Nú fyrir örfáum dögum birtust í Evrópu fréttir sem náðu ekki hingað til lands en vöktu athygli víða. Þúsundir lögreglumanna tóku þátt í samræmdum aðgerðum í mörgum löndum og handtóku á annað hundrað glæpamanna sem grunaðir eru um aðild að ítölsku glæpaklíkunni ‘Ndrangheta. Einnig birtust fréttir um að lögreglan í Genúa á Ítalíu hefði handtekið miðaldra karlmann sem var að koma úr dómkirkju borgarinnar og þar hefði reynst vera á ferð einn æðsti yfirmaður ‘Ndrangheta, Pasquale Bonavota, sem lögreglan hafði verið á höttunum eftir árum saman.

Meiri háttar sigur unninn gegn glæpalýðnum, tilkynnti lögreglan stolt.

Og vissulega var þetta ágætur árangur. Öll sem þekkja til ‘Ndrangheta vita þó að þótt einn haus sé af þessum grimmu samtökum höggvinn, þá spretta fljótlega fram tveir nýir í staðinn.

‘Ndrangheta-mafían er upprunnin og hefur enn aðalbækistöðvar sínar í héraðinu Kalabríu, yst á „tánni“ á Ítalíuskaga. Hún kom fram á sjónarsviðið á 18. öld og saga hennar er svipuð og saga hinnar eiginlegu Mafíu á Sikiley og Camorra í Napólí. Lengi vel lét ‘Ndrangheta þó lítið að sér kveða utan hins fátæka landbúnaðarhéraðs Kalabríu en það tók að breytast á efsta hluta 20. aldar og sér í lagi síðustu 30 árin.

Ísbílar þvætta eiturlyfjagróða

‘Ndrangheta mun nú ráða að mestu kókaínmarkaðnum í Evrópu í samvinnu við Suður-Ameríkumenn og er farin að teygja sig ótrúlega víða, enda leggur hún sérstaka áherslu á að kaupa sig inn í venjuleg fyrirtæki, bæði stór og smá. Pylsuvagnar og ísbílar á Ítalíu munu til dæmis ótrúlega oft borga „skatt“ til ‘Ndrangheta eða taka þátt í að þvætta gróðann af eiturlyfjum, mansali, vændi, okurlánum og öðru því sem samtökin fást við. Þau vinna oft með albönsku mafíunni og ýmsum rússneskum mafíum sem sumar eru taldar hafa furðu náin tengsl við rússnesk yfirvöld.

‘Ndrangheta mun vera enn harðsvíraðri og lokaðri en aðrar ítalskar mafíur og siðareglur strangari. Og ofbeldið jafnvel hrottalegra ef eitthvað er. Nánast engir fá inngöngu í ‘Ndrangheta nema þeir sem eru fæddir inn í þær ættir sem þar ráða ríkjum. Piltar eru aldir upp frá blautu barnsbeini til að taka við glæpaverkum feðra sinna.

Þegja, hlýða og þjóna

Stúlkur eru hins vegar aldar upp til að þegja, hlýða og þjóna og það er athyglisvert að einmitt nú, þegar þessi (líklega tímabundni) sigur hefur unnist á ‘Ndrangheta, þá skuli vera á ferð á streymisveitum ný og mögnuð sjónvarpssería sem fjallar um tilraunir kvenna til að brjótast úr hlekkjum feðraveldis ‘Ndrangheta með samvinnu við yfirvöld. Serían heitir upp á ensku The Good Mothers og er til sýnis bæði á Disney + og Hulu, ef mér skjöplast ekki, og óhætt er að mæla mjög eindregið með henni.

Serían er gerð eftir „non-fiction“ bók bandaríska blaðamannsins Alex Perrys sem kom út 2018 og greindi frá öðrum áfanga í endalausri baráttu ítalskra yfirvalda gegn ‘Ndrangheta. Þar er athyglinni einkum beint að þremur konum sem yfirvöldin vonast til að fá til samvinnu við sig, en þar er við ramman reip að draga. Konurnar þurfa að yfirvinna aldagömul viðhorf, hörkulegt uppeldi og stöðuga kúgun áður en þær fást til að íhuga einu sinni samvinnu við yfirvöldin, samvinnu sem þær vita fullvel að setur þær í mikla og beina lífshættu.

Og börnunum óhikað beitt sem vopnum gegn mæðrum sínum.

Illskeytt systir

Leikstjórar eru tveir, gamalreyndur Breti að nafni Julian Jarrold, og hin ítalska Elisa Amoruso, sem gefur honum ekkert eftir í þeirri drungalegu og nærri titrandi spennu sem einkennir þættina. Leikarar eru hver öðrum betri. Þekktastir þeirra eru líklega þær Barbara Chichiarelli, sem lék systurina illskeyttu í seríunum Suburra (þar sem aldeilis annar póll er tekinn á mafíuna en í þessari seríu) en er hér fulltrúi þrautseigra yfirvaldanna, og svo Gaia Girace, sem lék Lílu í Framúrskarandi vinkonu.

Það er svo nýjast að fyrirmynd einnar persónunnar í seríunni (Guiseppinu Pesci, leikin eftirminnilega af Valentinu Bellè) hefur sent frá sér yfirlýsingu þar sem hún fullyrðir að þótt söguþráðurinn hvað hana varðar sé í stórum dráttum réttur, þá sé farið alltof frjálslega með annað. Pabbi hennar, sem í þáttunum er ruddi og hrotti, sé til dæmis voða elskulegur kall í rauninni! Stúlkur verða vitaskuld að gæta þess að ekki falli blettur á pabba, hvað sem á gengur, það vitum við.