Á und­an­förnum miss­erum hefur mikið verið rætt um „orku­skort“ í land­inu og nauð­syn þess að virkja meira. Samtök atvinnu­lífs­ins, sem í nýrri skýrslu kom­ast að því að Ísland þurfi að fram­leiða tvö­falt meiri orku, lét Gallup gera skoð­ana­könnun sem leiddi í ljós að 97 pró­sent þeirra sem tóku afstöðu sögð­ust hlynnt „auk­inni grænni orku­fram­leiðslu í land­inu“. „Einróma stuðn­ingur við virkj­anir“ sagði Morg­un­blaðið í fyr­ir­sögn for­síðu­fréttar um könn­un­ina.

Þessi könnun var á meðal þess sem blaða­maður Heim­ild­ar­innar ræddi við Svandísi Svav­ars­dóttur inn­við­a­ráð­herra og vænt­an­legan for­mann Vinstri grænna á dög­unum. Hvað hugsar hún þegar hún les þessa fram­setn­ingu? 

„Sniðugt hjá SA að setja spurn­ing­una svona fram, því hver er á móti grænni orku­öflun? Síðan leggja þau þannig út frá þess­ari nið­ur­stöðu að þar með séu allir bara til í hvaða orku­öflun sem er, því hvaða orku­öflun á Íslandi er ekki græn? En síðan getum við spurt okkur: Bíddu, vill fólk ekki gæta að því á sama tíma að vernda íslenska nátt­úru? Þá held ég að þessar pró­sentu­tölur myndu eitt­hvað breyt­ast. En þetta er nátt­úr­lega áróð­urs­bragð, ég held það gefi auga­leið, þetta er nálgun sem snýst um að sópa sem flestum í þann far­veg að við viljum virkja nán­ast hvað sem er. En hvað ef við segðum, er ekki virkjun Gullfoss græn orka? Eða vind­orku­garður í Graf­ar­vogi?“ spyr Svandís og veltir því upp hvort allir lands­menn væru til í það.

Svandís segir að varð­andi frek­ari orku­öflun vilji VG að þeir virkj­ana­kostir sem ráð­ist sé í hafi verið afgreiddir í ramma­á­ætlun, það sé farið í þá að und­an­gengnum þeim ferlum sem þurfi að fara í, virkj­an­irnar séu á for­sendum sam­fé­lags­ins alls, í eigu opin­berra aðila og ekki ógn við ein­staka íslenska nátt­úru. 

Hefur umhverfisrödd VG þagnað?

Kjós­endur VG voru margir hverjir ekki ánægðir með að umhverf­is­málin færð­ust yfir til Sjálf­stæð­is­flokks­ins er rík­is­stjórnin end­ur­nýj­aði sam­starf sitt fyrir þremur árum. Sumum líður eins og rödd flokks­ins í umhverf­is­málum hafi hljóðnað. Björg Eva Erlends­dóttir, fram­kvæmda­stjóri Land­verndar, sem var fram­kvæmda­stjóri VG frá 2016 og fram á síð­asta haust, sagði Heim­ild­inni í við­tali í jan­úar að nátt­úru­vernd ætti „enga rödd í stjórn­málum lengur“. Hags­munir stór­fyr­ir­tækja væru ráð­andi í rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu. 

Mynd: Golli

Varðandi það hvort rödd VG hafi þagnað, eða alla­vega lækkað, í mál­efnum nátt­úru­verndar, segir Svandís: 

„Ég held að við þurfum að gefa í, í öllum mála­flokkum. Við þurfum að tala sterkar fyrir umhverfis- og nátt­úru­vernd, tala sterkar fyrir vinstri áherslum, félags­legu rétt­læti og jöfn­uði, sterkar fyrir friði, það er aldrei eins krefj­andi og á stríðs­tímum eins og eru akkúrat núna. Að tala sterkar fyrir kven­frels­is­málum þegar við sjáum bakslag og varn­ar­bar­áttu um allan heim í rétt­indum kvenna. Í for­seta­kosn­ing­unum í Banda­ríkj­unum er þetta einn af meg­in­þráðunum í póli­tískri umræðu, að það er sótt að rétt­indum kvenna til að taka ákvörðun um eigin lík­ama og það er eitt af því sem mér finnst vera eitt stærsta og mik­il­væg­asta erindi okkar í VG í rík­is­stjórn­inni, að hafa haft for­ystu um að þung­un­ar­rofslög­gjöfin var kláruð hér, þannig að Ísland er í fremstu röð í þeim efnum, að treysta konum til að taka ákvörðun um eigin lík­ama.“

Við fórum úr umhverf­is­mál­unum og hingað?

„Þetta var, já, bara um að við þurfum að tala skýrar í öllum mála­flokkum.“

Þrusu félagsmálaráðherra hafi fengist í stað umhverfismála

Spurð hvernig sú ákvörðun, að sætt­ast á að láta umhverf­is­málin í hendur Sjálf­stæð­is­flokks, líti út í bak­sýn­is­spegl­inum, segir Svandís að auð­vitað vildi hún helst að VG væri með öll ráðu­neytin.

„En það er ekki veru­leik­inn og enn þá síður akkúrat núna. Þetta er ákvörðun sem er tekin á hverjum tíma­punkti, á lýð­ræð­is­legum grunni og í sam­starfi flokk­anna,“ segir Svandís.

Hún bætir svo við að það hafi verið „spenn­andi og áhuga­vert fyrir okkur öll og kannski ekki síst Guðmund Inga sjálfan, að sjá að hann er þrusu félags­mála­ráð­herra, því hann kemur inn í rík­is­stjórn­ina frá gras­rót­ar­sam­tökum í nátt­úru­vernd og umhverf­is­málum en reyn­ist síðan mjög öfl­ugur í þessum mála­flokki og er að leiða til lykta kerf­is­breyt­ingar í örorku­líf­eyr­is­kerf­inu sem voru búnar að vera í far­vatn­inu í mjög mörg ár. Hann hefur sýnt sitt afl fyrir fólk og fyrir þau sem eru að mörgu leyti á hvað erf­iðustum stað í sam­fé­lag­inu, sem eru örorku­líf­eyr­is­þegar. Það fékkst í stað­inn, ef svo má að orði kom­ast. En umhverf­is­málin standa hjarta okkar mjög nærri,“ segir Svandís.

Hún nefnir að í inn­við­a­ráðu­neyt­inu sé fullt af umhverf­is­málum á dag­skrá, í tengslum við ýmsa ólíka mála­flokka. Þau séu víða. „Sem betur fer erum við komin þangað að umhverfis- og lofts­lags­mál eru ekki bara einka­mál eins ráðu­neytis heldur eru alltum­lykj­andi mála­flokkar.“

Nánar er rætt við Svandísi Svav­ars­dóttur inn­við­a­ráð­herra í nýjasta tölu­blaði Heim­ild­ar­innar. Viðtalið í heild sinni má lesa hér.