Mér leiðist yfirleitt rifrildisgjarnt fólk, jafnt í bókum sem í lífinu sjálfu. En eitthvað var það sem fyllti mig áhuga á séra Ólafi Gíslasyni presti í Saurbæjarþingum og víðar á 18du öld þegar ég rakst á hann fyrir aldarfjórðungi í prestasögum Oscars Clausens.

Þar úði allt og grúði af róstusömum prestum og voru afskaplega misjafnlega áhugaverðir, en ég féll alveg fyrir Ólafi. Ég veit ekki alveg hvers vegna; kannski tekst mér einhvern tíma að koma því til skila.

En á einhvern hátt snýst það um mann sem neitar að láta í minni pokann þótt lífið sé þrúgandi og dauðinn vís.

En hann fór semsagt alla leið til Kaupmannahafnar til að halda áfram einu rifrildi sínu, og þar skrifaði hann upphaf á sjálfsævisögu sinni, 64 þéttskrifuð blöð á dönsku.

Aðeins lítill hluti þessa texta hefur verið þýddur á íslensku, og nú er ég kominn hingað til Kaupmannahafnar að skoða plaggið allt og reyna að stauta mig fram úr því. 

Mappan með handritinu.Hún virkar svo þunn að ég hélt fyrst hún væri tóm. Það var ekki alveg nógu góð tilfinning.

Gá hvað það segir mér um séra Ólaf og kannski ekki síður þá tíma sem hann lifði.

Ólafur fór á endanum í hundana, eins og sagt, hann tapaði öllum sínum rifrildum og á áttræðisaldri var hann orðinn bláfátækur förumaður.

Þar sem ég stóð í dag á Konunglega bókasafninu í Kaupmannahöfn og fór nokkuð óstyrkum höndum um þau blöð sem Ólafur karlinn hafði skrifað eigin hendi fyrir 230 árum eða þar um bil, þá hugleiddi ég að líklega hefði það nú glatt hann á banasænginni - hvar sem sú banasæng var, kannski úti milli bæja, farlama öldungur, sundurlaminn af lífinu - já, líklega hefði það glatt hann hefði vitað að þessum meira en 200 árum seinna færi maður frá Íslandi til Kaupmannahafnar til þess eins að lesa og þýða ævisögubrotið sem hann skrifaði einhvern tíma í einu rifrildinu:

„Frá vöggu til grafar,“ byrjaði hann, „ég rétt eins og þú; framandlegur tími Óla Gíslasonar útí lífsins táradal. Óli (á íslensku Ólafur) fæddist til þessa heims ljóss þann 17. febrúar árið 1727 klukkan sex síðdegis á bæ sem heitir Steinnes úti í Húnavatnssýslu norður á Íslandi ...“