Þessi grein birtist fyrir rúmlega 2 mánuðum.

Sjókvíar byrgja leiðarljós frá vitum: „Stjórnsýslulegt klusterfokk“

Stór hluti lax­eldisk­vía á Ís­landi stað­sett­ur inn­an sigl­inga­leiða. Þeg­ar sjókvía­eld­is­fyr­ir­tæk­in sem nú eru starf­andi hér á landi hófu rekst­ur fyr­ir rúm­um ára­tug voru rík­is­stofn­an­ir ekki mik­ið að pæla í sigl­inga­ör­yggi í tengsl­um við stað­setn­ingu kví­anna. Þetta hef­ur breyst.

Sjókvíar byrgja leiðarljós frá vitum: „Stjórnsýslulegt klusterfokk“
Strangara regluverk Regluverk um sjókvíaeldi er að verða strangara en það hefur verið og þarf meðal annars að samþykkja áhættumat siglinga áður en laxeldisfyrirtæki fá leyfi til að setja niður sjókvíar í tilteknum fjörðum. Stein Ove Tveiten er forstjóri Arctic Fish og Björn Hembre er forstjóri Arnarlax.

Stór hluti sjókvía sem notaðar eru fyrir laxeldi í íslenskum fjörðum eru staðsettar innan siglingaleiða vegna þess að þær eru innan hvíts ljósgeira frá vitum hér á landi. Þetta kemur fram í opinberum gögnum sem fyrir liggja um málið, meðal annars í gögnum og samskiptum stofnana eins og Vegagerðarinnar, Samgöngustofu og Matvælastofnunar. Á Austfjörðum eru til dæmis 12 af 16 eldissvæðum innan hvíts ljósgeira eða samtals 75 prósent af þeim eldisstæðum sem þar er að finna. Bara í Reyðarfirði eru fimm sjókvíaeldissvæði innan hvíts ljósgeira frá Vattarnesvita.  Þetta stangast á við lög um vita.

Einn af viðmælendum Heimildarinnar innan úr stjórnkerfinu segir að þessi staðreynd sé „stjórnsýslulegt klusterfokk“ eins og hann orðar það.  Ekki hafi verið hugað að þessu á sínum tíma þegar sú bylgja laxeldis sem nú stendur yfir hér, sem hófst eftir efnahagshrunið 2008 með fyrirtækjum eins og Arnarlaxi og Fjarðarlaxi, hófst. Með þessu orði vísar heimildarmaðurinn til enska orðsins clusterfuck sem þýðir á íslensku eitthvað sem er algjört klúður. 

„Langflest slys á sjó verða vegna mannlegra mistaka og er þörfin fyrir hæfilega fjarlægð kvía frá siglingaleiðum og hvítum geira ljósvita því raunveruleg.“
Úr bréfi frá Samgöngustofu til Skipulagsstofnunar árið 2022

Alþjóðlegar reglur til að forðast slys

Leyfi voru veitt til að setja niður sjókvíar á svæðum í íslenskum fjörðum þar sem leyfi fyrir þeim hefði ekki átt að vera veitt í ljósi siglingaöryggis. Fjölmörg dæmi eru um þetta bæði á Vestfjörðum og Austurlandi. Þetta kemur til dæmis fram í umsögn Vegagerðarinnar um áhættumat siglingaöryggis í Kvígindisdal í Patreksfirði. „Eins og fram kemur í áhættumatinu er hluti fiskeldissvæðisins við Kvígindisdal innan hvíts ljósgeira frá Ólafsvita, þ.e. í merktri siglingaleið. Ekki er ásættanlegt með tilliti til siglingaöryggis að setja neinar hindranir innan hvíts ljósgeira eða innan 50 metra frá mörkum hans.

Þegar leyfi laxeldisfyrirtækja á tilteknum svæðum á Vestfjörðum og Austurlandi, renna út þarf því að endurnýja leyfin með hliðsjón af þessu og eftir atvikum láta færa sjókvíarnar svo þær séu ekki innan hvíts ljósgeira frá vitum sem stuðla eiga að siglingaöryggi. 

Ástæðan fyrir því að sjókvíar og annar búnaður má ekki vera innan hvíts ljósgeira er slysahætta. Í bréfi frá Samgöngustofa til Skipulagsstofnunar, þar sem rætt var um strandsvæðaskipulag fyrir Austfirði árið 2002, sagði meðal annars um þetta: „Langflest slys á sjó verða vegna mannlegra mistaka og er þörfin fyrir hæfilega fjarlægð kvía frá siglingaleiðum og hvítum geira ljósvita því raunveruleg.

Í gildi eru alþjóðlegar reglur, svokölluð SOLAS-samþykkt, þar sem kveðið er á um að búnaður eins og sjókvíar megi ekki vera inni í ljósgeirum frá vitum. Fjallað er um þessa samþykkt í bréfi Samgöngustofu þar sem meðal annars er listað upp hvaða kvíar eru innan hvíts ljósgeira hér á landi.

Í bréfinu segir: „Samkvæmt Alþjóðasamningi um öryggi mannslífa á hafinu, svokallaðri SOLAS samþykkt, skal, skv. 2. mgr. 13 gr. í V. kafla, taka mið af alþjóðlegum tilmælum og viðmiðunarreglum þegar sett eru upp sjómerki til að sjófarendur upplifi kerfið sem einsleitt og það virki á sama hátt á alþjóðavísu. Ísland hefur fullgilt samninginn og hefur hann haft gildi hér frá 16. október 1983. Þannig ber að fylgja tilmælum og viðmiðunarreglum alþjóðavitasamtakanna IALA, sem tilgreina í viðmiðunarreglu IALA G10411 um geiraljós, að hvítur geiri merki örugga leið (e.white sector indicates safe passage).

„Stjórnsýslulega klusterfokkið“ sem heimildarmaður blaðsins innan úr stjórnkerfinu vísar var því að íslenskar stofnanir tóku ekki tillit til þessara samþykktar þegar eldissvæðum var úthlutað til laxeldisfyrirtækja hér á landi. 

Áhættumat siglinga í SeyðisfirðiFyrirtækið Fiskeldi Austfjarða, sem Jens Garðar Helgason stýrir, þarf að gera áhættumat siglinga fyrir Seyðisfjörð en skipaumferð um fjörðinn er mikil.

Byrjað að gera áhættumöt siglinga í fyrra

Fannar Gíslason, forstöðumaður hafnardeildar Vegagerðarinnar, segir að ekki sé veitt leyfi fyrir sjókvíum í dag nema að búið sé að vinna áhættumat siglinga. „Á sínum tíma voru settar niður sjókvíar, bæði á Vestfjörðum og Austfjörðum, áður en þessar reglur voru settar. Þetta hefur verið svolítið þannig í gegnum tíðina að almennt séð hefur stjórnsýslan ekki mikið vera að pæla í sjónum fyrr en núna. Ég myndi samt segja að flestar sjókvíarnar séu á nokkuð skynsamlegum stöðum þar sem enginn hefur kvartað. Árið 2022 var ákveðið að gera þurfi áhættumat siglinga fyrir hverja leyfisumsókn. Það var byrjað að gera þetta fyrst í fyrra,“ segir Fannar.

Hann segir að þó að meirihluti sjókvía sé á skynsamlegum stöðum þá yrðu einhverjar staðsetningar ekki samþykktar í dag. „Sums staðar, í þröngum fjörðum myndum við banna það. En við erum bara nýbyrjuð að pæla í þessu.

Matvælastofnun biður Samgöngustofu um svör

Í janúar fyrra sendi Matvælastofnun til dæmis bréf til Samgöngustofu þar sem óskað var eftir svörum um hvað stofnunin eigi að gera í tilfellum þar sem hvítur ljósgeiri frá vitum er inni á eldissvæðum laxeldis. Í bréfinu sagði:  „Til að Matvælastofnun geti gefið út ný og eftir atvikum breytt rekstrarleyfi fyrir fiskeldi á grundvelli laga nr. 71/2008, þegar hvítur ljósgeiri vita kemur inn á eldissvæði, þá er nauðsyn á að fyrir liggi svör við eftirfarandi spurningum.

Sá sem skrifaði bréfið er Karl Steinar Óskarsson, deildarstjóri fiskeldis hjá Matvælastofnun. Hann segir að bréfið hafi verið skrifað vegna þess að ekki hafi verið vitað hvernig ætti að taka á siglingaöryggi með tilliti til ljóss frá vitum. „Það hefur ekki verið tekið tillit til ljóssins frá vitunum vegna þess að það eru svæði inni á þessum geislum sem eru sögð nýtanleg til fiskeldis. En það er alveg klárt mál að það má ekki vera búnaður innan hvítra ljósgeira frá vitum.“ Þetta kerfi með áhættumöt siglinga hefur því verið og er í mótun hér á landi. 

Ein af spurningunum sem spurt var snerist um það hvort þegar útgefin leyfi til að stunda laxeldi í íslenskum fjörðum væru háð áhættumati siglinga. „Eru þegar útgefin rekstrar- og starfsleyfi óháð áhættumati.

Þá spurði Matvælastofnun einnig að því hvaða áhrif áhættumat siglinga myndi hafa á endurnýjanir rekstrar- og starfsleyfa. „Jafnframt hvernig fer með endurnýjun gildandi starfs- og rekstrarleyfa, en væntanlega munu allar breytingar á leyfum falla hér undir við framangreindar aðstæður, þ.e. að þær þurfa að fara í áhættumat.

Alltaf áhættumat siglingaöryggis

Breytingin sem hefur orðið snýst um það að nú á alltaf að gera svokallað áhættumat siglingaöryggis áður en heimilað er að stunda sjókvíaeldi í tilteknum fjörðum. Um þetta segir Karl Steinar Óskarssonar hjá MAST: „Við gefum ekki út leyfi til sjókvíaeldis lengur nema að það liggi fyrir áhættumat siglingaöryggis. Nú bíðum við bara eftir því.  Hvítir ljósgeirar frá vitum þýðir bara: Örugg sigling framundan. Ef þú ert að sigla í hvítum ljósgeira þá er örugg sigling, engin hindrun. Það er alveg klárt mál að það mega ekki vera sjókvíar eða búnaður innan hvíts ljósgeira.

Fyrirkomulagið við þessi áhættumöt er þannig að laxeldisfyrirtækin sem eru að sækja um leyfin eiga sjálf að kosta vinnuna við áhættumötin og leggja þau svo fyrir Vegagerðina og Samgöngustofu. „Nú er þetta bara hamrað í stein og verður að liggja fyrir áður en leyfi er gefið út,“ segir Karl Steinar.

Hann segir að þegar leyfi fiskeldisfyrirtækja fyrir sjókvíaeldi sem eru í gildi núna verða endurskoðuð þá þurfi að taka áhættumat siglinga með í reikninginn. Þetta þýðir mögulega að breyta þurfi staðsetningu núverandi kvíastæða eða þá að koma með mótvægisaðgerðir eins og að breyta og minnka ljósgeira frá vitum þannig að kvíarnar séu ekki inni í þeim. 

Bannað að setja sjókvíar við ÓshlíðinaÍ áhættumati siglinga vegna sjókvíaeldis við Óshlíðina í Ísafjarðardjúpi kemur fram að það sé bannað þar vegna ljósgeira frá vitum.

Dæmið um Óshlíðina

Eitt dæmi um það hvernig þessi áhættumöt sigligaöryggis virka í dag má sjá í skýrslu frá Samgöngustofu, Vegagerðinni og Landhelgisgæslunni sem gefin var út í október 2023.  Þar er lagt bann við því að sjókvíar verði í sjónum við Óshlíðina, svæðið á milli Ísafjarðar og Bolungarvík sem frægt hefur verið fyrir að vera mikil slysagildra vegna grjóthruns úr hlíðinni. 

Í áhættumatinu segir um þetta:  „Fiskeldissvæðið Óshlíð er að öllu leyti innan hvítra geira frá Óshólavita, Arnarnesvita og Æðeyjarvita. Hvítt ljós geiravita er alþjóðlegt merki sem gefur þau skilaboð að sjóleiðin sé örugg og vísar skipum á siglingaleið sem sé án hindrana. Því er ekki ásættanlegt að setja hindranir fyrir siglingar innan hvíts geira.“

Nú stendur fyrir dyrum að laxeldisfyrirtækið Fiskeldi Austfjarða vill hefja laxeldi í sjókvíum í Seyðisfirði á Austfjörðum og þarf fyrirtækið að láta gera áhættumat siglinga þar með þeim hætti sem lýst er hér.  Í gögnum frá Samgöngustofu og Vegagerðinni kemur fram að eitt eldissvæði af þremur sem fyrirhugað er að Fiskeldi Austfjarða verði með í Seyðisfirði sé innan hvíts ljósgeira. Í gögnunum segir: „SN1 [sjókvíastæði] nær inn í hvítan ljósgeira frá Brimnesvita. 

Ef laxeldiskvíar verða settar niður í Seyðisfirði þarf því nú að taka tillit til þessa. Þetta hefði ekki þurft að gera fyrir einungis nokkrum árum síðan. 

Kjósa
18
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir (2)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • Kjartan Eggertsson skrifaði
    Hvar er það sem sjókvíarnar skyggja á hvíta ljósgeyslann? Eru ekki ljós á kvíunum?
    0
  • Ásgeir Överby skrifaði
    " Stein Ove Tveiten er forstjóri Arctic Fish og Björn Hembre er forstjóri Arnarlax."
    Þessir menn sitja í fílabeinsturni. Skilja ekki mál landsmanna og vita lítið hvað er á seyði í kringum þá.
    0
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Heimildin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.
Tengdar greinar

Laxeldi

Ráðning stjórnanda til MAST vekur athygli: „Ég er fagmaður"
FréttirLaxeldi

Ráðn­ing stjórn­anda til MAST vek­ur at­hygli: „Ég er fag­mað­ur"

MAST til­kynnti starfs­mönn­um sín­um um það á mið­viku­dag­inn að bú­ið væri að ráða Þor­leif Ág­ústs­son sem nýj­an sviðs­stjóra yf­ir með­al ann­ars fisk­eld­is­deild­ina hjá stofn­un­ina. Þor­leif­ur hef­ur skrif­að grein­ar þar sem hann tal­ar fyr­ir lax­eldi í sjókví­um. Þor­leif­ur seg­ist vera vís­inda­mað­ur og að hann taki ekki af­stöðu. For­stjóri MAST, Hrönn Jó­hann­es­dótt­ir vill ekki ræða um ráðn­ing­una þeg­ar eft­ir því er leit­að.
Ríkisstjórnin vill gefa kvótann í laxeldinu um aldur og ævi
FréttirLaxeldi

Rík­is­stjórn­in vill gefa kvót­ann í lax­eld­inu um ald­ur og ævi

Í frum­varpi mat­væla­ráð­herra um lagar­eldi er kveð­ið á um að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in í land­inu hafi „ótíma­bund­in“ rekstr­ar­leyfi til að stunda sjókvía­eldi í ís­lensk­um fjörð­um. Hing­að til hafa rekstr­ar­leyf­in ver­ið tíma­bund­in í 16 ár. Með þessu ákvæði munu stjórn­völd á Ís­landi ekki geta bann­að sjókvía­eldi án þess að baka sér skaða­bóta­skyldu gagn­vart lax­eld­is­fyr­ir­tækj­un­um.
„Þetta er stríð og við teljum okkur geta unnið það“
ViðtalLaxeldi

„Þetta er stríð og við telj­um okk­ur geta unn­ið það“

Yvon Chouin­ard, stofn­andi fatafram­leið­and­ans Patagonia, ræð­ir um ára­tuga tengsl sín við Ís­land og bar­átt­una gegn sjókvía­eldi á eld­islaxi hér á landi. Patagonia frum­sýndi ný­ver­ið mynd um sjókvía­eld­ið á Ís­landi. Yvon er bjart­sýnn á að sjókvía­eld­ið verði bann­að á Ís­landi þar sem ís­lensk­ir kjós­end­ur séu vel upp­lýst­ir og taki mark á vís­ind­um.
Arctic Fish segir að faraldur laxalúsar hafi leitt til slysasleppingar hjá fyrirtækinu
FréttirLaxeldi

Arctic Fish seg­ir að far­ald­ur laxal­ús­ar hafi leitt til slysaslepp­ing­ar hjá fyr­ir­tæk­inu

Nýj­ar skýr­ing­ar en áð­ur hafa kom­ið fram á slysaslepp­ing­unni hjá lax­eld­is­fyr­ir­tæk­inu Arctic Fish er að finna í árs­reikn­ingi þess fyr­ir síð­asta ár. Þar seg­ir að lúsafar­ald­ur hjá fyr­ir­tæk­inu hafi leitt til þess að eld­islax­ar sluppu úr sjókví fyr­ir­tæk­is­ins. For­stjóri fyr­ir­tæk­is­ins, Stein Ove-Tveiten seg­ir að laxal­ús­in sé ekki bein ástæða fyr­ir slysaslepp­ing­unni held­ur und­ir­liggj­andi ástæða.

Mest lesið

Ráðning stjórnanda til MAST vekur athygli: „Ég er fagmaður"
2
FréttirLaxeldi

Ráðn­ing stjórn­anda til MAST vek­ur at­hygli: „Ég er fag­mað­ur"

MAST til­kynnti starfs­mönn­um sín­um um það á mið­viku­dag­inn að bú­ið væri að ráða Þor­leif Ág­ústs­son sem nýj­an sviðs­stjóra yf­ir með­al ann­ars fisk­eld­is­deild­ina hjá stofn­un­ina. Þor­leif­ur hef­ur skrif­að grein­ar þar sem hann tal­ar fyr­ir lax­eldi í sjókví­um. Þor­leif­ur seg­ist vera vís­inda­mað­ur og að hann taki ekki af­stöðu. For­stjóri MAST, Hrönn Jó­hann­es­dótt­ir vill ekki ræða um ráðn­ing­una þeg­ar eft­ir því er leit­að.
Ríkisstjórnin vill gefa kvótann í laxeldinu um aldur og ævi
3
FréttirLaxeldi

Rík­is­stjórn­in vill gefa kvót­ann í lax­eld­inu um ald­ur og ævi

Í frum­varpi mat­væla­ráð­herra um lagar­eldi er kveð­ið á um að lax­eld­is­fyr­ir­tæk­in í land­inu hafi „ótíma­bund­in“ rekstr­ar­leyfi til að stunda sjókvía­eldi í ís­lensk­um fjörð­um. Hing­að til hafa rekstr­ar­leyf­in ver­ið tíma­bund­in í 16 ár. Með þessu ákvæði munu stjórn­völd á Ís­landi ekki geta bann­að sjókvía­eldi án þess að baka sér skaða­bóta­skyldu gagn­vart lax­eld­is­fyr­ir­tækj­un­um.
Þórður Snær Júlíusson
4
Leiðari

Þórður Snær Júlíusson

Hand­bók um leið­ir til að þykj­ast sið­leg­ur ráð­herra

Á Ís­landi er við lýði reglu­verk sem á að koma í veg fyr­ir spill­ingu ráð­herra og auka traust á stjórn­sýslu. Ný­lega var gef­in út hand­bók með út­skýr­ing­um á regl­un­um með raun­hæf­um dæm­um. Raun­veru­leik­inn sýn­ir hins veg­ar að ráð­herr­ar láta þetta ekki hafa áhrif á hegð­un sína. Regl­urn­ar gilda bara þeg­ar það reyn­ir ekki á þær.
Kostnaður við árshátíð fram úr skattfrelsi: „Ekki einhver trylltur glamúr“
7
Viðskipti

Kostn­að­ur við árs­há­tíð fram úr skatt­frelsi: „Ekki ein­hver tryllt­ur glamúr“

Kostn­að­ur á hvern starfs­mann við árs­há­tíð Lands­virkj­un­ar fór fram úr skatt­frjáls­um kostn­aði um 34 til 230 þús­und á mann, eft­ir því hvernig á það er lit­ið, og gæti starfs­fólk­ið því þurft að greiða skatt af þeim krón­um. Lands­virkj­un ætl­ar, að sögn upp­lýs­inga­full­trúa, að fara að lög­um og regl­um um skatt­skil en gef­ur ekki uppi hvernig upp­gjör­inu er hátt­að gagn­vart starfs­fólk­inu.
Öryrkjar borga fyrir kjarasamninga og tugir milljarða settir í borgarlínu
8
GreiningFjármálaáætlun 2025-2029

Ör­yrkj­ar borga fyr­ir kjara­samn­inga og tug­ir millj­arða sett­ir í borg­ar­línu

Rík­is­sjóð­ur verð­ur rek­inn í halla í næst­um ára­tug sam­fleytt áð­ur en við­snún­ing­ur næst. Til að fjár­magna tug­millj­arða króna út­gjöld vegna Grinda­vík­ur og kjara­samn­inga á með­al ann­ars að fresta greiðsl­um til ör­orku­líf­eyri­s­kerf­is­ins, selja eign­ir fyr­ir tugi millj­arða króna og lækka fram­lög í vara­sjóð. Fram­kvæmd­um sem áð­ur hef­ur ver­ið frest­að er frest­að á ný en pen­ing­ar sett­ir í nýja þjóð­ar­höll og tug­ir millj­arða króna verða til­tæk­ir í borg­ar­línu og tengd verk­efni. Vaxta­byrð­in á rík­is­sjóði verð­ur þó þung. Á næsta ári mun hann borga 121 millj­arð króna í slíka.

Mest lesið

Mest lesið í vikunni

Ráðning stjórnanda til MAST vekur athygli: „Ég er fagmaður"
5
FréttirLaxeldi

Ráðn­ing stjórn­anda til MAST vek­ur at­hygli: „Ég er fag­mað­ur"

MAST til­kynnti starfs­mönn­um sín­um um það á mið­viku­dag­inn að bú­ið væri að ráða Þor­leif Ág­ústs­son sem nýj­an sviðs­stjóra yf­ir með­al ann­ars fisk­eld­is­deild­ina hjá stofn­un­ina. Þor­leif­ur hef­ur skrif­að grein­ar þar sem hann tal­ar fyr­ir lax­eldi í sjókví­um. Þor­leif­ur seg­ist vera vís­inda­mað­ur og að hann taki ekki af­stöðu. For­stjóri MAST, Hrönn Jó­hann­es­dótt­ir vill ekki ræða um ráðn­ing­una þeg­ar eft­ir því er leit­að.
Jón Gnarr segir að ísraelskir landnemar í Palestínu þurfi að hypja sig
7
FréttirForsetakosningar 2024

Jón Gn­arr seg­ir að ísra­elsk­ir land­nem­ar í Palestínu þurfi að hypja sig

Jón Gn­arr lýs­ir yf­ir harðri and­stöðu við stríð­ið í Palestínu í ný­legu við­tali í hlað­varp­inu Vakt­inn. Hann vill taf­ar­laust vopna­hlé, póli­tíska end­ur­nýj­un í Ísra­el og að land­töku­byggð­ir Ísra­els í Palestínu verði lagð­ar nið­ur. „Það þarf bara að jafna þetta við jörðu og segja þessu liði að hypja sig.“
Það er búið að einkavæða hafið og færa örfáum á silfurfati
8
Allt af létta

Það er bú­ið að einka­væða haf­ið og færa ör­fá­um á silf­urfati

Kjart­an Páll Sveins­son, formað­ur Strand­veiði­fé­lags­ins, elsk­ar haf­ið út af líf­inu, eins og hann orð­ar það, og vill ekki að það sé tek­ið af hon­um eða öðr­um Ís­lend­ing­um. Hann seg­ir haf­ið hafa ver­ið tek­ið af þjóð­inni, einka­vætt og fært ör­fá­um á silf­urfati. Hann vill að strand­veiði fái stærri hluta úr pott­in­um og pott­ur­inn fyr­ir aðra en kvótakónga stækki.
Sigríður Hrund greiddi fyrir viðtal á NBC – Verðið trúnaðarmál
10
FréttirForsetakosningar 2024

Sig­ríð­ur Hrund greiddi fyr­ir við­tal á NBC – Verð­ið trún­að­ar­mál

Sig­ríð­ur Hrund Pét­urs­dótt­ur for­setafram­bjóð­andi greiddi ásamt nokkr­um öðr­um kon­um fyr­ir birt­ingu við­tals við hana hjá banda­ríska fjöl­miðl­in­um NBC en verð­ið er trún­að­ar­mál. Hún seg­ist hafa vilj­að grípa tæki­fær­ið til þess að benda á það hve op­ið fram­boðs­ferl­ið er á Ís­landi og til þess að sýna að venju­leg kona gæti boð­ið sig fram til for­seta.

Mest lesið í mánuðinum

Læstur inni í íbúðinni sinni í fimmtán ár
1
Viðtal

Læst­ur inni í íbúð­inni sinni í fimmtán ár

Sveinn Bjarna­son bjó í fimmtán ár í læstri íbúð á veg­um Ak­ur­eyr­ar­bæj­ar. Hann bank­aði oft ít­rek­að og grét áð­ur en starfs­fólk opn­aði fyr­ir hon­um. Móð­ir hans gerði end­ur­tekn­ar at­huga­semd­ir við að hann væri læst­ur inni og seg­ir son sinn hafa ver­ið van­rækt­an. Fyrr á þessu ári greip hún til þess ör­þrifa­ráðs að flytja hann bú­ferl­um í ann­an lands­hluta til að fá mann­sæm­andi að­bún­að fyr­ir hann. Mál Sveins varp­ar ljósi á al­var­leg­ar brota­lam­ir í þjón­ustu við fatl­að fólk á Ís­landi og sýn­ir hvernig mann­rétt­indi hafa ver­ið virt að vett­ugi ár­um sam­an.
Eina leiðin til að halda lífinu áfram var að koma út
3
ViðtalForsetakosningar 2024

Eina leið­in til að halda líf­inu áfram var að koma út

Bald­ur Þór­halls­son bældi nið­ur eig­in kyn­hneigð frá barns­aldri og fannst hann ekki geta ver­ið hann sjálf­ur. Fyr­ir 28 ár­um tók hann ákvörð­un um að koma út úr skápn­um, það var ekki ann­að í boði ef hann ætl­aði að halda áfram með líf­ið. Nú stefna þeir Fel­ix Bergs­son á Bessastaði. „Við eig­um 28 ára ást­ríkt sam­band að baki og höf­um ekk­ert að fela,“ seg­ir Fel­ix.
Nýjar ógnir blasa við Íslendingum
4
Úttekt

Nýj­ar ógn­ir blasa við Ís­lend­ing­um

Ís­land get­ur orð­ið skot­mark í styrj­öld sem veik­asti hlekk­ur­inn í varn­ar­keðju Vest­ur­landa. Don­ald Trump hafn­ar skuld­bind­ingu Banda­ríkj­anna til að verja NATO-ríki sem borga ekki sinn skerf, en Ís­land er lengst frá því af öll­um. Ingi­björg Sól­rún Gísla­dótt­ir, fyrr­ver­andi ut­an­rík­is­ráð­herra, seg­ir varn­ar­samn­ing­inn við Banda­rík­in hafa „af­skap­lega tak­mark­að gildi“.
„Ég ætla ekki að kinka kolli framan í einhver illmenni án þess að segja neitt“
6
ViðtalForsetakosningar 2024

„Ég ætla ekki að kinka kolli fram­an í ein­hver ill­menni án þess að segja neitt“

Jón Gn­arr er kom­inn í for­setafram­boð. Hann seg­ir meiri þörf á gleði og húm­or í lýð­ræð­inu og sam­fé­lag­inu þar sem of­fram­boð sé á leið­ind­um og er sann­færð­ur um að þjóð­in sé að leita sér að mann­eskju sem hún geti séð sjálfa sig í. Jón ætl­ar sér að mýkja freka kall­inn með kær­leik­ann að vopni og lof­ar að vera hvorki of­stopa­mann­eskja né lydda, nái hann kjöri. Svo hef­ur hann alltaf dreymt um að búa í Garða­bæ.
Hjúkrunarheimilið Sóltún fékk 20 milljarða frá íslenska ríkinu
7
Fréttir

Hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún fékk 20 millj­arða frá ís­lenska rík­inu

Frá ár­inu 2009 hef­ur hjúkr­un­ar­heim­il­ið Sól­tún feng­ið tæp­lega 20 millj­arða króna frá ís­lenskra rík­inu. Um 90 pró­sent af tekj­um Sól­túns koma frá rík­inu. Eig­end­urn­ir hafa tek­ið á þriðja millj­arð króna út úr rekstr­in­um með því að selja fast­eign­ir og lóð­ir og lækka hluta­fé fyr­ir­tæk­is­ins. All­ur rekst­ur­inn bygg­ir hins veg­ar á um­deild­um samn­ingi við ís­lenska rík­ið sem gerð­ur var ár­ið 2000.
Risar í landbúnaði orðnir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýnist
8
Rannsókn

Ris­ar í land­bún­aði orðn­ir að fríríki og geta stýrt verði eins og þeim sýn­ist

Laga­breyt­ing sem var fyr­ir einu og hálfu ári köll­uð „að­för að neyt­end­um“ var sam­þykkt á Al­þingi í lok síð­ustu viku með at­kvæð­um minni­hluta þing­manna. Um er að ræða af­nám á ólög­mætu sam­ráði stærstu land­bún­að­ar­fyr­ir­tækja lands­ins. Laga­breyt­ing­unni var laum­að inn í frum­varp á loka­metr­um af­greiðslu þess með mik­illi að­komu þeirra sem mest græða á henni.
Halla nú ósammála mörgu sem hún beitti sér fyrir sem framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs
10
FréttirForsetakosningar 2024

Halla nú ósam­mála mörgu sem hún beitti sér fyr­ir sem fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs

Ár­ið 2007 mælti Halla Tóm­as­dótt­ir, sem þá var fram­kvæmda­stjóri Við­skipta­ráðs, fyr­ir breyt­ing­um til þess að Ís­land gæti orð­ið „best í heimi.“ Þar á með­al var að setja á flata og lága skatta, einka­væða há­skóla og heil­brigðis­kerfi, einka­væða nátt­úru­auð­lind­ir og stór­auka ensku­kennslu. Heim­ild­in kann­aði hver við­horf Höllu væru til mála­flokk­anna í dag.

Mest lesið í mánuðinum

Nýtt efni

Mest lesið undanfarið ár