„Ég var bara niðurlægð“

Séra Agnes M. Sig­urð­ar­dótt­ir, bisk­up Ís­lands, vill skila skömm­inni til kirkju­þings þar sem hún upp­lifði nið­ur­læg­ingu eft­ir að óvissa varð uppi um lög­mæti embætt­is­gjörða henn­ar. Hún seg­ir að kirkju­þing hafi átt að greiða úr mál­inu og eyða óvissu um stöðu henn­ar. Agnes tel­ur að karl­kyns bisk­up hefði aldrei þurft að þola slíka fram­komu af hálfu kirkju­þings en hún er fyrsta kon­an sem er kjör­in bisk­up.

„Ég var bara niðurlægð“
Agnes lítur svo á að kirkjuþing hafi átt að bregðast við fyrirséðri stöðu áður en allt var komið í óefni. Það hafi hins vegar ekki verið gert. Mynd: Golli

Undir lok hirðisbréfs Agnesar M. Sigurðardóttur biskups segir: „Ég er þakklát Guði mínum og samferðafólki fyrir árin sem ég hef setið á biskupsstóli. Þau hafa verið lærdómsrík. Áskoranir hafa verið þó nokkrar og þakka ég samstarfsfólki mínu fyrir að ég hef getað staðið vaktina hvað sem á dynur. Ég er fyrsta konan sem gegnir embætti biskups Íslands. Ég hef fundið fyrir því að vera af því kyninu. Það eiga sumir einstaklingar enn erfitt með að leita til kvenkyns leiðtoga og jafnvel þurfa að lúta boðvaldi hans. Þeirri reynslu verður ekki lýst með orðum.“

Agnes er þögul, hugsi um stund, áður en hún fer að rifja upp hvernig hún hafi verið beitt órétti sem biskup. „Það hafa verið sagðar sögur um mig í fjölmiðlum sem eru bara hrein lygi, það var enginn fótur fyrir þeim, bara búnar til einhverjar lygasögur til að gera lítið úr mér.“

Þetta kemur fram í forsíðuviðtali við Agnesi í nýjasta tölublaði Heimildarinnar. 

Kirkjuþings að bregðast við

Úrskurðarnefnd þjóðkirkjunnar komst að þeirri niðurstöðu í haust að skipunartími Agnesar sem biskup Íslands hafi runnið út 30. júní 2022. Eftir það gerði framkvæmdastjóri Biskupsstofu ráðningarsamning við Agnesi sem gildir til 31. október, sumsé rennur út eftir fimm mánuði. Samkvæmt niðurstöðu úrskurðarnefndarinnar eru embættisverk Agnesar sem biskup að loknum skipunartímanum, eftir að gerður var við hana ráðningarsamningur, markleysa ein. Vísað er til þess að heimild til biskupskjörs hafi verið samþykkt af kirkjuþinginu í mars 2022 en engin kosning hins vegar farið fram. Agnes hefur sagt að hún líti svo á að kirkjuþing hafi átt að greiða úr málinu og eyða óvissu um stöðu hennar. Raunar hefur Agnes sagt að þetta snúist ekki um stöðu hennar sem persónu heldur stöðu biskups, og hún þurfi að vera skýr. Hún hefur íhugað að vísa málinu til dómstóla, sem er eina leiðin sem fær er eftir að úrskurðarnefnd hefur kveðið upp úrskurð sinn, sem er endanlegur og bindandi innan þjóðkirkjunnar.

Meðal embættisverka Agnesar eftir skipunartímann var að staðfesta ráðningu fjölda presta. En verkefnin voru líka annars konar. Agnes framlengdi leyfi séra Gunnars Sigurjónssonar sem hann var settur í frá embætti sóknarprests í Digranes- og Hjallaprestakalli í september 2022 vegna kynferðislegrar áreitni. Úrskurðarnefndin komst að þeirri niðurstöðu að Agnes hefði ekki haft umboð til að framlengja leyfið hans.

Sex konur innan prestakallsins höfðu sakað hann um kynferðislega áreitni en teymi þjóðkirkjunnar komst að þeirri niðurstöðu að Gunnar hafi orðið uppvís að ósæmilegri háttsemi í tíu tilfellum. Ein þeirra, sem einnig var prestur, sagði það á sínum tíma sigur að teymið hafi staðfest upplifun kvennanna af áreitninni, og að yfirlýsing Agnesar í framhaldinu um að þjóðkirkjan standi með þolendum hafi sýnt hugrekki.

„Ég fékk það svar að það yrði fundið út úr þessu og að ég þyrfti engar áhyggjur að hafa, þannig að ég hafði engar áhyggjur“

Hún bendir á að í fundargerð með viðbótarsamkomulaginu við ríkið frá árinu 2019 hafi komið fram að æviráðnir prestar haldi æviráðningunni, þeir sem hafi verið ráðnir til fimm ára fari á ráðningarsamning eftir árin fimm, og þeir sem koma nýir inn – prestar sem aðrir – fari beint á ráðningarsamning. „Þarna spurði ég forseta kirkjuþings hver væri staða biskupa sem hafi verið skipaðir af forseta,“ segir Agnes en hún var einmitt forsetaskipuð á sínum tíma.

„Ég fékk það svar að það yrði fundið út úr þessu og að ég þyrfti engar áhyggjur að hafa, þannig að ég hafði engar áhyggjur. Tveimur dögum áður en skipunartíminn minn rann út, í júní 2022, fékk ég bréf frá forseta kirkjuþings um að mitt umboð sé að renna út en ég fái leyfi til að vera ár til viðbótar. Mér fannst þetta mjög skrýtið og velti fyrir mér hvort ég ætti að svara þessu bréfi eða hvað. Eftir að hafa óformlega ráðfært mig við lögmann ákvað ég að svara, forseti kirkjuþings segir síðan við mig að þau muni bara gera það sem best fyrir mig þannig að ég er ekkert að velta þessu meira fyrir mér. Þar til allt í einu lögmaður eins prestsins kemur og heldur því fram að ég hafi ekki haft umboð til að skrifa honum bréf,“ segir Agnes og þó hún kjósi að nefna prestinn ekki á nafn á hún þar við séra Gunnar Sigurjónsson. Hann hafi síðan farið með málið til úrskurðarnefndarinnar sem úrskurðar að Agnes hafi ekki haft umboð til að framlengja leyfið. „Þá loksins tekur kirkjuþingið við sér og fer að velta upp hvað þau eigi eiginlega að gera,“ segir hún, heldur ósátt.

Agnes tekur fram að ýmsir hafi sagt við hana, löglærðir sem ekki, að þeim finnist úrskurðurinn einkennilegur. Nýlegar breytingar innan þjóðkirkjunnar hafi síðan einnig falist í því að áfrýjunarnefnd hafi verið lögð niður, en áður hafi fólk getað áfrýjað þangað niðurstöðu úrskurðarnefndar ef það var ekki sátt við hana. „Nú er ekkert hægt að gera annað en að fara með þetta fyrir dómstóla,“ segir hún.

Vegferð gegn Agnesi og embættinu

Í huga Agnesar er skýrt hvar ábyrgðin liggur, þegar kemur að óvissu um embættisverk hennar. „Ég segi að þetta hafi verið kirkjuþinginu að kenna. Þau hefðu getað verið búin að fjalla um þetta áður en gerðu það ekki. Þegar sex ára kjörtímabil biskups var ákveðið var það rætt á kirkjuþingi. Einn þingfulltrúinn sagði að þetta ætti ekki við um ákveðnar persónur og leikendur því þetta gilti ekki um sitjandi biskupa heldur um framtíðina. Upptaka af þessu fannst, og þess vegna ítreka ég mikilvægi þess að umræður séu teknar upp á kirkjuþingi. Þessu mótmælti enginn þarna. Þannig að ég var alltaf í góðri trú um að þetta væri ekkert mál. Það er ekki fyrr en núna á síðasta kirkjuþingi sem kemur fram tillaga um að ég fái að vera biskup en ég megi ekki taka neinar stjórnsýslulegar ákvarðanir. Núna þegar kirkjan er ekki lengur undir ríkinu hvað það varðar þá snúa slíkar ákvarðanir aðallega að ráðningum, að ég kvitti ekki upp á ráðningar. En ég hef aldrei skrifað upp á ráðningarsamninga því það er í höndum mannauðsstjóra; vissulega fyrir hönd biskups, ég átta mig á því.“

„Þetta gerist vegna þess að ég er kona. Það er ein ástæðan. Þetta myndi aldrei hafa gerst ef ég væri karl, held ég“

Henni er mikið niðri fyrir og þetta hefur tekið sinn toll af fráfarandi biskup. Hún er ekki í efa um ástæðuna fyrir því að málið hefur farið í ótal hringi innan kirkjunnar, hvernig þetta allt saman gat gerst. „Þetta gerist vegna þess að ég er kona. Það er ein ástæðan. Þetta myndi aldrei hafa gerst ef ég væri karl, held ég. Önnur ástæðan er sú að sá sem kom fram með tillöguna á kirkjuþinginu núna er margbúinn að smætta mig, smætta orð mín og snúa út úr fyrir mér þannig að ég lít svo á að hann sé í einhverri vegferð til að gera sem minnst úr mér og úr biskupsembættinu.“ Agnes hikar ekki, spurð um hvernig tilfinning það sé að upplifa slíkt: „Ég var bara niðurlægð, af þinginu. Bæði ég sjálf og embættið. Þetta eru stór orð en þetta er mín tilfinning.“

Er erfitt að upplifa svona þegar þú ert að fara að kveðja?

„Já, það er það. Ég vil skila skömminni til kirkjuþings. Mér finnst þessi vinnubrögð fyrir neðan allar hellur. Svona má ekki eiga sér stað og ég vona að þetta gerist aldrei aftur.“ 


Umfjöllunin í heild sinni birtist í nýjasta tölublaði Heimildarinnar. Þar er rætt við Agnesi um áskoranir í lífi og störfum, sambandið við Guð, sýn hennar á samfélagið og erindi þjóðkirkjunnar.
Kjósa
18
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (9)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • SSS
    Sigurjón Smári Sverrisson skrifaði
    Miðað við alla mínusana sem ummælendur eru að fá hér fyrir sín ummæli.
    þá kemst maður ekki hjá þeirri vangavelltu að hér hafi sennilega agnes sjálf mínusað á ummælin og svo sigað sínum útsendurum hér á síðuna til að gera slígt hið sama.
    1
    • SSS
      Sigurjón Smári Sverrisson skrifaði
      Og svo vil ég taka það fram að ég er heilshugar sammála Ingibjörgu Ottesen.
      1
    • Ingibjörg Ottesen skrifaði
      Þetta eru nú bara tveir mínusar, ég hef séð það verra. Það er trúa mín að margt gott komi út úr því að kenna börnum kristileg gildi, en það er óþarfi að skrúðklæða presta og preláta, má bara hafa það sem eitt fag í grunnskóla og nefna það trúarbragðasögu í stað Biblíusögur. Það er enginn trú rétthærri en önnur. En að kenna börnum góða siði og gullnu regluna, þá eru ágætis dæmisögur til úr öllum trúarbrögðum og dæmisögurnar vel til fallnar. Miskunsami Samherjinn, söguna um Fareseann og tollheimtumanninn, draum Faraós og ráðningu Jósefs. En, í Guðanna bænum hættum að ljúga að börnunum okkar og hættum að vera meðvirk með fals spámönnum sem telja sig niðurlægðam af því að lýðurinn bukkar sig ekki og beygir. Halelúja
      0
  • Gísli Ólafur Pétursson skrifaði
    Mér Kemur þetta ekki við þar sem ég er ekki í Kirkjunni - en kæmi ósk um nærveru mína væri mér sjálfsagt að vera sífellt viðverandi. Menn á þessum palli hefðu bara gott af slíkri ábót.
    0
  • Ingibjörg Ottesen skrifaði
    Ì Guðanna bænum hættu þessu væli. Þú varst í mínum huga forréttindablindur embættismaður. Hefur ekkert að geta með þitt kyn.
    -1
  • Stefanía Valgeirsdóttir skrifaði
    Það væri fróðlegt að vita hve margir hafa sagt sig úr þjóðkirkjunni í tíð frú Agnesar
    -2
  • Hlynur Jörundsson skrifaði
    Aldrei kemst neinn að þeirri niðurstöðu hjá guðsmönnunum að viðkomandi eigi sjálfur sök á málum.... eins og aldarhilming kaþólskra presta á barnaníðingsskap sannar. Hvar er hin kinnin Agnes ? Eða eru allir fórnarlömb illra manna ?
    -3
  • LCV
    Lowana Compton Veal skrifaði
    Framkoma hennar var niðurlæging. Kv.Siggi.
    -6
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Öskraði í sturtu því hún mátti ekki hitta dóttur sína
1
Viðtal

Öskr­aði í sturtu því hún mátti ekki hitta dótt­ur sína

Guð­laug Elísa­bet Ólafs­dótt­ir, kúa­bóndi og leik­kona, er orð­in goði. Nýi goð­inn hef­ur upp­lif­að gleði og sorg­ir og varð líf­ið hel­víti lík­ast þeg­ar hún fékk ekki að um­gang­ast barn­unga dótt­ur sína, sem frændi henn­ar og mað­ur hans höfðu ætt­leitt. Stúlk­an vildi fyr­ir nokkr­um ár­um hitta móð­ur sína og eru sam­skipt­in við feð­urna góð í dag en lær­dóm­ur­inn var mik­ill: „Ég hef trú á að það hjálpi mér við að um­gang­ast fólk í djúpu og miklu sorg­ar­ferli.“

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Uppskera íslenskra kartaflna skemmdist á 48 tímum: „Aldrei séð annað eins“
1
FréttirNeytendamál

Upp­skera ís­lenskra kart­aflna skemmd­ist á 48 tím­um: „Aldrei séð ann­að eins“

Heit­ar um­ræð­ur sköp­uð­ust á Face­book í gær eft­ir að Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir greindi frá því að heill poki af nýj­um kart­öfl­um hefði reynst skemmd­ur. Gunn­laug­ur Karls­son, for­stjóri Sölu­fé­lags garð­yrkju­manna, seg­ist aldrei hafa séð ann­að eins. Upp­sker­an hafi skemmst á tveim­ur sól­ar­hring­um.
Greiddu 17 milljónir fyrir skýrslu um stöðu drengja
2
Fréttir

Greiddu 17 millj­ón­ir fyr­ir skýrslu um stöðu drengja

Skýrsla um stöðu drengja í skóla­kerf­inu sem unn­in var að beiðni mennta- og barna­mála­ráð­herra og há­skóla-, iðn­að­ar- og ný­sköp­un­ar­ráð­herra kostaði sam­an­lagt um 13,7 millj­ón­ir króna auk virð­is­auka­skatts og hljóð­ar heild­ar­upp­hæð­in því upp á rúm­ar 17 millj­ón­ir. Tryggvi Hjalta­son, grein­andi hjá CCP, er eini höf­und­ur skýrsl­unn­ar. Í sam­tali við Heim­ild­ina seg­ist hann hafa unn­ið að skýrsl­unni sam­hliða öðr­um störf­um en vinn­an tók um eitt og hálft ár.
Meðallaun segja ekki allt varðandi kjör fólks í landinu
5
GreiningMillistétt í molum

Með­al­laun segja ekki allt varð­andi kjör fólks í land­inu

Reglu­lega er töl­um um með­al­laun Ís­lend­inga fleygt fram í um­ræð­unni og þau gjarn­an sögð vera óvenju­há í sam­an­burði við önn­ur lönd. Í fyrra voru heild­ar­laun full­vinn­andi fólks að með­al­tali 935.000 þús­und krón­ur á mán­uði. Hins veg­ar fær flest starf­andi fólk mán­að­ar­laun sem eru lægri en þetta með­al­tal. Að ýmsu þarf að gæta þeg­ar með­al­tal­ið er rætt því hlut­fall­ið seg­ir ekki alla sög­una.
Þurftu að kalla fólk niður af fjalli til að færa bílana
6
Fréttir

Þurftu að kalla fólk nið­ur af fjalli til að færa bíl­ana

Daní­el Freyr Jóns­son, svæð­is­sér­fræð­ing­ur í nátt­úru­vernd­art­eymi, seg­ir stans­laus­ar tepp­ur hafa ver­ið á bíla­stæð­um við Land­manna­laug­ar áð­ur en far­ið var að inn­heimta bíla­stæða­gjöld á álags­tím­um í sum­ar. Kalla hafi þurft bíl­stjóra nið­ur af fjöll­um til að færa bíl­ana til að greiða leið fyr­ir rút­um. Nýja fyr­ir­komu­lag­ið hafi hlot­ið góð við­brögð hjá gest­um.
„Enginn sem tekur við af mér“
7
Viðtal

„Eng­inn sem tek­ur við af mér“

Það er barn­ing­ur fyr­ir marga að vera sjálf­stætt for­eldri á ein­um tekj­um. En hver er stað­an ef for­eldr­ið er al­far­ið eitt með barn­ið? Hvað ef barn­ið glím­ir við sér­tæk­ar grein­ing­ar? Alma Hrönn Hrann­ar­dótt­ir og Diljá Ámunda­dótt­ir Zoëga eru báð­ar ein­ar á vakt­inni, alltaf. Mæð­urn­ar hafa glímt við heilsu­brest vegna álags, með­vit­að­ar um að ef eitt­hvað kem­ur fyr­ir þær er eng­inn sem tek­ur við af þeim.
Öskraði í sturtu því hún mátti ekki hitta dóttur sína
8
Viðtal

Öskr­aði í sturtu því hún mátti ekki hitta dótt­ur sína

Guð­laug Elísa­bet Ólafs­dótt­ir, kúa­bóndi og leik­kona, er orð­in goði. Nýi goð­inn hef­ur upp­lif­að gleði og sorg­ir og varð líf­ið hel­víti lík­ast þeg­ar hún fékk ekki að um­gang­ast barn­unga dótt­ur sína, sem frændi henn­ar og mað­ur hans höfðu ætt­leitt. Stúlk­an vildi fyr­ir nokkr­um ár­um hitta móð­ur sína og eru sam­skipt­in við feð­urna góð í dag en lær­dóm­ur­inn var mik­ill: „Ég hef trú á að það hjálpi mér við að um­gang­ast fólk í djúpu og miklu sorg­ar­ferli.“
Einstæðir foreldrar berjast í bökkum
10
Fréttir

Ein­stæð­ir for­eldr­ar berj­ast í bökk­um

Nú­ver­andi efna­hags­ástand hef­ur sett heim­il­is­bók­hald­ið hjá mörg­um lands­mönn­um úr skorð­um. Ástand­ið kem­ur verst nið­ur á þeim sem búa ein­ir og reiða sig á stak­ar mán­að­ar­tekj­ur. Sá tími þeg­ar ein­stak­ling­ar með lág­ar eða með­al­tekj­ur gátu rek­ið heim­ili er löngu lið­inn. Lít­ið má út af bregða hjá stór­um hluta ein­stæðra for­eldra til þess þau þurfi ekki að stofna til skuld­ar.

Mest lesið í mánuðinum

Þau sem hafa hagnast ævintýralega á Þorpinu
1
FréttirHúsnæðismál

Þau sem hafa hagn­ast æv­in­týra­lega á Þorp­inu

Ár­ið 2021 keypti hóp­ur fjár­festa í gegn­um eign­ar­halds­fé­lag­ið Þorp­ið 6 ehf. lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á Ár­túns­höfða í Reykja­vík fyr­ir 7,4 millj­arða króna. Fyrr á þessu ári voru lóða­rétt­ind­in seld fyr­ir ell­efu millj­arða króna án þess að nokk­uð hafi ver­ið byggt á svæð­inu. Við­skipt­in sýna vel hvernig fjár­fest­ar geta hagn­ast æv­in­týra­lega með því að kaupa og selja lóð­ir og bygg­ing­ar­rétt­indi á til­tölu­lega skömm­um tíma.
Uppskera íslenskra kartaflna skemmdist á 48 tímum: „Aldrei séð annað eins“
2
FréttirNeytendamál

Upp­skera ís­lenskra kart­aflna skemmd­ist á 48 tím­um: „Aldrei séð ann­að eins“

Heit­ar um­ræð­ur sköp­uð­ust á Face­book í gær eft­ir að Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir greindi frá því að heill poki af nýj­um kart­öfl­um hefði reynst skemmd­ur. Gunn­laug­ur Karls­son, for­stjóri Sölu­fé­lags garð­yrkju­manna, seg­ist aldrei hafa séð ann­að eins. Upp­sker­an hafi skemmst á tveim­ur sól­ar­hring­um.
Hulduheildsali flytur inn hundruð tonna af kjöti
4
RannsóknSamkeppnisundanþága í Landbúnaði

Huldu­heild­sali flyt­ur inn hundruð tonna af kjöti

Ris­ar á ís­lensk­um kjöt­mark­aði, sem fengu í vor um­deild­ar und­an­þág­ur frá sam­keppn­is­lög­um til þess að verj­ast sam­keppni að ut­an, verða á þessu ári um­fangs­mest­ir í kjöt­inn­flutn­ingi og því keppi­naut­ar sjálfs sín. „Von­brigði,“ seg­ir formað­ur at­vinnu­vega­nefnd­ar. Um­fangs­mik­il heild­sala á hundruð­um tonna af inn­fluttu kjöti virð­ist fyrst og síð­ast leiktjald fyr­ir öfl­ug­asta hags­muna­afl­ið gegn inn­flutn­ingi land­bún­að­ar­vara.
Greiddu 17 milljónir fyrir skýrslu um stöðu drengja
5
Fréttir

Greiddu 17 millj­ón­ir fyr­ir skýrslu um stöðu drengja

Skýrsla um stöðu drengja í skóla­kerf­inu sem unn­in var að beiðni mennta- og barna­mála­ráð­herra og há­skóla-, iðn­að­ar- og ný­sköp­un­ar­ráð­herra kostaði sam­an­lagt um 13,7 millj­ón­ir króna auk virð­is­auka­skatts og hljóð­ar heild­ar­upp­hæð­in því upp á rúm­ar 17 millj­ón­ir. Tryggvi Hjalta­son, grein­andi hjá CCP, er eini höf­und­ur skýrsl­unn­ar. Í sam­tali við Heim­ild­ina seg­ist hann hafa unn­ið að skýrsl­unni sam­hliða öðr­um störf­um en vinn­an tók um eitt og hálft ár.
„Ég var bara niðurlægð“
6
Viðtal

„Ég var bara nið­ur­lægð“

Séra Agnes M. Sig­urð­ar­dótt­ir, bisk­up Ís­lands, vill skila skömm­inni til kirkju­þings þar sem hún upp­lifði nið­ur­læg­ingu eft­ir að óvissa varð uppi um lög­mæti embætt­is­gjörða henn­ar. Hún seg­ir að kirkju­þing hafi átt að greiða úr mál­inu og eyða óvissu um stöðu henn­ar. Agnes tel­ur að karl­kyns bisk­up hefði aldrei þurft að þola slíka fram­komu af hálfu kirkju­þings en hún er fyrsta kon­an sem er kjör­in bisk­up.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár