Fulltrúar Pírata, Miðflokksins, Samfylkingarinnar og Flokks fólksins í velferðarnefnd Alþingis leggja til að þingsályktunartillaga um stofnun starfshóps sem kortleggi möguleika á innleiðingu borgaralauna verði samþykkt óbreytt. Þetta kemur fram í nefndaráliti frá minnihluta nefndarinnar sem samþykkt var á miðvikudag og birtist á Alþingisvefnum í gær. 

Vill skoða borgaralaunHalldóra Mogensen, þingkona Pírata og formaður velferðarnefndar, er einn ötulasti talsmaður þess að hugmyndin um borgaralaun verði tekin til alvarlegrar skoðunar.

„Minni hlutinn áréttar að með þessari tillögu er ekki lagt til að þegar verði tekin upp skilyrðislaus grunnframfærsla, heldur að unnin verði fagleg greiningarvinna sem yrði innlegg í umræðu um möguleg næstu skref,“ segir í álitinu. „Við þessa vinnu yrði leitað víðtæks samráðs við innlenda og erlenda sérfræðinga, hagsmunaaðila og aðra aðila sem að málinu geta komið. Óháð því hver niðurstaða rannsóknarinnar verður er mikilvægt að efla umræðuna um framfærslu og framfærslukerfi og að stuðla að því að nýjar hugmyndir um þau verði rannsakaðar ef í þeim kunna að felast framfarir.“ 

Undir álitið skrifa Halldóra Mogensen, nefndarformaður og Pírati, Anna Kolbrún Árnadóttir úr Miðflokknum, Guðjón S. Brjánsson úr Samfylkingunni og Guðmundur Ingi Kristinsson úr Flokki fólksins, en þingmenn Pírata standa að þingsályktunartillögunni. 

Efasemdir um ágæti borgaralauna á hægrivængnum

Málið var tekið til umræðu á Alþingi þann 24. janúar síðastliðinn. Þar lýstu Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, og Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar, efasemdum um að borgaralaun væru skynsamleg hugmynd. 

Þorsteinn Víglundssonþingmaður Viðreisnar

„Ég er mikill stuðningsmaður þess að við séum með öryggisnet í samfélaginu, að við grípum t.d. þá sem detta út af vinnumarkaði tímabundið í gegnum atvinnuleysistryggingakerfið. En auðvitað er sterkasti drifkrafturinn í okkur öllum einhvers konar sjálfsbjargarviðleitni,“ sagði Þorsteinn. „Við sáum þegar við fórum í gegnum efnahagshamfarir nýlega, ef má lýsa þeim þannig, þá varð alveg gríðarleg aukning í nýsköpun og þróun og sköpun nýrra starfa þar sem hæft fólk sem misst hafði vinnuna fór og skapaði sér eitthvað. Þess vegna velti ég fyrir mér: Óttast háttvirtur þingmaður ekki að skilyrðislaus grunnframfærsla sem þessi dragi úr þeim krafti nýsköpunar, sjálfsbjargarviðleitni, ef við viljum kalla það svo, að hún veiki slíka viðleitni hjá fólki?“

„Nóg að þurfa að hlusta á þetta allt saman í Menntaskólanum í Hamrahlíð á sínum tíma“

Mynd: Pressphotos.biz

Brynjar Níelsson tók dýpra í árinni. „Mér finnst þetta fullkomlega fráleitt. Ég er ekki hrifinn af einhverjum samfélagslegum tilraunum eins og menn reyndu með sósíalismanum á síðustu öld. Ég held að þessi samfélagstilraun væri enn þá verri og skaðlegri,“ sagði hann. „Ég ætla ekki að taka þátt í annarri samfélagstilraun. Það var nóg að þurfa að hlusta á þetta allt saman í Menntaskólanum í Hamrahlíð á sínum tíma. Ég ætla ekki að taka fleiri tilraunir af þessu tagi og ég held að við eigum bara að velta því fyrir okkur að vera frekar hvetjandi, jákvæð og tryggja það með betri hætti en við gerum í dag, auðvitað með því að hafa betra og öflugra atvinnulíf og að sem flestir taki þátt í því, að við getum þá stutt þá almennilega sem eiga undir högg að sækja og þurfa á grunnframfærslu að halda. Við þurfum að standa okkur betur í því.“