýna að líta á dvöl sína á Íslandi sem leið að mark­miði og frekar sem mark­mið í sjálfu sér. Kristýna fór að spyrja sig af hverju hún ætti ekki að setj­ast að á Íslandi.

Þar sem aðstæð­urnar höfðu bæst til muna eftir að hún flutti í eigin her­bergi og hún naut vinn­unnar svo mikið, seg­ist Kristýna hafa reynt að ræða við Ragnar um að vinna lengur en þessa þrjá mán­uði sem þau hefðu upp­runa­lega rætt og að fá borguð laun. Eins og áður kom fram segir Kristýna að þau Ragnar hafi samið um að hún fengi laun sín útborguð eftir vinnu­tíma­bilið, en á þessum tíma­punkti hafði hún ekki fengið neina launa­seðla og var hvorki með samn­ing eða kenni­tölu. Hún seg­ist hafa fengið ein­hverja þús­und­kalla frá Ragnari fyrir tann­lækna­kostn­aði, sígar­ettum og þegar hún fór út að skemmta sér.

Þess ber að geta að kennitala er for­senda fyrir atvinnu á Íslandi; Vinnu­mála­stofnun hefur heim­ild til að sekta fyr­ir­tæki um 100.000 krónur á dag séu starfs­menn ekki með starfs­manna­skír­teini með kenni­tölu á sér.

Af gömlum vana seg­ist hún hafa haldið utan um alla vinnu­tíma sína, og það sást greini­lega að hún var að vinna mun meira en upp­runa­lega hafði verið samið um. Kristýna segir að til hafi staðið að vinna fjóra vinnu­daga á viku í sjö tíma í senn, eða um 127 tíma á mán­uði – sem er tíma­fjöldi sem Ragnar stað­festi síðar fyrir hér­aðs­dómi – en í nóv­em­ber vann hún 167 tíma og 256,5 í des­em­ber. Í stað þess að vinna hluta­starf seg­ist hún í raun hafa unnið alla daga vik­unnar nema sunnu­daga og oft langt fram á nótt.

Hún seg­ist hafa viljað geðj­ast Ragnari og ekki vera of ýtin, en þegar hún reyndi að ræða málið við hann segir hún að hann hafi síend­ur­tekið sagst vera upp­tek­inn en vilja ræða málið síðar. „Í febr­úar var ég búin að vinna þarna í þrjá mán­uði og ég spurði hann hvort hann vildi halda mér eða hvort ég þyrfti að fara. Ég sagði að ef ég yrði áfram þá vildi ég fá kenni­tölu og samn­ing, en ég var búin að heyra að það væri krafa um það á Íslandi.“

„Ég sagði að ef ég yrði áfram þá vildi ég fá kenni­tölu og samn­ing, en ég var búin að heyra að það væri krafa um það á Íslandi.“

Ragnar fór aftur til Prag snemma í febr­úar og sagð­ist vilja ræða þetta mál eftir að hann kæmi aftur, en það varð ekk­ert úr því þar sem hót­elið varð mið­punktur hneyksl­is­máls sem sner­ist um hrein­leika krana­vatns­ins.

Var látin átappa vatnsflöskur með kranavatni

Kristýna segir að eldri íslensk kona hafi leigt her­bergi í eina nótt snemma í febr­úar. Eins og oft áður var hót­elið yfir­bókað og her­bergið sem hún hafði pantað var ekki á lausu. Kristýna seg­ist hafa eytt þó nokkrum tíma í að koma henni í betra her­bergi en henni hafði boð­ist af sam­starfs­fé­laga hennar. „Tíu mín­útum síðar hleypur hún niður til mín áhyggju­full og spyr hvað sé að vatn­inu.“

Í öllum her­bergj­unum var miði sem var­aði við neyslu drykkj­ar­vatns hót­els­ins og fólki ráð­lagt frekar að kaupa sér vatns­flöskur af hót­el­inu á 400 krónur. „Það var auð­vitað fárán­legt af Ragnari að gera þetta, en um jólin þegar það var sem minnst að gera þurfti ég að fylla 200 svona flöskur af krana­vatni í kjall­ar­anum. Ég segi kon­unni að það sé ekk­ert að vatn­inu, að þetta sé bara eitt­hvað sem yfir­stjórnin hafi ákveðið og sé stílað á túrista sem vilja frekar geta tekið flösku með sér í bæinn. En hún var íslensk og Íslend­ingar eru rosa­lega stoltir af vatn­inu sínu þannig að hún tók myndir af vösk­unum og flösk­unum og öllu. Síðan á mánu­deg­inum mætir fólk frá borg­inni sem vill taka sýni af krana­vatn­inu.“

Varaði gesti við drykkj­ar­vatniEigandi Hótel Adam hvatti gesti til þess að kaupa vatn í flöskum frekar en að drekka úr vask­inum. Neyt­enda­stofa komst síðar að því að þessi sala væri ólög­leg.

Málið rataði fljótt í fjöl­miðla. Þar sem Ragnar var ekki á land­inu og ans­aði ekki síma sínum þurfti Kristýna að svara spurn­ingum fjöl­miðla og yfir­valda. Eftir heim­sóknir yfir­valda voru gerðar athuga­semdir vegna hús­gagna sem voru fyrir neyð­ar­út­göngum og fjölda her­bergja sem voru í útleigu; hót­elið hafði aðeins leyfi fyrir níu gisti­rýmum en var að nýta tutt­ugu. Því var ell­efu her­bergjum inn­siglað af lög­reglu.

Kristýna segir að þrátt fyrir það hafi Ragnar engu að síður leigt þessi her­bergi út. „Ég man þegar hópur af Aust­ur­rík­is­mönnum kom og leigði alla hæð­ina. Ragnar sendi þá fyrst á annað hótel sem hann var með samn­ing við, en þeim fannst það ekki nógu gott þannig að þeir komu aftur og Ragnar leigði þeim heila hæð í tvær eða þrjár nætur. Þetta var um helgi þannig að Ragnar treysti því að ef lög­reglan ætl­aði að koma aftur í heim­sókn að þá myndi það ekki vera fyrr en á mánu­deg­inum. Hann tók inn­siglið af mjög var­lega því hann vissi að hann þyrfti að setja það aftur á alveg eins og það var. Hann tók gríð­ar­lega áhættu með þessu.“

Störfum fjölgar í ferða­manna­iðn­að­inumFerða­þjón­ustan er orðin að stærsta atvinnu­veg þjóð­ar­innar og hefur haft mikil áhrif á vinnu- og hús­næð­is­mark­að­inn.

Mynd: Hagstofa Íslands/Stundin

Sannfærð um að hún væri ólöglegur innflytjandi

„Fólk frá Eflingu og Matvís kom og vildi ræða við starfs­fólkið,“ segir Kristýna, en annar eft­ir­lits­full­trú­inn stað­festir það við Stundina. „Það spurði mig hver kennitala mín væri og ég laug og sagð­ist bara vera að hjálpa til, að ég væri bara vin­kona Ragnars. Ég hélt að Ragnar myndi kunna að meta að ég bæri hags­muni hans fyrir brjósti og vildi ekki valda óþarfa vand­ræðum, en þegar hann kom aftur til lands­ins var hann mér reiður og kenndi mér um allt saman. Hann skamm­aði mig fyrir að leyfa Íslend­ingi að gista hér og sagði að það væri regla á hót­el­inu, en ég sagði honum að hann hefði aldrei sagt starfs­fólki frá regl­unni. Þar að auki hafði hún bókað her­bergið sitt í gegnum Booking.com vef­síð­una og það er hæg­ara sagt en gert að afbóka her­bergi þar. Ragnar tal­aði síðan ekki við mig í mánuð eftir þetta.“

„Ég hélt að Ragnar myndi kunna að meta að ég bæri hags­muni hans fyrir brjósti og vildi ekki valda óþarfa vand­ræðum, en þegar hann kom aftur til lands­ins var hann mér reiður og kenndi mér um allt saman.“

Lög brotinNeyt­enda­stofa komst að þeirri nið­ur­stöðu að Hótel Adam hefði brotið lög með því að gefa í skyn að krana­vatnið væri ekki drykkj­ar­hæft og hvetja gesti til að kaupa frekar vatns­flöskur.

Mynd: Vera Páls­dóttir/Hokus­Fokus.is

Í öllum frétta­flutn­ingnum neit­aði Ragnar að tjá sig við fjöl­miðla í gegnum síma eða tölvu­póst. Þegar blaða­maður Frétta­blaðs­ins hitti hann í per­sónu sagði Ragnar aðeins: „Ég hef ekk­ert við þig að segja,“ og „það er ekk­ert af mér að frétta.“ Ragnar svar­aði hins vegar á end­anum Neyt­enda­stofu um hvaðan vatnið væri átappað og ját­aði að það væri krana­vatn úr hús­inu. Neyt­enda­stofa komst að þeirri nið­ur­stöðu að rekstr­ar­að­ilar hefðu gerst brot­legir um lög um eft­ir­lit með við­skipta­hátt­um og mark­aðs­setn­ingu með því að gefa í skyn að krana­vatnið væri ekki í lagi. Þór­unn Anna Árna­dótt­ir, sviðs­stjóri neyt­enda­rétt­ar­sviðs, sagði á sínum tíma að vegna þess að rekstr­ar­að­il­inn hefði ákveðið að hætta sölu átapp­aða vatns­ins myndi sekt ekki þjóna neinum til­gangi.

Sömu­leiðis gerðu stétt­ar­fé­lögin athuga­semd við að Kristýna hefði ekki verið með kenni­tölu eða vinnu­staða­skír­teini og komu þeim athuga­semdum áfram til Vinnu­mála­stofn­unar, sem eins og áður hefur komið fram, hefur heim­ild til að sekta fyr­ir­tæki um 100.000 krónur á dag ef þau leið­rétta ekki mis­tökin. Vinnu­mála­stofnun seg­ist ekki hafa haft afskipti af Hótel Adam.

Eftir þessa atburða­rás segir Kristýna að við­horf Ragnars gagn­vart henni hafi breyst. „Hann sagði mér að vegna þess að Ísland væri ekki í Evr­ópu­sam­band­inu þá þyrfti atvinnu­leyfi til að vinna hér og þar sem ég hefði verið hjá honum í meira en þrjá mán­uði væri ég í raun ólög­legur inn­flytj­andi og gæti því ekki fengið kenni­tölu. Strax í mars sagði hann mér að ef ég færi til lög­regl­unnar þá myndi hún hand­taka mig og henda mér úr landi.“

„Strax í mars sagði hann mér að ef ég færi til lög­regl­unnar þá myndi hún hand­taka mig og henda mér úr landi.“

Kristýna segir að jafn­vel þótt hún hafi gert það sem hún gat til að þókn­ast Ragnari hafi hann farið að ljúga meira og meira að henni. „Ég fékk leyfi til að fara í viku­langt frí til Prag í maí og Ragnar borg­aði fyrir mið­ana, en hann hélt áfram að segja mér að ef yfir­völd myndu kom­ast að því að ég væri að vinna fyrir hann að þá myndi ég lenda í vand­ræðum, en ekki hann. Ég reyndi að kom­ast að mála­miðlun við hann og gaf honum miða með öllum vinnu­stundum mínum og bað hann um að borga mér áður en ég færi út, en hann fór bara að hlæja eins og hann væri and­set­inn. Hann sagði: „Heldurðu að ég skuldi þér svona mikið? Þú munt aldrei þéna svona pen­inga hér því ég borga svo háa skatta vegna þín.“ Hann sýndi mér ein­hverja miða með upp­hæðum þar sem hann borg­aði 150.000 krónur á mán­uði, en það var ekki í neinu sam­hengi við vinnu­fram­lag mitt. Á end­anum lét hann það líta út eins og ég skuld­aði honum pen­inga.“

„Á end­anum lét hann það líta út eins og ég skuld­aði honum pen­inga.“

Komst til Eflingar

Í upp­runa­legu kröfu sinni bað Kristýna um rúm­lega milljón krónur, en það var miðað við tíma­kaup sem hún komst síðar að að væri langt fyrir neðan kjara­samn­inga. Þar að auki seg­ist hún hafa dregið rausn­ar­lega frá kostnað út af tungu­mála­kennslu, vegna flug­miða og ann­arra minni upp­hæða. Hún seg­ist hafa vitað að hún ætti meira skilið, en þessi upp­hæð myndi samt breyta lífi hennar. En eftir við­brögð Ragnars seg­ist hún hafa brotnað niður og farið að leita að ein­hverjum öðrum lausnum. „Í fyrstu viku maí kom íslensk vin­kona mín á kaffi­húsið og sá mig þar grát­andi bak við afgreiðslu­borðið. Ég vissi ekk­ert hvert ég ætti að snúa mér, en hún sagði mér að það væri alltaf hægt að finna ein­hverja lausn hér á landi. Næsta dag sagði hún mér að fara í ASÍ.“

„Ég vissi ekk­ert hvert ég ætti að snúa mér, en hún sagði mér að það væri alltaf hægt að finna ein­hverja lausn hér á landi.“

Vinkonan stað­festi þessa frá­sögn við Stundina, en hún seg­ist hafa séð Kristýnu ítrekað að störfum þarna. „Sama á hvaða tíma ég gekk fram­hjá fannst mér hún alltaf vera þarna í vinn­unni. Það varð til þess að ég fór stundum inn og fór að spjalla við hana og spyrja hvort hún hafi verið þarna lengi og hvort hún hafi fengið borgað. Ég spurði hana nokkrum sinnum og hún sagði alltaf nei, en að hann Ragnar muni borga. Ég spurði hana hvort hún haldi utan um tíma sína og hún sagði já.“

Lög­fræð­ingur hjá ASÍ fór með Kristýnu til stétt­ar­fé­lags­ins Eflingar sem er í sama húsi þar sem hún gaf ítar­lega skýrslu og sýndi gögn sín. „Í kröfu minni hafði ég ekki rukkað sér­stak­lega fyrir vinnu á hátíð­ar­dögum, en Efling skipti þessu öllu upp í dag­vaktir, yfir­vinnu og stór­há­tíð­ar­kaup og reikn­uðu mun hærri laun á mig en ég hafði haldið að ég ætti inni. Ég var svo glöð og þau voru mér svo góð.“

Eftir það færði Kristýna eigur sínar í her­bergi kærasta síns og fór út í fríið sitt.

Þurfti að púla í þrjá mán­uðiEftir að Kristýna hætti á Hótel Adam seg­ist hún hafa verið svo fátæk að hún hafi þurft að sleppa því að borða suma daga til að eiga fyrir stræt­is­vagns far­gjaldi til að kom­ast í nýju vinn­una sína.

Mynd: Heiða Helga­dóttir

Þurfti að stela úr Bónus

Á meðan Kristýna var erlendis rataði mál hennar í fjöl­miðla. Hún var ekki nefnd með nafni en Hótel Adam var það hins vegar.

„Þegar ég kom aftur til Íslands úr frí­inu kom ég með eins mikið af dóti mínu og ég gat, því ég var búin að ákveða að ég vildi búa og byggja fram­tíð mína hér. Kannski líka eign­ast börn hér, því á Íslandi get ég fengið almenni­lega borgað fyrir vinnu mína og síðan notað þann pen­ing til að ferð­ast um heim­inn.“

Þegar Kristýna kom af flug­vell­inum segir hún að starfs­maður Ragnars hafi meinað henni aðgang að heim­ili kærasta hennar. Þetta var sama húsið og hún hafði búið í sem Gisti­heim­ilið Svanur rak, en það er félag í eigu Ragnars. Hún segir að kær­asti hennar hafi verið með leigu­samn­ing og sitt eigið her­bergi og því hafi verið kallað á lög­regl­una þar sem Ragnar gat ekki meinað henni inn­gang. Kristýna segir að þetta hafi skapað gjá á milli kærasta hennar og Ragnars. „Hann sagði upp vinn­unni og valdi mig frekar en Ragnar en þeir höfðu þekkst í mörg ár. Ragnar hafði útvegað honum þetta her­bergi þegar ósætti kom upp á milli hans og barns­móður hans. Síðar átti kærast­inn eftir að hata mig fyrir það val.“

Kristýnu bauðst strax starf hjá ræst­inga­fyr­ir­tæki í Kópavogi og síðan hjá veit­inga­húsi í mið­bænum, en hún segir að júní 2016 hafi verið erf­ið­asti mán­uður hennar í að minnsta kosti tíu ár. „Mér leið eins og ég væri aftur á göt­unni, ég var alltaf svo þreytt og orku­laus. Á hverjum morgni fór ég í Kópavog og vann fullan vinnu­dag og síðan á kvöldin fór ég aftur í bæinn og vann kvöld­vakt á veit­inga­hús­inu. Við kærast­inn lifðum frá degi til dags og töldum klinkið okkar til að kom­ast að því hvort við ættum pen­inga fyrir sígar­ettum. Við fengum pen­ing lán­aðan hjá vinum okkar, en samt þurfti ég að sleppa því að borða í tvo daga til að eiga fyrir stræt­is­vagn­inum í og úr vinn­unni. Þegar ég var alveg að far­ast úr hungri þá fór ég í Bónus og stal brauði til að hafa orku til að mæta í vinn­una. Þetta var ótrú­lega erf­iður mán­uður og við vorum bæði að telja niður dag­ana þangað til við myndum loks­ins fá útborgað.“

„Þegar ég var alveg að far­ast úr hungri þá fór ég í Bónus og stal brauði til að hafa orku til að mæta í vinn­una.“

Kristýna fékk umsvifa­laust kenni­tölu hjá ræst­inga­fyr­ir­tæk­inu og gat stofnað banka­reikn­ing, borgað skatta og tekið þátt í sam­fé­lag­inu, en hún segir að það hafi verið púl að halda sér á floti. „Kærast­inn minn varð mér mjög reiður og sagði að ég hefði eyði­lagt allt, að þessar aðstæður væru mér að kenna. Þetta púl frá júní til sept­em­ber drap sam­bandið okkar, að þurfa að deila einum lykli að litlu her­bergi í svona langan tíma. Í ágúst tók hann gremju sína út á mér, lamdi mig illa og hrinti mér niður stiga. Ég var blá og marin í tvær vikur eftir það.“

„Í ágúst tók hann gremju sína út á mér, lamdi mig illa og hrinti mér niður stiga. Ég var blá og marin í tvær vikur eftir það.“

Kristýna seg­ist ekki hafa kært hann því hún von­aði að hlut­irnir myndu batna þegar parið flutti úr her­berg­inu í íbúð á Hverf­is­göt­unni í sept­em­ber, en það gerði það aldrei. „Við vorum fyrst æðis­leg saman. Við gátum skilið hvort annað án þess að segja neitt.“

Í des­em­ber sama ár hringdu nágrannar í lög­regl­una þegar kærast­inn var að ganga í skrokk á Kristýnu og henni var komið í Kvenna­at­hvarfið.

Mætti í vinnu með glóðarauga

Eftir tveggja mán­aða dvöl í athvarf­inu segir Kristýna að hún hafi farið aftur til kærasta síns og gefið honum annað tæki­færi. Í júní 2017 mætti hún í vinnu sína á Hard Rock veit­inga­staðnum með glóð­ar­auga sem hún segir að kærast­ann hafi veitt henni.

„Ég ætl­aði að hylja það með farða og vinna vinnu­dag­inn minn en yfir­menn mínir sögðu að það kæmi ekki til greina, að það væri ekki í lagi. Þeir gáfu mér laun­aðan frí­dag og Stebbi hringdi í Kvenna­at­hvarfið og lét vita af komu minni þangað. Þetta var á föstu­degi og síðan á mánu­deg­inum þegar ég kom aftur í vinnu gaf hann mér lykil að mínu eigin her­bergi sem vinnan hafði útvegað.“

Þessi umræddi Stebbi er Stefán Magn­ús­son, fram­kvæmda­stjóri Hard Rock, en hann stað­festir þessa atburða­rás frá júní 2017 við Stundina. Hann segir að ofbeldið sem þáver­andi kær­asti hennar beitti hana hafi verið and­styggi­legt, og að hún hafi þurft að þola nóg. „Hún er virki­lega dug­leg og leggur mikið á sig,“ segir hann. „Hún vill ein­fald­lega standa sig vel í starfi sínu.“ Þess má geta að Kristýna vinnur enn á Hard Rock.

Kristýna segir að hún hafi aldrei áður upp­lifað svona blítt við­mót frá vinnu­veit­anda og starfs­fé­lögum. „Ég veit að ég hef aldrei áður verið í jafn góðu starfi. Enginn hefur áður komið svona fram við mig. Það skiptir ekki máli hvaða stöðu maður gegnir þarna, það er samt komið fram við mann eins og mann­eskju.“

„Enginn hefur áður komið svona fram við mig. Það skiptir ekki máli hvaða stöðu maður gegnir þarna, það er samt komið fram við mann eins og mann­eskju.“

Fékk tæpar þrjár milljónir borgaðar

Dæmdur til að greiða van­goldin launHér­aðs­dómur Reykja­víkur dæmdi R. Guð­munds­son, félag Ragnars, til að borga Kristýnu 2,8 milljón krónur fyrir van­goldin laun. Gögn sem hann lagði fram voru ekki talin trú­verðug.

Mynd: Vera Páls­dóttir/Hokus­Fokus.is

Í milli­tíð­inni hafði stétt­ar­fé­lagið Efling unnið mikið í máli Kristýnar. Í júní 2016 sendi það launa­kröfu til Ragnars en fékk engin svör. Síðan stefndu þau R. Guð­munds­son ehf., sem rekur Hótel Adam og er að fullu í eigu Ragnars, en fengu ekk­ert gagntil­boð. Aðal­með­ferð í máli Kristýnar lauk 5. októ­ber 2017 þar sem hún fór fram á að fá greiddar 2.323.553 krónur, ásamt drátt­ar­vöxtum, fyrir van­goldin laun. Ragnar fór fram á að vera sýkn­aður af þessum kröfum, eða að lækka þessa upp­hæð veru­lega.

Vörn Ragnars byggð­ist á því að Kristýna hafi ekki verið starfs­maður R. Guð­munds­son ehf. heldur Osbotns s.r.o. sem væri tékk­neskt fyr­ir­tæki í hans eigu, og því væri verið að stefna röngu fyr­ir­tæki. Ragnar hélt því fram að Kristýna hefði beðið um að fá ekki ráðn­ing­ar­samn­ing og að hann hafi „orðið við þeirri beiðni þótt honum þætti beiðnin sér­kenni­leg“. Einnig hélt hann því fram að þau hafi gert samn­ing um að Kristýna myndi leigja her­bergi af Ragnari á 80.000 krónur á mán­uði, en að eng­inn skrif­legur samn­ing væri til „vegna þess að stefn­andi hafi ekki viljað gera neina skrif­lega samn­inga vegna veru sinnar á Íslandi“.

Ragnar sagði að umsamin laun hafi verið 242.000 krónur á mánuð fyrir að vinna 28 tíma á viku, og að Kristýnu hafi verið borguð sú upp­hæð á hverjum mán­uði í reiðufé eftir að leiga var dregin af. Ragnar sagð­ist einnig hafa orðið fyrir umtals­verðu tjóni vegna ósann­inda sem komu fram í fjöl­miðlum um vinnuman­sal á Hótel Adam, bæði þá fjár­hags­legu tjóni „og einnig á orð­spori“.

Hér­aðs­dómur féllst ekki á skýr­ingar Ragnars þar sem fyrir lá skortur á gögnum til að styðja frá­sögn hans. Til dæmis voru launa­seðl­arnir sem hann lagði fram dregnir í efa þar sem þeir höfðu ekki verið gefnir út mán­að­ar­lega heldur allir í einu, 10. maí 2016, eftir að vinnu­sam­bandi hans og Kristýnar hafði lokið. Á þeim var líka tekið fram að hann hafi dregið 36,2% tekju­skatt af þeim, en engin gögn sýndu að hann hefði greitt þann skatt. „Ekki er gert ráð fyrir per­sónu­af­slætti svo séð verði og ekki er getið fjölda vinnu­stunda hverju sinni eða ein­inga­verðs. Engin gögn hafa heldur verið lögð fram um félagið Osbotn s.r.o. eða eign­ar­hald Ragnars Sig­urðs­sonar á því, eða úr bók­haldi þess félags.“

Skortur Ragnars á gögnum til að styðja mál sitt var því dæmdur Kristýnu í hag. Ragnari var gert að greiða laun Kristýnar að fullu auk drátt­ar­vaxta, svo og máls­kostnað. Á end­anum dæmdi hér­aðs­dómur Ragnari að borga Kristýnu rúm­lega 2.860.000 krónur með drátt­ar­vöxtum.

Varpar skömminni á RagnarEftir allar hremm­ing­arnar seg­ist Kristýna ekki skamm­ast sín fyrir neitt, heldur að skömmin sé öll hans Ragnars fyrir fram­komu hans.

Mynd: Heiða Helga­dóttir

„Einhver ákvað að hjálpa mér“

Fimm mán­uðum eftir að dómur féll var Ragnar enn ekki búinn að borga þessi van­goldnu laun, og því fóru lög­menn Kristýnu fram á gjald­þrota­skipti yfir R. Guð­munds­syni ehf. Beiðnin var tekin fyrir í hér­aðs­dóm Reykja­víkur í maí. Ragnar mætti ekki fyrir hér­aðs­dómi og því fór málið beint í úrskurð þar sem fyr­ir­tækið R. Guð­munds­son var úrskurðað gjald­þrota 16. maí. Lögmaður Ragnars fór fram á end­ur­upp­töku máls­ins og að rétt­ar­á­hrif úrskurðs­ins féllu niður. 29. maí barst lög­mönnum Kristýnu van­goldnu laun hennar auk máls­kostn­aður, og aft­ur­köll­uðu beiðni sína um gjald­þrota­skipti.

Íslands­banki óskaði eftir því að húsið yrði selt á nauð­ung­ar­sölu ef ekki yrði gengið frá greiðslu fjölda krafna sem námu 25 millj­ónum króna fyrir 14. júní. Þegar blaða­maður kom á stað­inn var kaffi­húsið enn þá opið og hót­elið tekur enn við bók­unum á net­inu.

„Ég fór til ASÍ og Eflingar vegna þess að ein­hver ákvað að hjálpa mér,“ segir Kristýna, en hún er stétt­ar­fé­lög­unum og lög­mönnum sínum mjög þakk­lát. „Ragnar gerði þau mis­tök að hafa mig of lengi í vinnu. Ef hann hefði sagt mér upp eftir þrjá mán­uði eins og til stóð þá væri ég lík­lega ekki á Íslandi í dag því þá vissi ég ekki hvað ég ætti að gera. Þá hafði ég ekki skapað vin­áttu­sam­bönd og eign­ast tengsla­net. En eftir hálft ár þá heyr­irðu hvað er í gangi, þú getur lesið þig til og talað við fólk og kom­ist að því að það eru til stétt­ar­fé­lög sem geta hjálpað þér. Eftir svona langan tíma vissi ég að ég gæti ekki leyft honum að kom­ast upp með þetta. Þess vegna fór ég til Eflingar, fékk lög­fræð­ing, tal­aði við fjöl­miðla og gerði allt sem ég gat því hann má ekki kom­ast upp með þetta.

„Ég skamm­ast mín ekk­ert fyrir þetta, skömmin er hans.“

„Hann hélt að ég væri veik­geðja og heimsk, að ég myndi gef­ast upp og fara aftur til Tékk­lands, en hann van­mat mig algjör­lega. Þess vegna vil ég segja fólki sög­una mína, því hann er örugg­lega ennþá að haga sér eins og koma svona fram við fólk. Ég skamm­ast mín ekk­ert fyrir þetta, skömmin er hans. Honum ætti ekki að vera leyft að reka hótel.“