Sigurður Ingi Jóhanns­son inn­við­a­ráð­herra hefur lagt fram að nýju frum­varp sitt um breyt­ingu á umferð­ar­lögum sem hefur það meg­in­mark­mið að skapa umgjörð um svokölluð smá­far­ar­tæki, raf­skutlur, sem á skömmum tíma eru orðnar hluti af sam­göngu­mynstri í þétt­býli hér­lendis. Frum­varpið varð ekki að lögum síð­ast þegar hann lagði það fram, en á meðal þess sem felst í því er skil­grein­ing á því hvað telj­ist smá­far­ar­tæki, hvar megi keyra það að börn undir 13 ára megi ekki stýra slíkum tækjum og að bannað sé að keyra þau undir áhrifum áfengis. 

Þessar breyt­ingar á umferð­ar­lögum hafa legið í loft­inu í lengri tíma. Annarri breyt­ingu á umferð­ar­lögum hefur þó verið bætt við frum­varpið frá því að það var síð­ast lagt fram sem hefur ekk­ert með smá­far­ar­tæki að gera, heldur er afleið­ing af umræðu síð­ustu vikna. Hún snýst um brot á próf­reglum í öku­prófi. 

Fyrr í þessum mán­uði spratt upp frétta­flutn­ingur af fólki sem talar ekki íslensku en hefur sóst eftir rétt­indum til að aka leigu­bíl sem hafi verið að svindla í prófum hjá Öku­skól­anum í Mjódd. Prófin og allt náms­efnið eru á íslensku en sam­kvæmt fyr­ir­mælum frá Sam­göngu­stofu hafa símar verið leyfðir í próf­unum. Í Morg­un­blað­inu lýsti leigu­bíl­stjóri því að hún hefði hjálpað tveimur erlendum mönnum sem hún þekki við að taka prófið. Það hafi hún gert þannig að menn­irnir tóku myndir af próf­unum og sendu í gegnum Messen­ger-for­ritið og spurðu við hvaða svar­mögu­leika þeir ættu að merkja. Sigurður Ingi lét hafa eftir sér að það væri alvar­legt ef verið væri að svindla í próf­unum. Lágmark væri  að farið væri eftir lögum hér á landi. 

Það hafa þó ekki verið neinar sér­stakar afleið­ingar af því að svindla í öku­prófi á Íslandi. Sá sem það gerir, og er grip­inn við verkn­að­inn, getur ein­fald­lega mætt viku síðar og tekið prófið að nýju. 

Bannað að hjálpa við svindl

Í frum­varp­inu sem dreift var á þingi í gær er lögð til sú breyt­ing að brot á próf­reglum í öku­prófi varði brott­vísun úr próf­inu auk þess sem svipta má þann sem svindlar rétt­inum til að þreyta öku­próf að nýju í allt að sex mán­uði. Þá á að bæta því inn í lögin að öðrum sé óheim­ilt að aðstoða öku­nema við brot á próf­reglum. Sam­göngu­stofu verður falið að taka ákvörðun um tíma­bundna svipt­ingu réttar til að þreyta öku­próf. 

Í grein­ar­gerð með frum­varp­inu segir að brot á próf­reglum í öku­prófi sé „alvar­legt vanda­mál hér á landi“ sem Sam­göngu­stofa hafi vakið athygli ráðu­neyt­is­ins á. „Engum við­ur­lögum hefur verið beitt öðrum en brott­vísun úr prófi og þeir sem upp­vísir verða að broti á próf­reglum hafa getað mætt aftur í próf viku síðar.“

Áhrif þess á umferð­ar­ör­yggi séu ber­sýni­lega nei­kvæð þar sem eitt­hvað hefur verið um slík brot og gera megi ráð fyrir því að ein­hverjir hafi stað­ist öku­próf sem þeir hefðu ann­ars ekki stað­ist og því ekki til­einkað sér náms­efnið. „Þykir nauð­syn­legt að bregð­ast við brotum á próf­reglum og má telja hæfi­legt í flestum til­vikum að við­kom­andi verði óheim­ilt að þreyta öku­próf um ákveð­inn tíma. Um leið liggur fyrir að við brotum liggja við­ur­lög skv. 95. gr. lag­anna og gæti því komið til álita í alvar­legri til­vikum að við­ur­lögum verði einnig beitt á grund­velli þess ákvæðis.“