Þessi grein birtist fyrir rúmlega 5 mánuðum.

Erlent

Ein fegursta kirkja Svíþjóðar víkur fyrir námunni

Í Lapplandi í Svíþjóð er verið að færa sögulega kirkju til með mikilli fyrirhöfn til að rýma fyrir stækkun stærstu neðanjarðarnámu Evrópu. „En það er gríðarlega erfitt að horfa upp á bæinn sinn hverfa,“ segir rithöfundurinn Ann-Helen Laestadius.

19. ágúst 2025 · 11:26

AFP

Agence France-Presse

Flutningur sögulegrar, rauðmálaðar timburkirkju, sem er talin ein fallegasta bygging Svíþjóðar, hófst í morgun með mikilli fyrirhöfn. Kirkjan verður færð til í bænum Kiruna í Lapplandi til að rýma fyrir stækkun stærstu neðanjarðarnámu Evrópu.

En það er ekki nóg að flytja kirkjuna. Í raun verður allur miðbær Kiruna fluttur til vegna risavaxinnar járnámu LKAB. Sífellt dýpri námugröftur hefur veikt jarðveginn og aukið hættu á að hann gefi sig á ákveðnum svæðum.

Árið 2018 voru 26,9 milljónir tonna af járngrýti sótt í námuna. Námuvinnslan hófst árið 1898 og alls hafa verið sótt þangað 950 milljónir tonna af efni. Það var síðan árið 2004 sem ákveðið var að flytja miðbæ Kiruna austar, vegna hættu á jarðsigi af völdum námuvinnslu. Árið 2020 varð jarðskjálfti af stærðinni 4,9 á svæðinu, sem var afleiðing námugraftar. Frá árinu 2020 hefur efni aðallega verið flutt frá jarðlögum sem liggja 1.365 metra undir Kiirunavaara-fjalli, þar sem járngrýtið lá …

Kjósa

Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Deila

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Innlent

Banaslys í rannsókn

Lögreglan greinir frá banaslysi í Rangárþingi.

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Það sem Íslendingar verða núna að sjá

Að beygja sig undir vald Trumps og sveigja sig inn í söguþráð hans getur kostað okkur allt.

Viðtal

„Við getum treyst á Bandaríkin“

Kristrún Frostadóttir segir innflutta stéttaskiptingu hafa skapað vanda á Íslandi. Þá segir hún framgöngu Flokks fólksins hafa verið klaufalega á köflum, en flokkurinn hafi staðið sig vel í sínum ráðuneytum.

ErlentBandaríki Trumps

Gerir eitthvað með Grænland „hvort sem þeim líkar betur eða verr“

Donald Trump Bandaríkjaforseti segist þurfa að taka Grænland hvort sem Grænlendingum líkar betur eða verr.

Pistill

Sif Sigmarsdóttir

Hvernig getur þú gert 2026 að árinu þínu?

Lífið er takmörkuð auðlind. Við höfum ekki tíma til að gera allt sem okkur langar eða aðrir vilja að við gerum.

Umhverfið

Bandarísk yfirtaka gæti leitt til mengunar á Íslandi

Geislavirkni í jarðlögum þar sem finnast sjaldgæfir málmar á Grænlandi hefur hindrað námugröft. Jarðefnafræðingur varar við því að Bandaríkin gætu hunsað umhverfisáhrif og valdið umhverfisslysi sem næði til Íslands.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Innlent

Banaslys í rannsókn

Lögreglan greinir frá banaslysi í Rangárþingi.

ErlentBandaríki Trumps

Drepin af ICE og svo sökuð um hryðjuverk

Heimavarnaráðherra Bandaríkjanna sakar konu um hryðjuverk sem var skotin í höfuðið þegar hún reyndi að keyra burt frá vopnuðum meðlimum ICE-sveitar í Minneapolis.

Stjórnmál

Sat í stjórn og þrýsti á borgarstjóra en sver af sér hagsmuni

Pétur Marteinsson, sem gefur kost á sér í oddvitasæti Samfylkingarinnar í Reykjavík, sat í stjórn lóðafélags í Skerjafirði og þrýsti á borgarstjóra að koma uppbyggingu í farveg. Hann sagði sig úr stjórn þegar blaðamaður spurðist fyrir um málið.

Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Það sem Íslendingar verða núna að sjá

Að beygja sig undir vald Trumps og sveigja sig inn í söguþráð hans getur kostað okkur allt.

Innlent

Lækka laun jöklaleiðsögumanna um fjórðung vegna reiknivillu

Hópur leiðsögumanna hjá Icelandia fékk bréf um að samningum þeirra yrði sagt upp og þeim boðinn nýr á lægri launum. Framkvæmdastjóri segir þetta hafa verið villu sem þurfti að leiðrétta og að starfsmenn sýni þessu skilning. Fyrirtækið er í samrunaviðræðum og stefnir á skráningu á markað.

Flækjusagan

Af hverju er öll þessi olía í Venesúela?

Valdarán eða valdaránstilraun Trumps í Venesúela snýst um olíu, það er ljóst. En hvað er öll þessi olía að gera í iðrum landsins?

Mest lesið í mánuðinum

Greining

Eru alltaf sömu gestir hjá Gísla Marteini?

Algeng gagnrýni í garð Vikunnar með Gísla Marteini er að sífellt bregði fyrir sama fólkinu. En á það við einhver rök að styðjast? Greining Heimildarinnar sýnir að einn gestur hafi komið langoftast í þáttinn, og það sama á við um algengasta tónlistarflytjandann.

Dómsmál

Sagan öll: Voru á leiðinni út þegar Margrét varð föður sínum að bana

Margrét Halla Hansdóttir Löf beitti foreldra sína grófu heimilisofbeldi sem leiddi til dauða föður hennar. Henni fannst undarlegt að foreldrar sínir hefðu ekki verið handtekin sama dag og faðir hennar fannst þungt haldinn.

Innlent

Einn látinn skammt frá Þrastarlundi

Alvarlegt umferðarslys milli Selfoss og Þrastarlunds.

Innlent

Margrét Löf fær 16 ár

Margrét Halla Hansdóttir Löf var dæmd í sextán ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjaness nú fyrir skömmu.

Innlent

Flutti frá Noregi til Egilsstaða á sviknu loforði: Sagt upp í miðju fæðingarorlofi

Konu í fæðingarorlofi var sagt upp hjá Austurbrú á Egilsstöðum í nóvember. Konan var á árssamningi eftir að hafa flust búferlum frá Noregi með loforð upp á að samningur hennar yrði framlengdur. Ekki var staðið við það.

Pistill

Sif Sigmarsdóttir

Ert þú að eyðileggja jólin fyrir einhverjum öðrum?

Árið er senn á enda. Ein þau tímamót sem undirrituð fagnaði á árinu var tuttugu ára brúðkaupsafmæli. Af tilefninu þvinguðum við hjónin okkur til að líta upp úr hversdagsamstrinu og fara út að borða. Fyrir valinu varð staðurinn sem við borðuðum á þegar við giftum okkur, Café Royal, sögufrægur veitingastaður á Regent Street í London, þar sem ekki ómerkari menn...