Bjarni Bene­dikts­son og Þórdís Kolbrún R. Gylfa­dóttir munu hafa sæta­skipti innan rík­is­stjórn­ar­innar. Bjarni, sem sagði af sér emb­ætti fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra á þriðju­dag, mun færa sig yfir í utan­rík­is­ráðu­neytið og Þórdís tekur við fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­inu sem Bjarni hefur stýrt, meira og minna, síð­ast­lið­inn rúma ára­tug. 

Þetta var til­kynnt á blaða­manna­fundi sem for­menn stjórn­ar­flokk­anna þriggja: Sjálf­stæð­is­flokks, Vinstri grænna og Fram­sókn­ar­flokks, héldu í Eddu, húsi íslensk­unnar, klukkan 11 í dag. Þar sagði Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra að rík­is­stjórn­ar­sam­starfið stæði styrkum fótum. Hún taldi svo upp þær aðgerðir sem rík­is­stjórnin hefur ráð­ist í og telur að séu að virka til að draga úr verð­bólgu, sem mælist enn átta pró­sent og fer hækk­andi. 

Skila­boðin sem Katrín vildi koma til skila, í stuttri ræðu sinni, var að rík­is­stjórnin ætl­aði sér að klára kjör­tíma­bilið.

Sigurður Ingi Jóhanns­son, for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins, tók svo við og sagði rík­is­stjórn­ina þegar búna með um 60 pró­sent af þeim verk­efnum sem hún ætl­aði sér að ljúka sam­kvæmt stjórn­ar­sátt­mála. Hans skila­boð voru í meg­in­at­riðum þau sömu og Katrínar: Rík­is­stjórnin mun sitja út kjör­tíma­bilið. Áskor­an­irnar sem sam­fé­lagið stæði frammi fyrir, verð­bólga og efna­hags­leg óvissa, þyldi það ekki að þau hættu nú. „Það væri ábyrgð­ar­hluti að henda þessu upp í loft á þessum tíma. Við ætlum ekki að gera það.“

Bjarni sagð­ist hafa verið með algjör­lega opin hug gagn­vart sínu per­sónu­lega fram­haldi þegar hann sagði af sér á þriðju­dag. En eftir sam­töl síð­ustu daga væri það nið­ur­staða hans að halda áfram, sem for­maður Sjálf­stæð­is­flokks, í rík­is­stjórn­inni. Hann væri fullur eld­móðs fyrir kom­andi verk­efnum í utan­rík­is­ráðu­neyt­inu. 

Mikil óvissa síðustu daga

Síðustu daga hefur ríkt mikil óvissa í stjórn­málum lands­ins. Afsögn Bjarna kom til vegna þess að umboðs­maður Alþingis birti álit þess efnis að Bjarna hefði brostið hæfi til að taka ákvörðun um að selja hlut í Íslands­banka til félags í eigu föður síns, Bene­dikts Sveins­sonar, í mars í fyrra. Um var að ræða enn eitt áfellið yfir lok­uðu sölu­ferli á hlutum rík­is­ins í Íslands­banka vorið 2022, en áður hafði Rík­is­end­ur­skoðun skilað svartri skýrslu um starfs­hætti Banka­sýslu rík­is­ins og sölu­ferlið í heild. Þá gerði Íslands­banki sjálfur sátt við fjár­mála­eft­ir­lit Seðla­banka Íslands þar sem bank­inn gekkst við því að hafa framið lög­brot í hlut­verki sínu sem sölu­ráð­gjafi á hlutum í sjálfum sér. Íslands­banki greiddi 1,2 millj­arða króna sekt í rík­is­sjóð, sem er met­sekt, vegna brota sinna og málið kost­aði bæði stjórn­endur og stjórn­ar­menn starfið. Á meðal þeirra sem þurftu að víkja var Birna Ein­ars­dóttir banka­stjóri og Finnur Árnason stjórn­ar­for­maður. 

Bjarni sagði í afsagn­ar­ræðu sinni að hann væri miður sín; að það hefði verið betra ef faðir hans hefði sleppt því að kaupa hlut­inn í Íslands­banka og að það væri „ekki alveg gott að segja á þess­ari stundu“ hvaða þýð­ingu ákvörðun hans myndi hafa á rík­is­stjórn­ar­sam­starfið.

Síðustu dagar hafa svo farið í að berja í þá bresti sem voru til staðar í sam­starf­inu og nið­ur­staðan er sú að stjórnin ætli sér að sitja út kjör­tíma­bilið, sem klár­ast 2025. 

Sjö af hverjum tíu vildu Bjarna úr ríkisstjórn

Maskína kann­aði hug lands­manna til þeirrar atburða­rásar sem átt hefur sér stað í vik­unni með könnun sem lögð var fyrir aðspurðra á fimmtu­dag og föstu­dag. Þar var meðal ann­ars spurt um hvað fólk teldi að Bjarni Bene­dikts­son ætti að gera í kjöl­far afsagnar sinnar. 

Nið­ur­staðan var afger­andi, alls sögðu 71 pró­sent að þeir vildu að Bjarni hætti alfarið sem ráð­herra í kjöl­far afsagnar hans sem fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra á þriðju­dag. Einungis 13 pró­sent töldu að hann ætti að færa sig til innan stjórn­ar­ráðs­ins og taka við öðru ráðu­neyti, líkt og nú er orðin raunin. 

Stóla­skipti Bjarna njóta mest stuðn­ings á meðal kjós­enda Sjálf­stæð­is­flokks­ins, en 43 pró­sent þeirra vildu sjá hann í öðru ráðu­neyti á meðan að tæpur fjórð­ungur, 24 pró­sent, töldu að hann ætti að hætta alveg í rík­is­stjórn­inni. Einungis 12,7 pró­sent kjós­enda flokks­ins sem Bjarni hefur leitt frá árinu 2009 telja að hann eigi að draga afsögn sína til baka og halda áfram sem fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra. Kjós­endur ann­arra flokka eru að miklum meiri­hluta á sama máli: Bjarni á að hætta sem ráð­herra.